Fransa’da aşı seferberliği

Fransa, Avrupa Aşı Haftası kapsamında ülke genelinde yeni bir aşı kampanyası yürütüyor. Kampanyanın odağında ergenler ve genç yetişkinler var. Sağlık otoriteleri özellikle meningokok enfeksiyonları ile HPV’ye karşı aşılama oranlarını artırmak istiyor.

Aynı süreçte bilim insanları, ABD’de güçlenen aşı karşıtı dezenformasyonun Avrupa’da da etkili olabileceği uyarısında bulundu. Pasteur Enstitüsü’nün desteklediği çağrıya yaklaşık 300 bilim insanı ve kamuoyu temsilcisi imza verdi.

Aşı güveni için açık mektup

Avrupa Aşı Haftası’nın başlangıcında yayımlanan açık mektupta, aşılar etrafındaki siyasi gerilimlerin kamu güvenini zedeleyebileceği belirtildi.

Sorbonne Üniversitesi öğretim üyesi ve Fransa’nın eski sağlık riski izleme komitesi Covars’ın eski başkanı Brigitte Autran, FranceInfo’ya yaptığı açıklamada kaygının Fransa’daki aşı tereddüdünden kaynaklandığını söyledi. Autran, bu tereddüdün özellikle ABD’deki siyasi tartışmalarla bağlantılı olduğunu belirtti.

Açık mektupta aşı konusunda soru işaretleri taşıyan ailelere ve bilgi kirliliği içinde doğruyu arayan yurttaşlara seslenildi. Metinde, “Aşı işe yarar. Güvenlidir. Hayat kurtarır. Her sekiz saniyede bir hayat” ifadeleri yer aldı.

İmzacılar, Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanarak aşıların son 50 yılda 154 milyon insanın hayatını kurtardığını vurguladı.

ABD kaynaklı dezenformasyon endişesi

Bilim insanlarının kaygılarından biri de ABD’de bilim karşıtı söylemin ve aşı güvenliğine ilişkin şüphelerin artması. Donald Trump yönetimi dönemindeki bazı politikaların bu endişeyi büyüttüğü belirtiliyor.

ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr., aşı güvenliğini tartışmaya açan adımları, araştırma fonlarını kesmesi ve hastalık önleme programlarını zayıflatması nedeniyle tıp çevrelerinden sert eleştiriler alıyor. Bu tartışmalar, ABD’de son yılların en ağır kızamık salgınlarından biri yaşanırken gündeme geliyor.

Fransa ise Louis Pasteur’ün 1885’te kuduz aşısını geliştirmesinden bu yana aşılamayı halk sağlığının temel araçlarından biri olarak görüyor. Ülkede özellikle çocuklar için birçok aşı zorunlu.

2017’den bu yana kreş ve okula kabulde aşı yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gerekiyor. ACWY ve B tipi meningokok enfeksiyonlarına karşı aşı da 2025’te zorunlu hâle getirildi.

Gençlerde aşılama düşük

Fransız sağlık makamlarına göre bebeklerde aşılama oranı yüksek seyrediyor. Ancak ergenler ve genç yetişkinlerde tablo aynı ölçüde güçlü değil.

Meningokok enfeksiyonları menenjit, sepsis ve septisemi gibi ağır hastalıklara yol açabiliyor. Bu hastalıklar ölümcül olabiliyor. Uzuv kaybı, işitme kaybı ve beyin hasarı gibi kalıcı sonuçlar da doğurabiliyor.

Santé Publique France verilerine göre 2025’te bebeklerin neredeyse 10’da 9’u, sekiz aylık olana kadar ilk ACWY aşı dozunu aldı.

Buna karşılık 11-14 yaş grubunda ACWY meningokok aşısı olanların oranı yalnızca yüzde 17,1’de kaldı. Bu oran 15 yaşındakilerde yüzde 10, 15-24 yaş grubunda ise yüzde 7,9 olarak kaydedildi.

Eylül 2025’ten bu yana ortaokul öğrencileri, tüm devlet okullarında ve programa katılan bazı özel okullarda ücretsiz ACWY aşısı olabiliyor.

HPV aşısında hedefe uzak kalındı

Fransa’nın öncelik verdiği bir diğer alan HPV aşısı. Bu aşı zorunlu değil, ancak güçlü biçimde tavsiye ediliyor.

Genellikle cinsel temas yoluyla bulaşan HPV’nin bazı türleri genital siğillere, bazı türleri ise kansere yol açabiliyor.

2025’te 15 yaşındaki kız çocuklarının yüzde 61,6’sı ilk HPV aşı dozunu aldı. Bu oran 2024’te yüzde 58,4’tü. Erkek çocuklarda ise oran yüzde 36,9’dan yüzde 46’ya yükseldi.

Ancak iki doz aşıda tablo daha zayıf. 2012 doğumlu kız çocuklarının yalnızca yüzde 35’i, erkek çocukların ise yüzde 27’si iki dozu tamamladı. Bu oranlar, hükûmetin 2030 için belirlediği yüzde 80 hedefinin oldukça gerisinde.

Kızamık ve grip uyarısı

Fransa’da kızamık aşısında da hedeflere tam ulaşılamadı. Oysa hastalık 2024’ten bu yana ülkede yeniden dolaşımda.

Santé Publique France, iki dozda yüzde 95 aşılama oranına ulaşılmasının hayati olduğunu belirtiyor. Bu oran, yeni doğanlar ve kanser tedavisi görenler gibi kırılgan grupların korunması için gerekli görülüyor.

Grip aşısı oranları da sağlık çevrelerinde kaygı yaratıyor. Brigitte Autran, geçen yıl çok az kişinin grip aşısı olduğunu ve buna karşılık son derece ağır bir grip dalgası yaşandığını söyledi.

Autran’a göre grip aşılamasında sınırlı bir iyileşme var. Ancak Fransa hâlâ komşu Avrupa ülkelerinin gerisinde kalıyor.

Autran, aşıların değerinin çoğu zaman ancak hastalıklar geri döndüğünde hatırlandığını belirterek, “Her şey yolundayken herkes aşının faydalarını unutuyor” dedi.