Maduro bugün New York’ta hakim karşısına çıkacak

ABD’nin Venezuela’ya yönelik askeri operasyonu ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun alıkonulması dünya genelinde yankı buldu. İsrail, Fransa, İngiltere, Almanya ve Yunanistan Washington’a destek verirken, Latin Amerika’da sert protestolar yaşandı.

ABD’nin Venezuela’ya düzenlediği askeri operasyon ve Devlet Başkanı Nicolas Maduro ile eşi Cilia Flores’in alıkonulması sonrası uluslararası tepkiler büyüyor. Bir yanda ABD Başkanı Donald Trump’a destek açıklamaları gelirken, diğer yanda ‘egemenliğe saldırı’ tepkisiyle sokak gösterileri düzenleniyor.

İsrail’den açık destek

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD’nin operasyonu nedeniyle Trump’ı tebrik etti. Netanyahu, Trump’ın ‘özgürlük ve adalet adına cesur ve tarihi bir liderlik’ sergilediğini söyledi. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar da ABD’nin Maduro’yu alıkoymasını ‘takdirle karşıladıklarını’ açıkladı.

Fransa: Maduro diktatörlüğü sona erdi

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Venezuela halkının Maduro’nun diktatörlüğünden kurtulduğunu savundu. Macron, geçiş sürecinin barışçıl ve demokratik olması gerektiğini vurguladı; halk iradesine saygı çağrısı yaptı.

Almanya: Hukuk vurgusu, ama Maduro eleştirisi

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, müdahalenin hukuki değerlendirmesinin karmaşık olduğunu söyledi ve ölçütün uluslararası hukuk olması gerektiğini belirtti. Merz, Maduro’nun ülkesini felakete sürüklediğini ve seçimlerde hile yapıldığını savundu; bu nedenle başkanlığını tanımadıklarını kaydetti. Hedefin, seçimlerle meşrulaştırılmış bir yönetime düzenli geçiş olduğunu ifade etti.

Almanya’da Sol Parti Eş Genel Başkanı Jan van Aken ise operasyonu kınadı ve Berlin’den Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde derhal kınama süreci başlatılmasını istedi.

SPD’den Washington’a eleştiri

Almanya’da iktidar ortağı SPD’nin dış politika sözcüsü Adis Ahmetovic, ABD’nin müdahalesini sert sözlerle eleştirdi. Ahmetovic, bunun uluslararası düzen açısından son derece tehlikeli bir kırılma olduğunu söyledi. Birleşmiş Milletler yetkisi olmadan askerî güç kullanılmasının ve açık biçimde rejim değişikliğinin hedeflenmesinin, ‘hukukun üstünlüğü yerine üstünlerin hukukunu’ geçerli kıldığını savundu.

İngiltere: Meşru görmüyorduk

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin uzun süredir Venezuela’da iktidar değişimini desteklediğini belirtti. Starmer, Maduro’yu meşru bir başkan olarak görmediklerini söyledi ve barışçıl, güvenli bir geçiş için ABD ile temasların süreceğini açıkladı.

Yunanistan: Yeni bir umut

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Maduro yönetimini ‘acımasız ve baskıcı’ olarak niteledi. Rejimin sona ermesinin yeni bir umut doğurduğunu söyleyen Miçotakis, önceliğin demokratik meşruiyete sahip kapsayıcı bir yönetime hızlı geçiş olduğunu vurguladı.

İspanya: Destek yok, hukuk uyarısı var

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, İspanya’nın Maduro rejimini tanımadığını ancak uluslararası hukuku ihlal eden dış müdahaleleri de kabul etmeyeceğini söyledi. Sanchez, müzakereye dayalı adil bir geçiş çağrısı yaptı.

Rusya: Silahlı saldırı, kabul edilemez

Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin operasyonunu ‘derin biçimde endişe verici ve kabul edilemez’ olarak niteledi. Açıklamada, müdahalenin açık bir silahlı saldırı olduğu ve hiçbir meşru gerekçesinin bulunmadığı savunuldu. Moskova, Maduro’nun adını anmadan “Venezuela halkıyla dayanışma” mesajı verdi.

Venezuela, Rusya’nın Güney Amerika’daki en önemli müttefiklerinden biri olarak görülüyor. Ancak Moskova’nın daha önce, olası bir ABD saldırısında Caracas’a doğrudan askerî destek vermeyeceğini ilettiği de hatırlatılıyor.

