UNICEF’ten iklim uyarısı: Dünyada neredeyse her çocuk risk altında

UNICEF, iklim krizinin çocuklar üzerindeki etkisine ilişkin yeni raporunu yayımladı. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu’nun 2026 Çocuk İklim Riskleri Raporu’na göre dünyadaki çocukların neredeyse tamamı en az bir iklim tehlikesine maruz kalıyor.

Rapora göre yaklaşık 1,1 milyar çocuk, aynı anda en az 3 iklim riskiyle karşı karşıya. En yaygın risk birleşimi kuraklık, 35 derecenin üzerindeki aşırı sıcaklar ve sıcak hava dalgaları oldu.

Çocuklar daha savunmasız

UNICEF’e göre çocuklar iklim krizinden yetişkinlere göre daha ağır etkileniyor. Bunun temel nedeni, çocukların fiziksel olarak daha hassas olması. Çocukların vücutları daha hızlı ısınıyor ve terleme yoluyla kendilerini serinletme kapasiteleri yetişkinlere göre daha düşük.

Ayrıca çocuklar yetişkinlerden daha hızlı nefes alıyor. Bu nedenle kirli havadaki zararlı maddeleri daha fazla soluyabiliyorlar. Kilo başına daha fazla su ve gıdaya ihtiyaç duymaları da kriz dönemlerinde risklerini artırıyor.

UNICEF, aşırı hava olaylarında çocukların hayatta kalma şansının yetişkinlere göre daha düşük olabileceğine dikkat çekiyor.

8 ayrı iklim tehlikesi incelendi

Raporda çocukların karşı karşıya kaldığı 8 iklim tehlikesi değerlendirildi. Bunlar kuraklık, aşırı sıcak, yangın, sıcak hava dalgası, kıyı taşkınları, nehir taşkınları, kum ve toz fırtınaları ile tropikal fırtınalar olarak sıralandı.

UNICEF, yüksek çözünürlüklü verilerle hazırlanan iklim riski atlasının, hangi bölgelerde hangi tehlikelerin daha yoğun görüldüğünü ortaya koyduğunu belirtti. UNICEF Direktörü Catherine Russell’a göre bu veriler, hükûmetlerin daha iyi planlama yapmasına ve temel hizmetlere daha etkili yatırım yapmasına yardımcı olabilir.

Birçok bölgede riskler üst üste biniyor

Rapora göre iklim tehlikeleri birçok bölgede tek başına değil, aynı anda yaşanıyor. Bu da etkileri daha ağır hâle getiriyor. En sık görülen üçlü risk kuraklık, aşırı sıcak ve sıcak hava dalgaları oldu. Dünya genelinde yaklaşık 300 milyon çocuk bu üç tehlikenin aynı anda görüldüğü bölgelerde yaşıyor.

İkinci en yaygın risk birleşimi ise kuraklık, aşırı sıcak ve tropikal fırtınalar. Bu üçlü riskle karşı karşıya olan çocuk sayısı 115 milyonu aşıyor.

Sahel bölgesi en ağır etkilenen yerlerden biri

UNICEF raporunda Afrika’daki Sahel bölgesi en riskli alanlardan biri olarak öne çıktı. Bölgede 4 milyondan fazla çocuk aynı anda sıcak hava dalgaları, aşırı sıcaklar, kum ve toz fırtınalarıyla karşı karşıya.

Asya’da da Bangladeş, Myanmar ve Pakistan iklim risklerinden güçlü biçimde etkilenen ülkeler arasında sayıldı. Bu ülkelerde çocuklar hem aşırı hava olayları hem de yetersiz altyapı nedeniyle daha kırılgan hâle geliyor.

Almanya’da da çocuklar etkileniyor

Almanya, sağlık hizmetleri, temiz suya erişim ve sosyal güvence açısından küresel ölçekte daha güçlü bir konumda. Ancak UNICEF’e göre iklim krizinin etkileri burada da çocukları doğrudan etkiliyor.

Rapora göre Almanya’daki çocukların yüzde 97,5’i en az bir iklim etkisi yaşıyor. Yüzde 66,5’i ise aynı anda en az iki iklim etkisine maruz kalıyor. Ülkede öne çıkan başlıca riskler sıcak hava dalgaları ve kuraklık.

UNICEF’e göre Almanya’da sıcak hava dalgaları ile kuraklığın birlikte etkilediği çocuk sayısı 8,3 milyon.

“En az sorumlu olan çocuklar en ağır bedeli ödüyor”

UNICEF Almanya Genel Müdürü Christian Schneider, çocukların iklim değişikliğinden en az sorumlu kesim olmasına rağmen etkileri en ağır yaşayan gruplardan biri olduğunu söyledi.

Schneider, “Çocuklar ve gençler iklim değişikliğinden en az sorumlu olanlar. Ancak etkileri onların kuşağını ve sonraki kuşakları özellikle sert biçimde vuruyor” dedi. Schneider, Almanya’nın hem iklim koruma politikalarında hem de iklim krizinden en çok etkilenen ülkelere destek konusunda sorumluluk alması gerektiğini vurguladı.

UNICEF’in raporu, iklim krizinin yalnızca çevre meselesi olmadığını bir kez daha ortaya koydu. Kuraklık, sıcak hava dalgaları ve aşırı hava olayları; çocukların sağlığını, eğitimini, beslenmesini ve güvenliğini doğrudan tehdit ediyor.