Belçikalıların ABD’ye güveni Çin’den daha düşük

Belçika’da ABD’ye yönelik güven belirgin biçimde azaldı. VRT NEWS, De Standaard ve RTBF için yapılan De Stemming araştırmasına göre Belçikalıların yarısından fazlası ABD’yi artık müttefikten çok karşıt güç olarak görüyor.

Ankette ABD’yi müttefik olarak tanımlayanların oranı yalnızca yüzde 10’da kaldı. Buna karşılık katılımcıların yaklaşık yarısı ABD’yi karşıt güç olarak değerlendirdi.

Araştırma, Anvers Üniversitesi ile Brüksel Hür Üniversitesi tarafından Mart 2026’da yapıldı.

Güven kaybı dikkat çekici

De Stemming araştırması, Belçikalıların siyasî tercihlerini ve toplumsal kaygılarını ölçen yıllık bir anket olarak biliniyor.

Bu yıl ilk kez uluslararası güvenlik konusu bu kadar öne çıktı. Bu nedenle araştırmacılar önceki yıllarla doğrudan karşılaştırma yapamıyor. Ancak uzmanlara göre sonuçlar, Belçika kamuoyunda ciddi bir kırılmaya işaret ediyor.

Araştırmada yer alan siyaset bilimci Stefaan Walgrave, “Özellikle yüksek bir güvensizlik düzeyi görüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

İran savaşı ve Trump etkisi

Anketin zamanlaması da dikkat çekiyor. Araştırma, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının hemen ardından yapıldı.

O dönemde Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve enerji fiyatlarının yükselmesi Belçika’da en çok konuşulan başlıklar arasındaydı. Bu gelişmelerin ABD’ye yönelik algıyı etkilemiş olabileceği belirtiliyor.

Bunun yanında Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana Avrupa’da ABD politikalarına yönelik kaygı zaten artmıştı. Trump’ın Grönland’a ilişkin iddiaları ve NATO’ya yönelik sert eleştirileri de bu güvensizlikte etkili görüldü.

Çin konusunda daha fazla kararsızlık var

Anketin dikkat çekici sonuçlarından biri de Çin’e ilişkin algı oldu. Belçikalılar Çin’i ABD’ye kıyasla daha az oranda karşıt güç olarak görüyor.

Katılımcıların yaklaşık yüzde 40 ila 44’ü Çin’i karşıt güç olarak değerlendirdi. Ancak Çin’i müttefik olarak görenlerin oranı da çok düşük kaldı.

Çin konusunda en büyük grup kararsızlardan oluştu. Katılımcıların neredeyse yarısı Çin için ‘ne müttefik ne karşıt güç’ seçeneğini işaretledi.

Buna rağmen Çin’e yönelik güven tam değil. Belçikalıların yaklaşık yüzde 60’ı, Çin’in yakın gelecekte Tayvan’a askerî saldırı düzenlemesini olası görüyor.

Belçikalılar kendilerini doğrudan tehdit altında görmüyor

Belçikalıların büyük bölümü kendi ülkelerinin doğrudan askerî saldırıya uğrayacağını düşünmüyor.

Flaman bölgesinde katılımcıların yüzde 12’si, Valonya’da ise yüzde 21’i Belçika’nın doğrudan askerî saldırıya hedef olabileceğini söyledi.

Walgrave, bunu Belçika’nın coğrafi konumuyla açıklıyor. Ona göre ülkede hâkim duygu, Belçika’nın Avrupa’nın merkezinde ve başka Avrupa ülkeleriyle çevrili olduğu için doğrudan tehlike altında olmadığı yönünde.

Buna karşılık Belçikalılar uluslararası çatışma ihtimallerine daha karamsar bakıyor.

Katılımcıların yaklaşık yüzde 80’i ABD’nin NATO üyesi olmayan bir ülkeye saldırmasını olası görüyor. Yaklaşık üçte biri ise ABD’nin bir NATO üyesine saldırabileceğini düşünüyor. Bu değerlendirmede Venezuela, İran ve Danimarka üzerinden NATO’yla bağlantılı olan Grönland gibi başlıkların etkili olabileceği belirtiliyor.

