Gaz sahasına saldırı, petrol fiyatına zam

İsrail’in İran’ın gaz endüstrisini hedef aldığı yönündeki haberler, Orta Doğu’daki gerilimi enerji piyasalarına da taşıdı. İran basınına göre, Basra Körfezi’ndeki büyük bir gaz sahasıyla bağlantılı üretim tesisi vuruldu ve yangın çıktı. Saldırının ardından petrol fiyatları da yeniden yükselişe geçti.

İran haber ajanslarının aktardığına göre, gaz tankları ile bir rafinerinin bazı bölümleri zarar gördü. Yangının ise daha sonra kontrol altına alındığı bildirildi.

Dünyanın en büyük gaz sahasıyla bağlantılı

Saldırıya konu olan tesisin, Basra Körfezi’ndeki South Pars/North Dome gaz sahasıyla bağlantılı olduğu belirtildi. Bu saha, bilinen en büyük doğal gaz rezervi olarak gösteriliyor. İran’ın kullandığı doğal gazın yaklaşık yüzde 70’i de buradan sağlanıyor.

İsrail geçen hazirandaki 12 günlük savaş sırasında da bu sahadaki İran tesislerini hedef almıştı.

Katar’dan sert tepki geldi

Söz konusu gaz sahası İran ile Katar tarafından ortak kullanılıyor. İran tarafında South Pars, Katar tarafında ise North Dome adı kullanılıyor.

Katar, saldırıdan İsrail’i sorumlu tuttu ve tepki gösterdi. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, açıklamasında saldırıyı “Bu, bölgedeki askerî tırmanışın ortasında atılmış tehlikeli ve sorumsuz bir adım” olarak değerlendirdi.

El-Ensari, enerji altyapısına yönelik saldırıların küresel enerji güvenliğini, sivilleri ve çevreyi tehdit ettiğini de söyledi. Katar, taraflara itidal ve gerilimi düşürme çağrısını yineledi.

İran’dan karşılık uyarısı

İran ordusu da karşılık olarak Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Katar’daki gaz sahaları ile rafinerileri hedef alabileceğini söyledi.

Bu ülkeler, ABD üsleri ve Amerikan tesislerine ev sahipliği yapıyor. İsrail ve ABD’nin İran’a saldırıları sonrası bu ülkeler zaten risk altında.

Petrol fiyatları yeniden yükseldi

İran’ın gaz endüstrisine yönelik saldırı haberleri petrol piyasasını da hızla etkiledi. Dün öğleden sonra başlayan yükselişte, Brent petrolün varil fiyatı bugün itibarıyla 115 dolara çıktı. Bu, bir önceki güne göre yaklaşık yüzde 5’e yaklaşan bir artış anlamına geliyor.

Haftanın başında Brent petrol bir ara 100 doların altına kadar gerilemişti. Ancak saldırı haberleri piyasadaki gerilimi yeniden artırdı.

Piyasa yeni tırmanıştan çekiniyor

Piyasalar, İran’daki enerji tesislerine yönelik saldırıların daha büyük bir bölgesel tırmanışa yol açmasından endişe ediyor. Sabah saatlerinde fiyatlar bir miktar frenlenmişti. Bunun nedeni, Basra Körfezi’ndeki üretim alanlarından çıkan petrolün Hürmüz Boğazı dışında başka güzergâhlardan taşınmasına yönelik arayışlardı.

Son olarak Irak’ın, petrol sevkiyatını yeniden başlatmak için Türkiye ile anlaşma yaptığı belirtildi. Türkiye üzerinden yapılacak sevkiyatın, Irak petrolünün bir bölümünün Hürmüz Boğazı’na uğramadan dünya piyasalarına ulaşmasını sağlayabileceği ifade ediliyor.

Enerji hattındaki gerilim büyüyor

Son gelişme, Orta Doğu’daki savaşın artık yalnızca askerî hedeflerle sınırlı kalmadığını, enerji altyapısının da doğrudan çatışmanın parçası hâline geldiğini gösteriyor. Bu da yalnızca bölge ülkelerini değil, petrol ve gaz fiyatları üzerinden dünya ekonomisini de doğrudan etkiliyor.