Ryanair’dan yaz uçuşları için uyarı

Avrupa’nın en büyük hava yolu şirketlerinden Ryanair, yaz sezonu için dikkat çeken bir uyarı yaptı. Şirketin CEO’su Michael O’Leary, Ortadoğu’daki savaş nedeniyle jet yakıtı tedarikinde aksama yaşanması hâlinde bazı uçuşların iptal edilebileceğini söyledi.

Sky News’e konuşan O’Leary, sorun yalnızca yakıtın pahalanması değil, yakıtın Avrupa’ya zamanında ulaşıp ulaşamayacağının da belirsizleşmesi dedi.

Yakıt baskısı büyüyor

Savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin zorlaşması, petrol taşımacılığını baskı altına aldı. Bu durum hava yolu şirketleri için hem daha pahalı yakıt hem de daha kırılgan bir tedarik zinciri anlamına geliyor.

O’Leary, Ryanair’in yakıt ihtiyacının büyük bölümünü önceden güvence altına aldığını anlattı. Ancak kalan bölüm için şimdi neredeyse iki kat fiyat ödemek zorunda kaldıklarını söyledi. Ayrıca Kuveyt’ten gelen bazı uçak yakıtı sevkiyatlarında ciddi belirsizlik yaşandığını belirtti.

Mayıs ve haziranda aksama ihtimali

Ryanair CEO’suna göre savaş uzarsa mayıs ve haziran aylarında bu sevkiyatların bir bölümünde kesinti yaşanabilir. O’Leary, riskin yüzde 10 ile yüzde 25 arasında olduğunu söyledi.

Bu nedenle yaz aylarına dönük daha net bir uyarı yaptı. Yakıt tedarikinin yüzde 10 ya da yüzde 20’si risk altına girerse, uçuş iptalleri ya da kapasite azaltımı gündeme gelebilir dedi.

Asya hatları daha sert etkileniyor

Krizin en ağır sonucu şimdiden Avrupa-Asya uçuşlarında hissediliyor. Dubai, Doha ve Abu Dabi gibi Körfez merkezli büyük aktarma noktaları çatışma nedeniyle eski işlevini sürdüremiyor. Bu da iki kıta arasındaki bağlantıları doğrudan zayıflatıyor.

Savaş öncesinde Avrupa ile Asya arasındaki trafiğin önemli bir bölümünü Körfez merkezli şirketler taşıyordu. Şimdi ise Asya uçuşları hem daha pahalı hem de daha sınırlı hâle geliyor. Birçok ülkede yakıt ek ücretleri artırıldı, bazı bilet fiyatları da kısa sürede yukarı çekildi.

İlk kesintiler başladı

Krizin etkisi Avrupa içinde de görülmeye başladı. Independent’ın haberine göre Britanya Kraliyeti’ne bağlı Guernsey merkezli Aurigny, komşu adalara bazı uçuşları iptal etti. Şirket ayrıca yeni rezervasyonlarda geçici yakıt ek ücreti almaya başladı.

Skybus da Cornwall-Londra hattındaki bir bağlantıyı durdurdu. Şirket yönetimi, yükselen yakıt maliyetine bir de rezervasyon düşüşünün eklendiğini açıkladı.

Büyük şirketler de hazırlık yapıyor

Sorunun yalnızca küçük şirketlerle sınırlı kalmadığı görülüyor. İskandinav hava yolu şirketi SAS, yalnızca nisan ayında düşük kârlı yaklaşık 1000 seferi iptal edeceğini duyurdu.

Handelsblatt’ın haberine göre Lufthansa da olası kesintilere hazırlanıyor. Şirketin, yüksek yakıt tüketen eski uçaklardan 40 kadarını geçici olarak filodan çekmeyi değerlendirdiği belirtiliyor. Bu durumda özellikle kârlılığı düşük hatlar etkilenebilir.

Zincirleme etki korkusu

Sektör temsilcileri, havacılıkta yeni bir kısır döngü riski görüyor. Uçuş arzı azalırsa bilet fiyatları yükseliyor. Fiyatlar yükseldikçe talep düşüyor. Talep zayıfladıkça şirketler yeni hatları da kesmeye başlıyor.

O’Leary şimdilik temkinli bir iyimserlik sergiliyor. Yıl içinde şartların düzelebileceğini düşünüyor. Ancak çatışma uzarsa, Avrupa’da yaz tatili sezonunun daha pahalı ve daha sınırlı uçuş seçenekleriyle geçmesi ihtimali güçleniyor.