Belçika'da polis şiddeti iddiaları büyüyor: 26 şikâyet yapıldı

Belçika'nın başkenti Brüksel'de son iki haftadır devam eden gençlik protestoları, polis şiddeti iddialarıyla yeni bir tartışmaya dönüştü. Gösteriler sırasında 260 kişi gözaltına alınırken, polisin müdahale yöntemleri hakkında da çok sayıda şikâyet yapıldı. Bazı çocukların cop darbeleriyle yaralandığı, bir çocuğun ise köprücük kemiğinin kırıldığı öne sürüldü. İnsan hakları kuruluşları, özellikle çocuklara karşı kullanılan göz yaşartıcı gaz ve fiziksel müdahalenin orantılı olup olmadığının araştırılmasını istiyor.

BRUZZ'un haberine göre Belçika polisinin faaliyetlerini denetlemekle görevli bağımsız kurum Comité P'ye şu ana kadar 26 resmî şikâyet ulaştı. Kurum, önümüzdeki günlerde yeni şikâyetlerin de gelebileceğini açıkladı.

260 kişi gözaltına alındı

Brüksel'deki olaylar, 9 Ekim'de düzenlenen ulusal protestolarla başladı. ACV ve ABVV sendikaları, federal hükûmetin tasarruf politikalarına karşı ülke genelinde eylem çağrısı yaptı.

Fransızca eğitim veren okullara yönelik bütçe kesintilerine tepki gösteren öğrenci hareketleri ile antifaşist gruplar da protestolara katılma çağrısında bulundu.

Sendikaların düzenlediği gösteriler genel olarak barışçıl geçerken, bazı grupların şiddete başvurması üzerine olaylar büyüdü.

Polisin açıklamasına göre yaklaşık bin kişi olaylara karıştı. Gösteriler sırasında Brüksel toplu taşıma şirketi STIB/MIVB'ye ait otobüsler, paylaşımlı otomobiller ve sokaklardaki çeşitli tesisler zarar gördü.

Polisle çatışan bazı kişiler tuğla, havai fişek ve benzeri maddeler kullandı.

9 Ekim'deki olaylarda toplam 110 kişi gözaltına alındı. Bunlardan 30'u hakkında adli işlem başlatıldı.

Adli işlem yapılan kişilerden 21'i savcılığa sevk edildi. Bu kişilerin 17'sinin çocuk, dördünün ise yetişkin olduğu açıklandı.

Şüphelilere yöneltilen suçlamalar arasında kundaklama, şiddet, vandalizm, silah taşıma ve tehdit bulunuyor.

17 Ekim'de yeniden olaylar çıktı

Brüksel'de 17 Ekim Cumartesi günü düzenlenen gençlik protestolarında da benzer olaylar yaşandı.

Gösteriler sırasında bazı gruplar polis ekiplerine çeşitli cisimler fırlattı. Paylaşımlı otomobiller ve sokaklardaki tesisler yeniden zarar gördü.

Güvenlik güçleri göstericilere müdahale ederken kent merkezinde çok sayıda kişi gözaltına alındı.

BRUZZ'un polis verilerine dayandırdığı bilgilere göre bu gösterilerde 150 kişi gözaltına alındı. Bunların büyük bölümü, kamu düzenini sağlamak amacıyla gerçekleştirilen idari gözaltılardı.

19 kişi hakkında ise adli işlem başlatıldı. Bu kişilerin sekizi çocuktu.

Olaylarda Brüksel-Merkez/Ixelles polis bölgesinde görev yapan beş polis memuru da hafif yaralandı.

Böylece 9 ve 17 Ekim'deki iki büyük gösteride toplam gözaltı sayısı 260'a ulaştı.

Polis hakkında 26 şikâyet yapıldı

Gösterilerdeki şiddet olayları kamuoyunda geniş yer bulurken, polisin müdahale yöntemleri de tartışılmaya başlandı.

Sosyal medyada yayımlanan görüntüler ve göstericilerin ifadeleri, bazı polis müdahalelerinin gereğinden sert olduğu iddialarını gündeme getirdi.

Belçika polisinin faaliyetlerini denetleyen Comité P, şu ana kadar toplam 26 şikâyet aldığını doğruladı.

Bu şikâyetlerin 20'si 9 Ekim'deki olaylarla, altısı ise 17 Ekim'deki protestolarla ilgili.

12 Ekim'de gerçekleştirilen öğrenci protestosu hakkında ise kuruma henüz herhangi bir şikâyet ulaşmadı.

Comité P, şikâyetlerin içerikleri konusunda ayrıntı vermedi. Kurum ayrıca ilerleyen günlerde yeni başvurular yapılabileceğini belirtti.

Ancak şikâyetlerin yapılmış olması, polislerin hukuka aykırı davrandığının kesinleştiği anlamına gelmiyor. İddiaların incelenmesi gerekiyor.

"Bir çocuğun köprücük kemiği kırıldı"

Brüksel'de gençlere ücretsiz hukuki danışmanlık sağlayan Service Droit des Jeunes (SDJ) adlı kuruluş da polisin müdahalesine ilişkin ifadeler topluyor.

Kuruluşun Direktörü Pierre-Yves Rosset, bazı çocukların ciddi biçimde yaralandığına ilişkin anlatımlar aldıklarını söyledi.

