AB’den Facebook ve Instagram’a çocuk güvenliği suçlaması

Avrupa Birliği Komisyonu, Meta’yı çocukları Instagram ve Facebook’ta yeterince korumamakla suçladı. Komisyonun ön incelemesine göre şirket, 13 yaş altındaki çocukların iki platforma erişimini engellemek için etkili önlemler almıyor.

Bu durumun, AB’nin Dijital Hizmetler Yasası’na aykırı olabileceği belirtildi. Soruşturmanın sonucu Meta aleyhine kesinleşirse şirkete, küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezası verilebilecek.

13 yaş altı çocuklar kolayca hesap açabiliyor

AB’de sosyal medya için ortak bir asgari yaş sınırı bulunmuyor. Ancak teknoloji şirketleri kendi kullanım şartlarında belirli yaş sınırları koyuyor. Meta da Instagram ve Facebook için 13 yaş altına izin vermediğini belirtiyor.

AB Komisyonu ise bu sınırın kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurguluyor. Komisyona göre çocuklar, hesap açarken yanlış doğum tarihi girerek Instagram ve Facebook’a kolayca girebiliyor. Bu bilgiyi doğrulayacak etkili bir kontrol mekanizması ise bulunmuyor.

AB Komiseri Henna Virkkunen, şirketlerin kullanım şartlarının yalnızca yazılı beyanlardan ibaret olmaması gerektiğini söyledi. Virkkunen’e göre bu kurallar, kullanıcıları ve özellikle çocukları koruyacak somut önlemlere dönüşmeli.

Şikâyet aracı da yetersiz bulundu

Komisyon, Meta’nın 13 yaş altı kullanıcıları bildirmek için sunduğu aracın da etkisiz olduğunu belirtti.

Açıklamaya göre bir kullanıcının bildirim formuna ulaşması için 7 tıklama yapması gerekebiliyor. Ayrıca yapılan bildirimlerin çoğu zaman yeterince takip edilmediği ifade edildi.

Bu nedenle 13 yaş altındaki çocukların, herhangi bir gerçek kontrol yapılmadan Instagram ve Facebook’u kullanmaya devam edebildiği değerlendiriliyor.

Meta iddiaları reddetti

Meta ise suçlamaları kabul etmedi. Şirket sözcüsü, RND’ye yaptığı açıklamada 13 yaş altı kişilere ait hesapları tespit etmek ve silmek için önlemler aldıklarını söyledi.

Sözcü, gelecek hafta ek adımlar açıklanacağını da belirtti. Meta’ya göre yaş tespiti yalnızca bir şirketin değil, bütün sektörün ortak sorunu. Bu nedenle çözümün de sektör genelinde geliştirilmesi gerekiyor.

“İlk ama gecikmiş bir adım”

Yeşiller’den Avrupa Parlamentosu Üyesi Alexandra Geese, AB Komisyonunun adımını çocukları nefret ve şiddet içerikleriyle dolu platformlardan korumak için ‘ilk ve gecikmiş önlem’ olarak değerlendirdi.

Geese, Meta’nın 13 yaş altı çocukların platformlarda bulunmasını sorun değilmiş gibi gösterdiğini söyledi. Yeşil siyasetçi, “Oysa Mark Zuckerberg, platformlarının öne çıkardığı görüntülerin ne kadar zararlı olduğunu çok iyi biliyor” dedi.

Komisyona göre 13 yaş altındaki çocukların yüzde 10 ila 12’sinin Instagram ya da Facebook hesabı bulunuyor. AB Komisyonu, Meta’nın bu riski yanlış değerlendirdiğini düşünüyor. Komisyon ayrıca şirketin, küçük yaştaki çocukların bu tür platformların yol açabileceği zararlara daha açık olduğunu gösteren bilimsel bulguları yeterince dikkate almadığını belirtiyor.

“Temel sorun iş modeli”

SPD’li Avrupa Parlamentosu Üyesi Birgit Sippel ise sorunun yalnızca yaş doğrulamayla sınırlı olmadığını söyledi.

Sippel, Meta’nın iş modelinin kullanıcıları platformda tutmaya dayandığını belirtti. Sonsuz kaydırma, algoritmik yönlendirme ve kişiselleştirilmiş reklamlar için profil çıkarma gibi yöntemlerin çocuklar ve gençler dâhil kullanıcıları bilinçli biçimde sömürdüğünü savundu.

Sippel’e göre hesap açarken getirilecek birkaç ek yaş doğrulama adımı, bu temel sorunu çözmeye yetmeyecek.

Meta savunma yapacak

Meta, şimdi AB Komisyonunun soruşturma dosyasını inceleyebilecek ve yazılı savunma sunabilecek.

Komisyonun ön değerlendirmesi doğrulanır ve Meta tespit edilen ihlalleri gidermekte yetersiz kalırsa Brüksel para cezası ve yaptırım uygulayabilecek.