Danimarka’dan kriz planı: 180 bin asker seferber edilecek

Danimarka, olası bir kriz durumunda NATO’ya 180 bin asker sağlamayı hedefliyor. Yaklaşık 6 milyon nüfusa sahip ülkede bu sayıya ulaşmak için eski askerlik yükümlülerinin geniş çaplı biçimde seferber edilmesi planlanıyor.

Başbakan Mette Frederiksen hükûmetinin çözümü, yedek asker sistemini büyütmek olacak. Savunma Bakanlığı’nın hazırladığı plana göre Danimarka ordusu, daha önce eğitim almış askerlik yükümlülerinden oluşan yeni bir seferberlik gücü kuracak.

Eski askerler yeniden çağrılabilecek

Yeni modele göre eski askerlik yükümlüleri, hizmet sürelerinin ardından 10 yıl boyunca tazeleme eğitimlerine çağrılabilecek. Ancak kriz durumunda bu kişilerin görevlendirilme ihtimali 65 yaşına kadar sürecek.

Danimarka bu yönüyle eski bir güvenlik modeline dönüyor. Ülke, Soğuk Savaş döneminde de benzer bir seferberlik anlayışını uygulamıştı.

İsveç Savunma Üniversitesi’nden Profesör Iben Bjørnsson, Danimarka radyosu DR’ye yaptığı değerlendirmede, “Bu, Soğuk Savaş döneminden bildiğimiz bir savunma modeli. Tehdit senaryosu da değişmeden kalmış görünüyor” dedi.

Zorunlu askerlik sayısı artacak

Danimarka’da hâlen erkekler ve kadınlar için genel askerlik yükümlülüğü bulunuyor. Yaklaşık 60 bin gençten oluşan her yaş grubunda kimin askere alınacağı kura ile belirleniyor.

Hükûmet, askere çağrılanların sayısını artırmayı planlıyor. Buna göre 2030’da 6 bin 500 olan askerlik yükümlüsü sayısı, 2035’te 13 bine çıkarılacak.

Zorunlu hizmet süresi 11 ay olacak. Ancak bu sürenin bitmesi, yükümlülüğün tamamen sona erdiği anlamına gelmeyecek. Eski askerler, kriz hâlinde 65 yaşına kadar göreve çağrılabilecek.

Almanya’da da benzer tartışma var

Danimarka’nın planı, Almanya’daki yedek asker tartışmalarıyla aynı döneme denk geldi. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, yedek askerlerin zorunlu tatbikatlara çağrılabilmesi konusunda iş dünyasıyla görüş ayrılığı yaşıyor.

Alman işveren örgütleri, Pistorius’un bakanlığından gelen bu öneriyi eleştiriyor. Danimarka ise benzer bir yaklaşımı daha kapsamlı biçimde uygulamaya hazırlanıyor.

Ordunun barış dönemindeki gücü 17 bin

Danimarka ordusunun barış dönemindeki mevcut asker sayısı yaklaşık 17 bin. Buna rağmen ülke, Ukrayna’nın en güçlü destekçileri arasında yer alıyor.

Danimarka ayrıca Irak’tan Afganistan’a kadar birçok dış görevde uzun süredir aktif rol üstleniyor. Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik çıkışları nedeniyle Kopenhag ile Washington arasındaki ilişkiler son dönemde ciddi biçimde gerildi.

“Avrupa kendi ayakları üzerinde durmalı”

Danimarka, 2009-2014 yılları arasında NATO Genel Sekreterliği yapan Anders Fogh Rasmussen’i de çıkarmıştı. Rasmussen, Die Welt’e verdiği röportajda NATO’nun geleceğine ilişkin sert uyarılarda bulundu.

Rasmussen, “Şu anda yaşadığımız şey NATO’nun çözülmesidir ve bu tehlikelidir. Başkan Trump, 5. maddeye ve Avrupa’nın savunmasına bağlılığı konusunda o kadar çok şüphe yarattı ki Avrupalılar için tek bir sonuç var: Kendi ayaklarımız üzerinde durmalı ve kıtamızı kendimiz savunabilecek hâle gelmeliyiz” dedi.

Danimarka’nın yeni seferberlik planı da Avrupa’da güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği bir dönemde gündeme geldi. NATO ülkeleri, Rusya kaynaklı olası tehditlere karşı daha büyük, daha hızlı harekete geçebilen ve daha geniş yedek güce dayanan savunma modellerine yöneliyor.