Avrupa’da tarihin en sıcak ikinci mart ayı

Avrupa’da geçen mart ayı, kayıtlardaki en sıcak ikinci mart olarak ölçüldü. Avrupa Birliği’nin yer gözlem servisi Copernicus’un açıkladığı verilere göre kıta genelindeki ortalama sıcaklık 5,88 derece oldu.

Bu değer, 1991-2020 dönemi ortalamasının 2,27 derece üzerine çıktı. Böylece mart ayı, Avrupa’da normalin çok üzerinde sıcak geçti.

Bir yanda kuraklık, bir yanda sel

Copernicus verileri, kıtanın büyük bölümünde havanın ortalamaya göre daha kuru geçtiğini gösterdi. Buna karşılık Akdeniz çevresi ile İskandinavya’nın bazı bölgelerinde şiddetli yağışlar görüldü. Bu yağışlar yer yer sel baskınlarına yol açtı.

Bu tablo, Avrupa’da iklim etkilerinin aynı anda hem kuraklık hem de aşırı yağış olarak ortaya çıkabildiğini bir kez daha gösterdi.

Denizler de çok sıcak

Mart ayında yalnızca kara değil, denizler de olağanüstü sıcak geçti. Copernicus, küresel deniz yüzeyi sıcaklığının bu ay için şimdiye kadar ölçülen en yüksek ikinci seviyeye ulaştığını bildirdi.

Ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 20,97 derece olarak kaydedildi. Mart ayındaki en yüksek değer ise 2024’te, El Niño döneminde görülmüştü.

Uzmanlara göre okyanuslar, insan kaynaklı karbon salımlarının yarattığı fazla ısının büyük bölümünü emiyor. Bu yüzden denizlerin ısınması yalnızca su sıcaklığıyla sınırlı bir sorun değil. Daha güçlü fırtınalar, daha yoğun yağışlar, mercan beyazlaması ve deniz seviyesinde yükselme gibi sonuçlar doğurabiliyor.

Arktik’te buz kaybı rekor kırdı

Copernicus’un mart verilerinde en dikkat çekici başlıklardan biri de Arktik oldu. Arktik deniz buzunun kapladığı alan, bu ay için şimdiye kadar ölçülen en düşük düzeye indi.

Açıklamaya göre buz örtüsü, ortalamanın yüzde 5,7 altında kaldı. Bu da kutup bölgesindeki erimenin hız kesmediğini gösteriyor.

Dünyada da tablo ağır

Copernicus verilerine göre mart ayı dünya genelinde de ölçüm tarihinin en sıcak dördüncü martı oldu. Küresel ortalama sıcaklık 13,94 derece olarak hesaplandı.

Bu değer, sanayi öncesi dönem kabul edilen 1850-1900 ortalamasının 1,48 derece üzerine çıktı. Ayrıca 1991-2020 mart ortalamasından da 0,53 derece daha yüksek ölçüldü.

Dünya genelinde sıcaklık dağılımı da dengeli olmadı. ABD’nin batısında uzun süreli sıcak hava etkili olurken, Alaska, Kanada ve Kuzeybatı Sibirya’da olağan dışı soğuklar görüldü.

“İklim sistemi kalıcı baskı altında”

Copernicus Direktörü Carlo Buontempo, mart ayı bilançosunu değerlendirirken her bir verinin tek başına bile dikkat çekici olduğunu söyledi. Buontempo’ya göre bu göstergeler birlikte ele alındığında, sürekli ve hızlanan bir baskı altındaki iklim sisteminin fotoğrafını ortaya koyuyor.

Son veriler, iklim krizinin artık istisnai bir durum değil, yeni normalin parçası hâline geldiğini daha açık gösteriyor.