Meloni’nin yargı planına halk freni

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, yargı sistemini köklü biçimde değiştirmeyi amaçlayan reform planında referandum engeline takıldı. Geçici resmî sonuçlara göre seçmenlerin yaklaşık yüzde 54’ü reform paketine karşı çıktı. Destek verenlerin oranı ise yüzde 46’da kaldı.

Sonuç, Meloni hükûmeti için önemli bir siyasi yenilgi olarak yorumlandı. Çünkü referandum yalnızca yargı reformu değil, aynı zamanda hükûmete verilen desteğin de bir testi olarak görülüyordu.

Meloni yenilgiyi kabul etti

Giorgia Meloni, sonuçların ardından yenilgiyi kabul etti. Sosyal medya üzerinden yayımladığı videoda, İtalyan halkının kararına saygı duyacaklarını söyledi.

Meloni, sonucu “İtalya’nın modernleşmesi için kaçırılmış bir fırsat” olarak niteledi. Buna rağmen görevine devam edeceğini ve ülke için çalışmayı sürdüreceğini vurguladı. Referandumdan önce de olası bir yenilgi durumunda istifa etmeyeceğini açıklamıştı.

Tartışmanın merkezinde yargının yapısı vardı

Reform, İtalya Anayasası’nın birkaç maddesinde değişiklik öngörüyordu. Paketin en önemli başlıklarından biri, hâkimlerle savcıların kariyer yollarının birbirinden ayrılmasıydı. Bu model birçok Avrupa ülkesinde zaten uygulanıyor.

Planın bir başka ayağında ise hâkimler ve savcılar için yeni öz yönetim kurulları kurulması yer alıyordu. Bu kurulların oluşumunda parlamentonun da rol alması öngörülüyordu. Muhalefet tam da bu noktaya itiraz etti.

Muhalefet: Yargı bağımsızlığı zayıflardı

Meloni ve müttefikleri, reformun yargıyı siyasî kamplaşmalardan uzaklaştıracağını ve sistemi daha verimli hâle getireceğini savundu. İtalya sağında uzun süredir, yargının önemli bölümünün sola yakın olduğu yönünde bir eleştiri dile getiriliyordu.

Muhalefet ise reformun tam tersine yargının bağımsızlığını zayıflatacağını öne sürdü. Eleştirmenlere göre özellikle savcılık makamı siyasî etkiye daha açık hâle gelebilirdi. Ayrıca uzun yargılama süreleri ve dolu hapishaneler gibi temel sorunlar da çözülmeden kalacaktı.

Yüksek katılım, ağır siyasi mesaj

Referanduma katılım oranı yaklaşık yüzde 58 oldu. Bu oran, halk oylaması için oldukça yüksek kabul ediliyor. Sandık başına gitme hakkı bulunan seçmen sayısı 46 milyonu aşıyordu.

Sonuç, 2027 sonbaharında yapılması beklenen genel seçimler öncesinde Meloni için ciddi bir uyarı olarak değerlendiriliyor. Yine de Meloni’nin partisi Fratelli d’Italia, anketlerde hâlâ rakiplerinin önünde görünüyor. Buna rağmen bu ‘hayır’ sonucu, hükûmetin her istediğini kolayca kabul ettiremeyeceğini açık biçimde göstermiş oldu.