Fransa’da 1 Mayıs tatili tartışması büyüyor

Fransa’da sendikalar, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü için meydanlara çıkıyor. Bu yılki gösterilerin ana gündemlerinden biri, 1 Mayıs’ın ücretli ve çalışılmayan resmî tatil statüsünün korunması olacak.

Fransa’da 1 Mayıs, kamu tatilleri arasında özel bir yere sahip. Ülkede neredeyse herkes için hem çalışılmayan hem de ücretli izin günü olarak kabul edilen tek resmî tatil niteliği taşıyor.

Sendikalar, bu statünün zayıflatılmasını yalnızca bir günlük tatil hakkına müdahale olarak görmüyor. Bunun, işçi haklarında daha geniş bir gerilemenin kapısını açabileceğini savunuyor.

Fırıncı ve çiçekçi tartışması

Bu yılki tartışma özellikle küçük fırınlar ve çiçekçiler üzerinden büyüdü. Fransa’da bazı fırınlar 1 Mayıs’ta ekmek satmak, bazı çiçekçiler ise geleneksel müge çiçeği satışını sürdürmek istiyor.

Müge çiçeği, Fransa’da 1 Mayıs’ta baharın gelişini ve iyi şansı simgeleyen geleneksel bir hediye olarak veriliyor.

Ancak mevcut yasaya göre 1 Mayıs’ta yalnızca hastaneler ya da kesintisiz üretim gerektiren zorunlu hizmetlerde çalışma mümkün. Bu nedenle fırıncılar ve çiçekçiler de çalışmaları hâlinde iş müfettişlerinin cezasıyla karşılaşabiliyor.

Mahkemeler, 2006’dan bu yana fırıncılar ve çiçekçiler için otomatik istisna tanınmasına sıcak bakmıyor.

Hükûmet sınırlı muafiyet istiyor

Fransa hükûmeti, bu yıl için tartışmalı alanı netleştirmek istiyor. Ancak mevcut kuralları tamamen yeniden yazmak yerine geçici bir çözüm hedefleniyor.

Plana göre 2026’da 1 Mayıs’ta çalışan personelin gönüllü olması ve ücretinin iki kat ödenmesi şartıyla küçük esnaf cezadan korunabilecek.

Çalışma Bakanı Jean-Pierre Farandou, 2027’de daha kalıcı bir yasal düzenleme hazırlanacağını açıkladı. Bu düzenlemede sektör bazlı anlaşmalar, çalışan onayı ve ücret koşullarının daha açık tanımlanması bekleniyor.

Farandou, bu yıl cezalar konusunda kolektif sağduyu çağrısı yaptı.

Sendikalar geri adım istemiyor

Fransa’nın en büyük beş sendikası ise hükûmetin önerisine karşı çıkıyor. Sendikalar, zorunlu hizmetler dışında 1 Mayıs’ta çalışmanın yasak kalmasını ve denetimlerin sıkı uygulanmasını istiyor.

CGT lideri Sophie Binet, FO lideri Frédéric Souillot ve CFDT lideri Marylise Léon’un da aralarında olduğu sendika temsilcileri, Paris’teki geleneksel 1 Mayıs yürüyüşlerine öncülük edecek.

Yürüyüşlerde yalnızca tatil hakkı değil, sanayi istihdamındaki uzun süreli gerileme ve ücret artışı talepleri de öne çıkacak.

Ekonomik baskı artıyor

Fransa’da ücret tartışmaları, artan geçim baskısıyla birlikte büyüyor. İş dünyası bilgi platformu Altares’in verilerine göre 2025’te yaklaşık 70 bin işletme iflas etti. Bu süreçten 267 bin iş etkilendi.

Ülkede düşük gelirli haneler, zayıf büyüme ve artan maliyetler nedeniyle daha fazla baskı altında. Fransa ekonomisinin 2026’da yalnızca yüzde 1 büyümesi bekleniyor.

Mart ayında enflasyon yüzde 1,7’ye yükseldi. Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle enerji maliyetleri yüzde 7,4 arttı. Akaryakıt ve gıda gibi temel harcamalardaki artış, özellikle düşük gelirli ailelerin bütçesini zorluyor.