Drone silahı alımında denetim krizi

Belçika’da tartışmalı anti-drone silah alımına ilişkin beklenen denetim şimdilik yapılmayacak. Karar, Pano programının drone tehditleri ve olası hatalı yatırımlara ilişkin haberinin ardından gündeme gelen 50 milyon avroluk acil alım dosyasındaki soru işaretlerini artırdı.

De Morgen’in aktardığına göre Federal Denetim Servisi, kararı için resmî bir gerekçe açıklamadı. Ancak kurumun askerî tedarik konularında kendisini yeterince uzman görmediği belirtiliyor.

Yasal olarak denetim servisi, görevlerin niteliği ve yaratacağı iş yükü yönetilemez görülürse bazı talepleri reddedebiliyor.

Havalimanı kapanmıştı

Belçika’da geçen sonbaharda ülkenin farklı noktalarında drone ihbarları yapılmıştı. Bu ihbarlar arasında askerî üsler de vardı.

Brüksel Havalimanı da drone tehdidi nedeniyle birkaç kez kapatılmak zorunda kalmıştı.

Pano’nun haberinden sonra Savunma Bakanı Theo Francken, 50 milyon avroluk acil anti-drone alımıyla ilgili olası usulsüzlüklerin bağımsız biçimde araştırılacağını söylemişti.

N-VA’lı Bakan, süreçte ‘tam şeffaflık’ sağlanacağını açıklamıştı.

Savcılık soruşturması sürüyor

Dosyayla ilgili Brüksel Savcılığı tarafından yürütülen ceza soruşturması da devam ediyor.

Bu nedenle Federal Denetim Servisi, Savunma Bakanlığı’na gönderdiği yazıda inceleme yapamayacağını bildirdi. Kurum, devam eden hukukî sürece müdahale etmek istemediğini belirtti.

VRT NWS savunma uzmanı Jens Franssen’e göre Francken, Federal İç Denetim Servisi’nden iki başlığı incelemesini istemişti. Bunlardan ilki anti-drone kapasitesine ilişkin beş sözleşmeydi. İkincisi ise Ukrayna için anti-drone sistemleri alımıydı.

Vooruit netlik istiyor

Yeni savunma alımlarının bu karardan nasıl etkileneceği belirsiz.

Koalisyon ortağı Vooruit, daha önce yeni yatırımlar yapılmadan önce acil alım dosyasında açıklık sağlanması gerektiğini söylemişti.

Parti, ilk değerlendirmesinde denetim servisinin kararına ilişkin daha fazla açıklık istediğini belirtti. Ancak Vooruit, incelemenin hâlâ gerekli olduğu görüşünü koruyor.

Francken için zor durum

Bakan Francken’e yakın kaynaklar ise farklı bir yorum yapıyor. Bu kaynaklara göre Francken henüz bir sorgu hâkimi tarafından ifadeye çağrılmış değil. Bu nedenle ortada gerçek anlamda bir adlî soruşturma değil, yalnızca ön araştırma bulunduğu savunuluyor.

VRT NWS’den Jens Franssen, dosyada siyasî gerekçelerin belirleyici olmadığını aktardı. Franssen’e göre bu durum, birbirinin alanına girmek istemeyen kamu kurumları arasında teknik ve hukukî bir sınır çizme meselesi.

Ancak karar, Francken açısından elverişsiz bir tablo yaratıyor. Çünkü bağımsız denetimin yapılmaması, bakanın adını hızlı biçimde temize çıkarma imkânını da zorlaştırıyor.