Evlilikte cinsel yükümlülük anlayışı sona eriyor

Fransa’da milletvekilleri, evliliğin eşler arasında cinsel ilişki zorunluluğu yaratmadığını açık hükümle belirleyen yasa teklifini kabul etti. Yıllardır tartışılan ve rıza ilkesini zayıflattığı eleştirilen hukukî boşluğun kapatılması hedefleniyor.

Mecliste oy birliği

Farklı partilerden 120’den fazla milletvekilinin destek verdiği teklif, Fransa Ulusal Meclisi’nde 106 oyla kabul edildi; ret oyu çıkmadı. Yasa tasarısı şimdi Fransa Senatosu’nun onayına sunulacak.

“Aynı evde yaşamak cinsel zorunluluk değildir”

Yeni düzenleme, medeni kanuna açık bir hüküm ekliyor; Eşlerin birlikte yaşaması, cinsel ilişki yükümlülüğü anlamına gelmez.

Fransa hukukunda bugüne kadar evlilik içinde açık bir cinsel görev tanımı bulunmuyordu. Ancak bazı mahkemeler, birlikte yaşamayı cinsel birliktelik beklentisi olarak yorumlayabiliyordu. Bu yorum, özellikle boşanma davalarında ağır sonuçlar doğuruyordu.

Tartışmayı başlatan dava

2019’da bir erkek, eşinin cinsel ilişkiyi reddetmesini evlilik yükümlülüklerinin ağır ihlali saydırarak boşanma kararı aldırdı. Kadın, tamamı kendisine kusur yüklenen bu karara itiraz etti.

Dosya, iç hukuk yolları tükendikten sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşındı. Mahkeme, kadını haklı bularak şu tespiti yaptı:

Rıza olmadan gerçekleşen her cinsel eylem, cinsel şiddet kapsamındadır.

Ayrıca evliliğin gelecekteki cinsel ilişkilere otomatik rıza anlamına gelmeyeceği vurgulandı.

“Kadın hakları için dönüm noktası”

Kararın ardından konuşan kadın, düzenlemenin Fransa’da kadın hakları açısından bir dönüm noktası olmasını umduğunu söyledi. Avukatları ise evlilikte cinsel görev anlayışının ve çağdışı yorumların sona erdiğini ifade etti.

Hukuk netleşiyor

Fransız medeni kanununda evliliğe bağlı dört temel yükümlülük yer alıyor; sadakat, maddi destek, karşılıklı yardım ve birlikte yaşama. Cinsel ilişki bu yükümlülükler arasında hiçbir zaman yer almadı. Milletvekillerine göre yeni düzenleme, bu gerçeği açıkça yazarak tartışmalı yorumların önünü tamamen kapatıyor.

Yasa Senato’da da kabul edilirse, düzenlemenin 2026 yazından önce yürürlüğe girmesi hedefleniyor. Fransa, geçen yıl da ceza hukukunda tecavüz tanımına açık rıza ilkesini eklemişti.