Romanya’da kızamık alarmı sürüyor

Romanya, son yıllarda Avrupa’da kızamığın en ağır vurduğu ülke hâline geldi. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre ülkede geçen yıl 4 bin 198 kızamık vakası bildirildi. Bu sayı, Avrupa’daki toplam vakaların yaklaşık yüzde 55’ine denk geldi. Ülkede üç kişi hayatını kaybetti. Bir önceki yıl ise 22 ölüm kaydedilmiş, Romanya’nın Avrupa’daki toplam kızamık vakalarındaki payı yaklaşık yüzde 87’ye çıkmıştı.

Kızamık çok hızlı bulaşan bir hastalık. Sağlık uzmanlarına göre aşısız ya da hastalığı daha önce geçirmemiş bir kişi, enfekte biriyle temas ettiğinde yüzde 90’dan yüksek olasılıkla hastalığa yakalanabiliyor. Hastalık yalnızca döküntüyle sınırlı kalmıyor. Körlük, beyin iltihabı, bağışıklık sisteminde kalıcı hasar ve ölüm gibi ağır sonuçlar doğurabiliyor. Buna rağmen Romanya’da aşılama oranı yıllardır geriliyor. DSÖ verilerine göre oran 2024’te yüzde 62’ye kadar düştü. Oysa kızamığın ortadan kaldırılabilmesi için iki doz aşıyla en az yüzde 95 düzeyinde kalıcı bağışıklık gerekiyor.

Sosyal medya yalanları ve güvensizlik etkili

Uzmanlara göre düşük aşılama oranının tek nedeni sağlık hizmetine erişim sorunu değil. Kırsal bölgelerde sağlık hizmeti sınırlı kalırken, çok sayıda aile de bilinçli biçimde aşı yaptırmıyor. Bu kararda sosyal medyada yayılan yanlış bilgiler belirleyici oluyor. Bazı köylerde çocuklara aşıyla çip takıldığı ya da birkaç yıl sonra ölecekleri gibi söylentiler hızla yayılıyor. Romanya’daki hekimler, Kovid-19 döneminden bu yana aşılara karşı genel güvensizliğin arttığını söylüyor. Üstelik bu tutum yalnızca sosyal medyadan değil, kimi hekimler, siyasetçiler ve kilise çevrelerinden de besleniyor.

Köy köy dolaşıp ikna etmeye çalışıyorlar

Devlet sağlık kurumu adına çalışan epidemiyolog Daniela Gafița, aşı oranının çok düşük olduğu köylerde aileleri tek tek bilgilendirmeye çalışıyor. Kuzeydoğudaki Bălușești köyünde aşılama oranının yalnızca yüzde 25 civarında olduğunu söylüyor. Ona göre çok sayıda aşısız çocuğun aynı yerde yaşadığı bölgelerde yeni bir salgın çıkması neredeyse kaçınılmaz. Aile hekimi Ileana Pelizaru da kendi bölgesinde ağır bir kızamık vakasıyla karşılaştığını anlatıyor. Sağlıklı bir bebeğin kısa sürede beyin iltihabı hastasına dönüştüğünü söyleyen hekim, buna rağmen aşı karşıtlığını kırmanın çok zor olduğunu belirtiyor.

Hükûmet zorunlu aşı yerine kampanya istiyor

Romanya Sağlık Bakanı Alexandru Rogobete, alarm verici tabloya rağmen zorunlu aşıya sıcak bakmıyor. Ülkedeki ulusal aşı programı tavsiye niteliğinde sürüyor. Hükûmet şimdi bilgi kampanyasıyla halkın güvenini yeniden kazanmayı hedefliyor. Bakanlık, bu aşıların 30 yılı aşkın süredir kullanıldığını ve kamuoyunda dolaşan iddialardaki riskleri taşımadığını anlatmaya çalışıyor. Ancak DSÖ, Avrupa genelinde vakalar düşse de yüzde 95 bağışıklık eşiği yakalanmadığı sürece yeni kızamık dalgalarının her an görülebileceği uyarısını sürdürüyor.