Avusturya'da sosyal yardım değişiyor: Tam ödeme için 'entegrasyon' şartı

Avusturya'da hükûmet ortakları ÖVP, SPÖ ve NEOS, sosyal yardım sisteminin kapsamlı biçimde değiştirilmesi için müzakerelere başladı. ORF'nin haberine göre Sosyal İşler Bakanı Korinna Schumann'ın hazırladığı taslak, ülke genelinde daha ortak kurallar getirmeyi amaçlıyor.

Planın en dikkat çekici maddelerinden biri, sosyal yardım alan bazı kişiler için oluşturulacak 'entegrasyon aşaması'. Çalışabilecek durumda olan ancak topluma ve iş hayatına henüz kalıcı biçimde entegre olmadığı değerlendirilen kişiler, başlangıçta tam sosyal yardım yerine daha düşük bir temel ödeme alacak.

İlk aşamada yaklaşık 860 avro gündemde

Taslakta başlangıç ödemesinin kesin miktarı henüz yazılmadı. Ancak ORF'nin aktardığı bilgilere göre bu tutarın tam yardımın yaklaşık yüzde 70'i olması ve aylık yaklaşık 860 avroya denk gelmesi gündemde.

Tam sosyal yardıma geçebilmek için kişinin entegrasyon çalışmalarına katıldığını veya iş bulmak için çaba gösterdiğini kanıtlaması gerekecek.

Hükûmet, düzenlemeyle özellikle çalışma hayatına katılımın güçlendirilmesini hedefliyor.

Yetişkinler için sabit ödeme gelecek

Mevcut sistemde federal yasa yetişkinler için sosyal yardımda üst sınır belirliyor. Eyaletler bu miktarın altında ödeme yapabiliyor.

Yeni sistemde ise ülke genelinde sabit tutarlar getirilmesi planlanıyor.

Hesaplamada yine tek yaşayanlar için belirlenen asgari emeklilik düzeyi esas alınacak. 2026 için bu rakam 1.308,39 avro. Sağlık sigortası kesintisi çıkarıldığında yaklaşık 1.230 avroluk net tutar ortaya çıkıyor.

Taslağa göre bu miktarın üzerinde ödeme yapılamayacak. Daha düşük ödeme ise kişinin başka gelirinin bulunması veya iş bulmaya yönelik yükümlülüklerini yerine getirmemesi gibi belirli durumlarda mümkün olacak.

Çocuklara verilecek para tartışma konusu

Koalisyonun henüz uzlaşamadığı en önemli konulardan biri çocuklar için yapılacak ödemeler.

Hükûmet, çocuklar için ülke genelinde geçerli asgari sosyal yardım tutarları belirlemek istiyor. Ancak miktar henüz netleşmedi.

Tartışılan bir başka konu ise çok çocuklu ailelerde yardım miktarının çocuk sayısı arttıkça azaltılıp azaltılmayacağı. Benzer bir düzenleme 2019 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından ikinci, üçüncü ve sonraki çocuklara karşı fazla ayrımcı olduğu gerekçesiyle iptal edilmişti.

Çocuklu düşük gelirli ailelere 1.000 avro destek planı

Reform paketinde yalnızca sosyal yardım alanlar değil, geliri sosyal yardım sınırının biraz üzerinde kalan düşük gelirli aileler için de yeni destek düşünülüyor.

Bu kapsamda 'Kindermehrbetrag' adı verilen yıllık çocuk desteğinin 700 avrodan 1.000 avroya çıkarılması görüşülüyor.

Bu ödeme, düşük geliri nedeniyle 'Familienbonus Plus' vergi avantajından tamamen yararlanamayan aileleri kapsıyor.

SPÖ yüksek gelirlilere daha fazla vergi istiyor

Yeni çocuk desteğinin nasıl finanse edileceği ise koalisyonda anlaşmazlığa yol açtı.

SPÖ'nün önerisine göre yüzde 55'lik en yüksek gelir vergisi diliminin başlangıç noktası yıllık 1 milyon avrodan 500 bin avroya indirilecek. Böylece yıllık gelirin 500 bin avroyu aşan bölümü yüzde 55 oranında vergilendirilecek.

ÖVP ve NEOS ise öneriye karşı çıkıyor. Taraflar finansman konusunda görüşmelerini sürdürüyor.

Yardım kuruluşlarından kesinti uyarısı

Caritas, Diakonie ve Volkshilfe ise hazırlanan taslağa sert eleştiriler yöneltti.

Üç kuruluş ortak açıklamalarında reformun yoksullukla mücadeleyi temel hedef haline getirmesi gerektiğini belirtti.

Kuruluşlar, mevcut taslağın bazı yetişkinler için aylık 400 avroya kadar kesintiye, çocukların aldığı desteklerde kötüleşmeye ve sosyal yardım alanların karar özgürlüğünün sınırlandırılmasına yol açabileceğini savundu.

Yardım kuruluşları, ülke genelinde geçerli ve insanların temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek asgari sosyal yardım tutarları belirlenmesini istedi.

Koalisyon ortaklarının sosyal yardımın miktarı, çocuklara yönelik ödemeler ve yeni sistemin finansmanı üzerindeki görüşmeleri devam ediyor.