Avrupa’nın bağımsızlığına güçlü destek

ABD’ye duyulan güvenin azalması, Belçikalıların Avrupa savunmasına bakışını da değiştirdi.

Ankete göre Belçikalıların yüzde 80’den fazlası Avrupa’nın askerî açıdan tamamen kendi kendine yeterli hâle gelmesi gerektiğini düşünüyor.

Ekonomi alanında da benzer bir eğilim var. ABD’nin ithalat tarifelerini artırması nedeniyle katılımcıların yüzde 60 ila 70’i Avrupa Birliği’nin sert ekonomik karşı önlemler almasını destekliyor.

Walgrave, Belçikalıların artık ABD ile bir çıkar çatışması içinde olunduğu fikrine daha fazla yaklaştığını söyledi. Walgrave, “Belçikalılar, ABD ile bir çatışma içinde olduğumuz ve buna karşılık vermemiz gerektiği fikrini benimsiyor. Kendimizi itip kakmalarına izin vermemeliyiz” dedi.

İç işlerine müdahale tepkisi

Ankette Belçikalıların yaklaşık yüzde 90’ı, ABD’nin Belçika’nın iç işlerine karışmasına izin verilmemesi gerektiğini söyledi.

Bu tutumda, ABD Büyükelçisi Bill White’ın Belçika’daki bir yargı sürecine ilişkin açıklamalarının yarattığı tartışmanın da etkili olduğu değerlendiriliyor.

Söz konusu açıklamalar, Belçika’da ABD’nin iç hukuka müdahale ettiği yönünde tepkilere neden olmuştu.

NATO desteği sürüyor

ABD’ye güvensizlik artmasına rağmen Belçikalılar NATO’dan kopmayı istemiyor.

Ankete göre katılımcıların yüzde 80’i, Belçika’nın hiçbir koşulda NATO’dan ayrılmaması gerektiğini düşünüyor.

Bu destek, en soldaki PTB-PVDA seçmenleri arasında bile çoğunluk seviyesinde.

Araştırmacılara göre Belçikalılar NATO’yu yalnızca ABD’nin aracı olarak değil, Avrupa için ortak bir güvenlik kalkanı olarak görüyor.

En büyük karşıt güç hâlâ Rusya

Ankete göre Belçikalılar açısından en büyük karşıt güç hâlâ Rusya.

Flaman bölgesinde katılımcıların yüzde 80’i, Valonya’da yüzde 67’si, Brüksel’de ise yüzde 63’ü Rusya’yı karşıt güç olarak görüyor.

Hiçbir partinin seçmen tabanında Rusya’yı karşıt güç olarak görmeyenler çoğunlukta değil. Rusya’nın yeni askerî hamlelerde bulunabileceği kaygısı da güçlü biçimde hissediliyor.

Sol seçmende ABD güvensizliği daha yüksek

ABD’ye bakışta klasik sol-sağ ayrımı dikkat çekiyor. Seçmen ne kadar sola yakınsa, ABD’ye duyulan güvensizlik de o kadar artıyor.

Çin konusunda ise farklı bir tablo var. Çin’e en eleştirel yaklaşanlar daha çok merkez seçmenler. Flaman Hristiyan Demokrat CD&V ile Frankofon merkez parti Les Engagés seçmenleri bu grupta öne çıkıyor.

PTB-PVDA seçmenleri ise diğer partilerin seçmenlerinden belirgin biçimde ayrılıyor. Bu seçmen grubu ABD’ye en sert karşı çıkan kesim olurken, Çin ve Rusya’ya karşı en az olumsuz tutuma sahip grup olarak görünüyor.

Walgrave, PTB-PVDA seçmenlerinin uluslararası konularda üst üste üçüncü kez diğer seçmenlerden ayrıştığını söyledi.

Anket, Belçika’da ABD’ye bakışın köklü biçimde değiştiğini, ancak bunun NATO’dan kopuş anlamına gelmediğini gösteriyor. Kamuoyunda öne çıkan yeni eğilim, Avrupa’nın hem askerî hem ekonomik olarak daha bağımsız hareket etmesi gerektiği yönünde.