Ucuz telefon dönemi bitiyor mu? Yapay zekâ çipleri fiyatları uçuruyor...

Yapay zekâ yatırımları büyüdükçe, bellek ve depolama çiplerine talep hızla artıyor. Sektör temsilcileri, bu baskının telefon ve bilgisayar fiyatlarını Almanya’da da yukarı taşıdığını söylüyor. Beklenti net: 2026’da yeni cihaz alanlar daha fazla ödeyebilir.

Bellek çiplerinde sert artış

Almanya Elektrik ve Dijital Sanayi Birliği (ZVEI) Yönetim Kurulu Başkanı Wolfgang Weber, bellek çipi pazarında hissedilir bir sıkışma yaşandığını belirtti. Weber, Dünya Yarı İletken Ticareti İstatistikleri Enstitüsü’nün (WSTS) analizlerine işaret ederek, geçen yıl bu çiplerde fiyatların yüzde 50 arttığını söyledi.

Weber, bunun sadece teslim sürelerini uzatmadığını, elektronik ürünlerde fiyat baskısını da artırdığını vurguladı. Çip kıtlığının ekonomiye etkisini hatırlatırken şu ifadeyi kullandı: ‘Bu tür kilit teknolojilerde yaşanan daralmalar ekonomimiz için büyük bir sorun. Sadece 2021 ile 2023 arasındaki çip kıtlığı Almanya’da 102 milyar avrodan fazla zarara yol açtı’ dedi.

Yarı iletken pazarı büyüyor, baskı artıyor

WSTS verilerine göre küresel yarı iletken pazarı 2025’in ilk yarısında 346 milyar dolara ulaştı. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 18,9 artış anlamına geliyor. Kurum, 2025 genelinde pazarın yüzde 22 büyüyerek 772 milyar dolara çıkacağını öngörüyor. 2026 için beklenti daha da yüksek: Yüzde 25’in üzerinde artışla 975 milyar dolar.

Sektörün yorumu şu yönde; ucuz ve bol depolama dönemi kapanıyor. 2026’da fiyatları asıl yukarı iten unsurun talep kadar tedarik darboğazları olması bekleniyor.

Telefonlara zam senaryosu masada

Pazar araştırma şirketi IDC’nin çalışmasına göre ılımlı senaryoda akıllı telefonların ortalama satış fiyatları yüzde 3 ile yüzde 5 arasında artabilir. Kötümser senaryoda artışın yüzde 8’e kadar çıkabileceği belirtiliyor.

Samsung Electronics Başkanı Won-Jin Lee de ocak sonunda fiyat baskısına dikkat çekerek şunları söyledi:

Fiyatlar şu anda günlük olarak artıyor. Elbette bu yükü, tüketicilere yansıtmak istemiyoruz. Ancak ürünlerimiz için fiyatları yeniden belirlemeyi ciddi biçimde değerlendirmek zorunda kalacağımız bir noktaya geleceğiz

Depolama büyüdükçe maliyet kabarıyor

Son beş yılda akıllı telefonlarda kullanılan bellek çiplerinin hem miktarı hem maliyeti belirgin biçimde arttı. Sektör verilerine göre 2020’de iPhone 12 Pro Max gibi bir cihazda bellek, bileşen maliyetlerinin yaklaşık yüzde 8’ini oluşturuyordu. 2025 sonbaharı itibarıyla bu oranın iPhone 17 Pro Max’te yaklaşık yüzde 10’a çıktığı belirtiliyor.

Counterpoint Research analistleri, bellek fiyatlarındaki artış sürerse bu payın yüzde 20’ye kadar yükselebileceği değerlendirmesini yapıyor.

Almanya’da talep zayıf, fiyat etkisi güçlü

Dijital sektör birliği Bitkom’a göre çip darboğazları Alman pazarında durgunluk, hatta hafif gerileme riskini artırıyor. Birliğin yetkilileri, tüketici talebinin zaten zayıf olduğunu vurguluyor.

Buna rağmen ortalama telefon fiyatı yükselmeye devam ediyor. Bitkom’un araştırmasına göre Almanya’da yeni bir akıllı telefonun ortalama fiyatı 2024’te 591 avroyken, geçen yıl 605 avroya çıktı.

Yenilenmiş telefon yükselişte

Yeni cihazlara talep zayıflarken, yenilenmiş telefon pazarı büyüyor. NIQ, GFU ve IFA Management’ın ortak analizine göre AB’de yenilenmiş akıllı telefonların pazar payı temmuz ayında yüzde 9’a ulaştı. Ocak 2025’te bu oran yüzde 5’ti.

Analizde, bazı pazarlarda 600 avronun altındaki segmentte çevrim içi satışların yüzde 40’ından fazlasının yenilenmiş modellerden geldiği tespiti yer aldı. Bu tablo, yenilenmiş cihazların niş olmaktan çıkıp kalıcı bir seçenek hâline geldiğine işaret ediyor.