Belçika'da zehirli kimyasal alarmı! Yeraltı suyunda sınır 10 bin kat aşıldı

Belçika'nın başkenti Brüksel'de, eski bir yangın söndürme ekipmanı fabrikasının bulunduğu arazide son derece yüksek düzeyde kimyasal kirlilik tespit edildi. Yapılan incelemelerde yeraltı suyundaki PFAS adı verilen zararlı kimyasalların, müdahale gerektiren sınır değerleri 10 bin kata kadar aştığı belirlendi. Brüksel Bölge Yönetimi, kirliliğin temizlenmesi için hukuki sürece dahil olma kararı aldı.

The Brussels Times'ın haberine göre Uccle belediyesi sınırlarında bulunan eski SICLI fabrikasındaki kirlilik, şirketin çevre iznini yenilemek için yaptırmak zorunda olduğu toprak incelemesi sırasında ortaya çıktı. Ancak şirketin kısa süre sonra iflas etmesi, kirliliğin temizlenmesinden kimin sorumlu olduğu konusunda anlaşmazlığa yol açtı.

Toprakta 2 bin 449, suda 10 bin kat fazla kimyasal

İlk incelemelerde fabrika arazisindeki toprakta PFAS düzeyinin yasal sınırı 708 kata kadar aştığı belirlendi. Yeraltı suyunda ise bu oran 1.058 kata ulaştı.

Daha sonra gerçekleştirilen ayrıntılı testlerde çok daha yüksek değerler ölçüldü.

Brüksel Bölge Yönetiminin açıkladığı son sonuçlara göre topraktaki PFAS miktarı, yetkililerin müdahale etmesini gerektiren eşik değerin 2 bin 449 katına ulaştı. Yeraltı suyunda ise bu eşik değer 10 bin kata kadar aşıldı.

Uzmanlar, bu kimyasalların çevrede çok uzun süre kalabildiğine dikkat çekiyor.

Bölge sakinlerine uyarı: Bahçenizde yetişenleri yemeyin

Kirliliğin ortaya çıkmasının ardından fabrikanın çevresinde yaşayanlar için özel güvenlik önlemleri alındı.

Yetkililer, kirlenmiş alanın 100 metre çevresinde yaşayanlara kuyulardan elde edilen suyu kullanmamalarını tavsiye etti.

Bölge sakinlerinden ayrıca bahçelerinde yetiştirdikleri meyve ve sebzeleri tüketmemeleri istendi.

Evlerde yetiştirilen tavukların yumurtaları ile küçükbaş hayvanların etlerinin tüketilmemesi yönünde de uyarı yapıldı.

Bu önlemlerin ne kadar süre uygulanacağı henüz bilinmiyor.

Brüksel Çevre Kurumu, kirliliğin çevredeki yerleşim alanlarına ne ölçüde yayıldığını belirlemek amacıyla araştırmalarını sürdürüyor.

Şirket iflas etti, temizlik sorumluluğu tartışmalı

Kirliliğin tespit edilmesinden kısa süre sonra SICLI iflas etti.

Ancak şirketin iflas sürecini yöneten görevliler, kirlenmiş arazinin incelenmesi ve temizlenmesinden sorumlu oldukları görüşüne karşı çıktı.

Brüksel Bölge Yönetimi ise şirketin iflas etmiş olmasının çevreye verdiği zarara ilişkin yükümlülükleri ortadan kaldırmadığını savunuyor.

Bu nedenle bölge yönetimi, iflas işlemlerini yürüten görevlilere karşı devam eden hukuki sürece katılma kararı aldı.

Amaç, kirliliğin giderilmesini sağlamak ve temizleme çalışmalarının maliyetinin sorumlular tarafından karşılanmasını güvence altına almak.

Hükûmetten sert açıklama: İflas bahane olamaz

Brüksel Bölge Yönetiminin Çevre ve İklimden Sorumlu Devlet Sekreteri Ans Persoons (Vooruit), kararı duyururken şirketin sorumluluktan kaçamayacağını vurguladı.

Persoons, "İflas, çevresel sorumlulukların ihmal edilmesi için bir bahane olamaz" dedi.

Bölge sakinlerinin sağlığının ve çevrenin korunmasının tartışmaya açık olmadığını belirten Persoons, SICLI'nin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi ve kirlenmiş toprağın temizlenmesi için bütün hukuki imkânların kullanılacağını söyledi.

Belediye: İnsanların sağlığı ve evlerinin değeri etkileniyor

Uccle Belediye Başkan Vekili Valentine Delwart (MR) da kirliliğin mümkün olan en kısa sürede giderilmesi gerektiğini söyledi.

Delwart, sorumluluğun kurumlar ve şirket yetkilileri arasında sürekli başkalarına aktarılmasının kabul edilemeyeceğini belirtti.

Belediye Başkan Vekili, "Kirlenmiş alanın yakınında yaşayanlar, sorumluluğun kabul edilmemesinin mağduru olmaya devam etmemeli" dedi.

Delwart, kirliliğin bölge sakinlerinin yalnızca sağlığını değil, evlerinin ekonomik değerini de doğrudan etkilediğini vurguladı.

PFAS neden tehlikeli?

PFAS, suya, yağa ve ısıya dayanıklı özellikleri nedeniyle sanayide yaygın olarak kullanılan binlerce kimyasal maddeden oluşan bir grup.

Bu maddeler, çevrede çok zor parçalandıkları için 'sonsuz kimyasallar' olarak da adlandırılıyor.

Bazı PFAS türlerine uzun süre maruz kalınması; bağışıklık sistemi, karaciğer ve hormon dengesi üzerinde olumsuz etkilere yol açabiliyor. Bazı türler ise belirli kanserlerle ilişkilendiriliyor.

PFAS içeren maddeler, yangın söndürme ekipmanlarında ve bazı yangın söndürme köpüklerinde de kullanılıyor.

Brüksel'deki eski SICLI fabrikasında tespit edilen ağır kirliliğin temizlenmesi için çalışmaların ne zaman başlayacağı henüz kesinleşmedi. Bölge sakinlerine yönelik sağlık ve tüketim uyarıları ise yürürlükte kalmaya devam ediyor.