Hamilelikte parasetamol tartışması: Trump’ın otizm iddiasına bilimsel yanıt

Son dönemde Donald Trump’ın açıklamalarıyla yeniden gündeme gelen parasetamol–otizm tartışmasına bilimsel yanıt geldi. The Lancet Obstetrics, Gynecology & Women’s Health’te yayımlanan yeni derleme çalışması, hamilelikte parasetamol kullanımının otizm, DEHB ya da zihinsel yetersizlik riskini artırmadığını ortaya koydu.

Araştırmacılar, yüksek kaliteye sahip 43 geniş ölçekli çalışmayı inceledi. Özellikle kardeş karşılaştırmalarına dayanan verilerin, genetik ve çevresel etkenleri büyük ölçüde dengelediği ve sonuçları daha güvenilir kıldığı belirtildi.

Trump’ın sözleri neden tartışma yarattı?

Trump, eylül ayında yaptığı bir açıklamada parasetamolün hamilelikte yalnızca ‘son çare’ olarak kullanılması gerektiğini söylemiş ve çocuklarda otizmle ilişki kurmuştu. Bu sözler sosyal medyada hızla yayılırken, bilim insanları iddianın verilerle desteklenmediğini vurguladı.

Yeni analizde, tedavi edilmeyen yüksek ateş ve şiddetli ağrının düşük, erken doğum ve bazı nörolojik sorunlarla ilişkili olduğuna dikkat çekildi. Uzmanlar, riskin ilaçtan değil, kontrol altına alınmayan hastalık tablosundan kaynaklanabileceğini belirtiyor.

Önceki çalışmalar neden yanıltıcıydı?

Çalışmada, parasetamol ile otizm ya da DEHB arasında bağ kuran bazı eski araştırmaların yöntem sorunları içerdiği ifade edildi. Birçok çalışmanın annelerin geriye dönük beyanlarına dayanması, ‘hatırlama yanlılığı’ riskini artırdı.

Londra’daki St George’s University Hospitals ekibi, parasetamolün kısa süreli ve doğru dozda kullanımında çocuklarda klinik olarak anlamlı bir risk artışı saptanmadığını bildirdi. Gözlenen olası ilişkilerin genetik faktörler ya da annenin ateş ve ağrı durumu ile bağlantılı olduğu vurgulandı.

Uzmanlar ne diyor?

Parasetamol, hamilelikte dünya genelinde en sık kullanılan ağrı kesici ve ateş düşürücü olmayı sürdürüyor. Avrupa İlaç Ajansı da ilacın hamilelikte ‘ilk tercih’ olmaya devam ettiğini açıkladı. Ancak her ilaçta olduğu gibi, en düşük etkili dozda ve en kısa süreyle kullanılması öneriliyor.

Uzmanlar, bilimsel temeli olmayan açıklamaların hamile kadınlarda gereksiz korku ve suçluluk duygusu yaratabileceği uyarısında bulunuyor.