Rosset, "Başına cop darbeleri alan bir çocuğun ifadesini aldık. Başka bir çocuk ise cop darbesi sonucu köprücük kemiği kırıldığı için hastaneye gitmek zorunda kaldı" dedi.

Söz konusu yaralanmaların polis müdahalesinden kaynaklandığı iddiaları henüz bağımsız bir soruşturmayla doğrulanmış değil.

Rosset, 9 ve 12 Ekim'deki gösterilerle ilgili bazı ifadelerin kuruluşlarına ulaştığını belirtti.

17 Ekim'deki olaylara ilişkin anlatımların ise yeni yeni gelmeye başladığını söyledi.

Her olayın ayrı ayrı incelenmesi gerektiğini vurgulayan Rosset, haziran ayında yaşanan benzer protestoların ardından da yaklaşık 30 kişinin olası polis şiddeti hakkında kendilerine başvurduğunu hatırlattı.

Polisin göstericileri kuşatması da tartışılıyor

SDJ ve Fransızca konuşan Belçikalıların insan hakları kuruluşu Ligue des Droits Humains (LDH), polisin gösterilerde kullandığı bazı yöntemlere karşı çıkıyor.

Eleştirilerin başında 'kettling' olarak bilinen kuşatma yöntemi bulunuyor.

Bu yöntemde polis, göstericileri belirli bir alanın içinde çember oluşturarak kuşatıyor ve dışarı çıkmalarını engelliyor.

İnsan hakları kuruluşlarına göre bu uygulama, olaylara karışmayan barışçıl göstericilerin de hareket özgürlüğünü kısıtlayabiliyor.

Brüksel polisi daha önce de aynı yöntem nedeniyle mahkûm edilmişti.

2021 yılında polis şiddetine karşı düzenlenen bir gösteride uygulanan kuşatma yöntemi, mahkeme tarafından hukuka aykırı müdahale olarak değerlendirilmişti.

Mart 2025'te verilen kararda Belçika devleti, Brüksel-Merkez/Ixelles polis bölgesi ve Brüksel Belediye Başkanı Philippe Close, 2021'deki müdahalelerdeki sorumlulukları nedeniyle tazminat ödemeye mahkûm edilmişti.

Pierre-Yves Rosset, daha önceki mahkeme kararına rağmen Brüksel polisinin benzer yöntemleri kullanmaya devam ettiğini savundu.

Bazı polislerin kimliği belirlenemiyor

İnsan hakları kuruluşlarının dile getirdiği sorunlardan biri de müdahalede bulunan polis memurlarının kimliklerinin tespit edilememesi.

Rosset, sosyal medyada yayımlanan bazı görüntülerde polislerin ayırt edici kimlik işaretlerinin görünmediğini söyledi.

Kuruluşa göre bu durum, müdahaleler sırasında hukuka aykırı davranışlarda bulunduğu iddia edilen görevlilerin belirlenmesini zorlaştırıyor.

İnsan hakları savunucuları, polislerin görevlerini yerine getirirken kimliklerinin tespit edilebilir olmasının hesap verebilirlik açısından önemli olduğunu belirtiyor.

Çocuklara göz yaşartıcı gaz kullanılmasına tepki

Polise yöneltilen eleştirilerin bir diğer konusu da gösterilerde kullanılan göz yaşartıcı gaz.

SDJ ve LDH, güvenlik güçlerinin bu yönteme çok hızlı başvurduğunu savunuyor.

Rosset, haklarını savunmak için gösteriye katılan gençlerin ve çocukların bulunduğu alanlarda da yoğun biçimde göz yaşartıcı gaz kullanıldığını söyledi.

Çocukların bu tür kimyasal maddelerin etkilerine karşı yetişkinlerden daha hassas olduğunu belirten Rosset, müdahalelerin sağlık açısından ciddi riskler oluşturabileceğine dikkat çekti.

İnsan hakları kuruluşları, şiddete başvuran kişilerle barışçıl biçimde gösteri yapanların birbirinden ayrılması gerektiğini vurguluyor.

Rosset, yağmalamaları ve her türlü şiddeti kınadıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Polisin hiçbir şekilde güç kullanamayacağını söylemiyoruz. Ancak bazı durumlarda kullanılan gücün orantılı olup olmadığını sorguluyoruz."

Polis şiddetine ilişkin iddialar araştırılacak

Brüksel'deki gösteriler, Belçika'da birbiriyle bağlantılı iki önemli tartışmayı gündeme taşıdı.

Bir yanda protestolar sırasında yaşanan kundaklama, yağmalama, vandalizm ve polise yönelik saldırılar bulunuyor. Diğer yanda ise polis müdahalelerinin sınırları, gösteri hakkı ve çocukların korunması tartışılıyor.

Savcılık, şiddet olaylarına karıştığından şüphelenilen kişiler hakkında soruşturmalarını sürdürürken, Comité P de polis müdahaleleri hakkında yapılan şikâyetleri değerlendirecek.

İnsan hakları kuruluşları, olaylara karışmayan göstericilerin cezalandırılmaması ve özellikle çocuklara yönelik müdahalelerin dikkatle incelenmesi gerektiğini savunuyor.

Şu ana kadar iletilen 26 şikâyetin kaçının haklı bulunacağı veya herhangi bir polis memuru hakkında yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı henüz bilinmiyor.

Ancak son iki haftada yaşanan olaylar, Belçika'da güvenlik güçlerinin gösterilere müdahale yöntemlerini yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı.