Fransa kritik maden için yeni ortak arıyor

Fransa, telefonlardan güneş panellerine, bataryalardan uçak motorlarına kadar pek çok alanda kullanılan kritik madenlerde tedarik güvenliğini güçlendirmek için Avustralya ile daha yakın çalışmaya hazırlanıyor. Fransa Ticaret Bakanı Nicolas Forissier, demokratik ülkelerin bu alanda birbirine daha fazla dayanması gerektiğini söyledi.

Sydney’de konuşan Forissier, Fransa’nın ve benzer çizgideki ülkelerin kritik madenler konusunda gelecekte ‘rehin’ durumuna düşmemesi gerektiğini vurguladı.

Hedef tedarik güvenliği

Forissier, lityum, kobalt ve manganez gibi madenlerin artık yalnızca sanayi için değil, stratejik güvenlik açısından da belirleyici hâle geldiğini söyledi. Bu nedenle Fransa’nın, bu kaynaklara erişimi daha güvenli ve daha kalıcı hâle getirmek istediğini anlattı.

Avustralya, dünya çapında lityum, kobalt ve manganez üretiminde öne çıkan ülkeler arasında yer alıyor. Paris de bu nedenle Canberra ile iş birliğini genişletmeyi hedefliyor.

Çin’e bağımlılık endişesi

Açıklamanın merkezinde, nadir toprak elementleri ve kritik madenlerde Çin’in ağırlığı yer aldı. Pekin’in, Washington’la yaşanan ticaret gerilimlerinde bu kaynakları bir baskı aracı olarak kullanabileceği yönündeki kaygılar, Batılı ülkeleri yeni arayışlara itti.

Forissier, bu nedenle daha dayanıklı bir sistem kurulması gerektiğini belirtti. Fransa’nın amacı, gelecekte bu tür hammaddelerin yeniden siyasî ve ekonomik baskı aracı hâline gelmesini önlemek.

AB-Avustralya anlaşmasında da öne çıktı

Kritik madenler, geçen ay varılan Avrupa Birliği-Avustralya ticaret anlaşmasının da temel başlıklarından biri oldu. Anlaşmayla Avrupa’nın özellikle alüminyum, lityum ve manganez gibi hammaddelere erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.

Bu başlık, Avrupa sanayisinin enerji dönüşümü ve savunma üretimi açısından da önem taşıyor.

Et kotası tartışması büyüdü

Anlaşma yalnızca madenleri değil, tarımı da kapsıyor. Buna göre Avustralya’dan AB’ye girecek sığır eti kotası önümüzdeki on yılda mevcut düzeyin on katından fazla artacak.

Bu durum hem Avustralyalı üreticileri hem de Avrupalı çiftçileri tam olarak memnun etmedi. Avustralya tarafı daha fazla erişim isterken, Avrupa’daki üreticiler ise daha sınırlı bir açılım talep ediyordu.

Paris: Anlaşma dengeli

Fransa Ticaret Bakanı, hem Fransa’daki hem de Avustralya’daki çiftçilerin anlaşmadan şikâyet etmesini, metnin dengeli olduğunun işareti olarak değerlendirdi. Forissier, özellikle bazı tarım ve gıda sektörlerinde Fransız ihracatçıların bu anlaşmadan yarar sağlayacağını söyledi.

Fransa, kritik hammaddelerde daha güvenli bir hat kurmak isterken, bunu ticaret anlaşmalarıyla kalıcı bir yapıya dönüştürmeye çalışıyor. Bu çabanın ne kadar sonuç vereceği ise önümüzdeki dönemde küresel ticaret gerilimlerinin seyrine bağlı olacak.