Belçika’da enerji uzmanı uyardı: Petrol ve gaz fiyatları artabilir

Orta Doğu’da patlak veren savaşın enerji fiyatlarına etkisi netleşmeye başladı. Brüksel Özgür Üniversitesi’nde enerji jeopolitiği profesörü olan Abdel El Gammal, Belçika kamu radyosu RTBF’ye yaptığı açıklamada petrol ve doğal gaz fiyatlarının büyük olasılıkla artacağını söyledi.

El Gammal, aynı zamanda 30’dan fazla ülkeden yaklaşık 250 kurumu bir araya getiren Avrupa Enerji Araştırma İttifakı’nın (EERA) genel sekreteri. Uzman isim, savaşın süresi ve yayılma alanının belirleyici olacağını vurguladı. “Her şey çatışmanın ne kadar süreceğine ve ne kadar genişleyeceğine bağlı” dedi.

Avrupa dışa bağımlı

El Gammal’a göre Avrupa enerji açısından dışa bağımlı. Doğal gazın yaklaşık yüzde 95’i, petrolün ise yüzde 90’ı Avrupa dışından ithal ediliyor. Bu nedenle İran ve çevresindeki gelişmeler doğrudan fiyatlara yansıyabiliyor.

İran’ın, ABD ve İsrail saldırılarına karşılık Hürmüz Boğazı’nı kapatması piyasaları özellikle endişelendiriyor. Körfez’den çıkan petrol ve gazın önemli bölümü bu boğazdan geçiyor. Şu an sevkiyatın büyük ölçüde durduğu belirtiliyor.

Kısa süreli kriz tolere edilebilir

Uzmanlara göre abluka birkaç günle sınırlı kalırsa piyasalar bunu rezervler sayesinde tolere edebilir. Ülkelerin depolarında stok bulunuyor, ayrıca dünya denizlerinde hâlâ sevkiyat hâlindeki tankerler var. İlk şok bu şekilde dengelenebilir.

Ancak kriz uzarsa ve rezervler azalırsa fiyat artışı daha sert olabilir. El Gammal, şu an söz konusu olanın öncelikle toptan enerji piyasalarındaki fiyatlar olduğunu hatırlattı. Tüketici faturalarının nasıl etkileneceği ise ülkelerin ve enerji şirketlerinin alacağı kararlara bağlı.

Tüketiciye panik uyarısı

Belçika’daki tüketici örgütü Test-Achats ise vatandaşları panik yapmamaya çağırdı. Kışın geride kaldığını ve ilkbahar-yaz döneminde enerji tüketiminin daha düşük olduğunu belirten örgüt, fiyat artışlarının faturaya etkisinin sınırlı kalabileceğini ifade etti.

Uzmanlar, sabit fiyatlı sözleşme yapıp yapmama kararının ay sonuna doğru, gelişmeler netleştiğinde değerlendirilmesini öneriyor. Enerji fiyatlarının seyri, çatışmanın süresine ve bölgesel bir savaşa dönüşüp dönüşmeyeceğine bağlı olacak.

Genel tabloya bakıldığında, Orta Doğu’daki gelişmeler Avrupa’da enerji piyasalarını yeniden belirsizlik dönemine sokmuş durumda. Bu durumun önümüzdeki haftalarda hane bütçelerine yansıması ihtimali yüksek görülüyor.