Küba: Devlet terörü

Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, ABD’nin hamlesini ‘suç teşkil eden bir saldırı’ olarak tanımladı. Sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, “Barış bölgemiz acımasızca hedef alınıyor” ifadelerini kullandı. Díaz-Canel, bunun cesur Venezuela halkına karşı devlet terörü olduğunu savunarak uluslararası topluma acil tepki çağrısı yaptı.

İran’dan BM Güvenlik Konseyi çağrısı

İran yönetimi de ABD’nin askerî operasyonunu sert biçimde kınadı. Tahran, bunun Venezuela’nın ulusal egemenliğine ve toprak bütünlüğüne açık bir ihlal olduğunu açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni derhâl harekete geçmeye ve sorumluların hesap vermesini sağlamaya çağırdı. İran, Caracas’ın yakın müttefikleri arasında yer alıyor.

NYT: Türkiye seçeneği masadaydı

ABD merkezli New York Times, operasyon öncesi Washington ile Karakas arasında perde arkasında diplomatik temaslar yürütüldüğünü yazdı. Habere göre ABD, 23 Aralık’ta Maduro’ya Venezuela’dan ayrılarak Türkiye’ye gitmesi seçeneğini sundu. Teklifin reddedilmesi üzerine askeri planın devreye alındığı aktarıldı. Gazete, operasyonu 2011’de Usame bin Ladin’e yönelik baskından bu yana “en riskli Amerikan özel operasyonlarından biri” olarak niteledi ve hukuki-siyasi meşruiyet tartışmalarının süreceğini vurguladı.

Washington Post: Türkiye güvenli liman olabilir

Washington Post da daha önce Maduro’nun olası bir sürgün senaryosunda Türkiye’yi güvenli liman olarak değerlendirebileceğini yazmıştı. Gazeteye konuşan ABD’li bir yetkili, bu senaryolar üzerinde çalışıldığını belirtmişti.

Latin Amerika’da sokaklar hareketli

Operasyonun ardından Latin Amerika genelinde protestolar düzenlendi. Venezuela’da Karakas başta olmak üzere birçok kentte ABD müdahalesi ‘işgal’ olarak nitelendi. Kolombiya’nın başkenti Bogota’da ABD Büyükelçiliği önünde binlerce kişi “Venezuela yalnız değildir” sloganları attı. Brezilya ve Şili’de de sol partiler ve gençlik örgütleri gösteriler yaptı.

Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, Havana’daki protestolara katıldı. Küba Dışişleri Bakanlığı, Maduro ve eşi Cilia Flores’in derhal serbest bırakılması çağrısı yaptı.

Berlin’de Brandenburg Kapısı önünde düzenlenen gösterilerde de “Venezuela’dan elini çek” sloganları atıldı.

Washington’dan sert mesajlar

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, operasyonun Venezuela’ya değil uyuşturucu kartellerine karşı olduğunu savundu. Petrol tankerlerine uygulanan karantinanın sürdüğünü söyleyen Rubio, ABD’nin sürecin gidişatını belirleyeceğini ifade etti. Küba’yı da hedef alan Rubio, Havana yönetiminin büyük bir sorun olduğunu söyledi.

Trump’tan yeni tehdit

Trump, Maduro’nun ardından geçici olarak görevi devralan Devlet Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez’i de tehdit etti. “Doğru olanı yapmazsa daha ağır bedel ödeyebilir” diyen Trump’ın açıklamaları, bölgedeki tansiyonu daha da yükseltti.

Venezuela’dan ‘egemenlik ihlali’ tepkisi

Venezuela silahlı kuvvetleri, Yüksek Mahkeme’nin Delcy Rodriguez’i geçici devlet başkanı olarak atamasını destekledi. Savunma Bakanı Vladimir Padrino Lopez, Maduro’nun meşru devlet başkanı olduğunu vurgulayarak, Maduro ve Cilia Flores’in derhal serbest bırakılmasını istedi. ABD’nin operasyonunun Venezuela’nın egemenliğini ihlal ettiğini söyledi.

Maduro bugün mahkemeye çıkarılacak

Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro, ABD’de bugün hâkim karşısına çıkacak. New York’taki ABD New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’nden yapılan açıklamaya göre Maduro, pazartesi günü yerel saatle 12.00’de (Almanya saatiyle 18.00) mahkemeye çıkarılacak.

Mahkeme, Maduro’ya yöneltilen suçlamaların bu duruşmada resmî olarak okunacağını bildirdi. Dava, Manhattan’daki federal mahkemede görülecek.