Avusturya'da ekonomi büyüyor ama halk fakirleşiyor

Avusturya ekonomisinde uzun süren durgunluğun ardından toparlanma işaretleri görülüyor. Ancak yüksek enerji fiyatları, düşen alım gücü ve büyüyen bütçe açığı ülkenin ekonomik geleceğini tehdit ediyor. Ekonomi uzmanlarına göre sanayi yeniden büyümeye başlasa da bu iyileşme vatandaşların cebine henüz yansımıyor.

ORF'nin haberine göre Avusturya Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (WIFO) ve İleri Araştırmalar Enstitüsü (IHS), dün sonbahar ekonomik tahminlerini açıkladı.

İki kuruluş da İran'daki savaş ve yükselen enerji fiyatlarına rağmen Avusturya ekonomisinin bu yıl sınırlı ölçüde büyüyeceğini öngörüyor. Ancak uzmanlar, yüksek enflasyonun devam edeceği ve kamu maliyesindeki sorunların giderek ağırlaşacağı uyarısında bulunuyor.

Ekonomi 2026'da yüzde 0,9 büyüyecek

WIFO, Avusturya ekonomisinin 2026 yılında yüzde 0,9, IHS ise yüzde 0,8 büyümesini bekliyor.

2027 yılında ekonomik büyümenin bir miktar hızlanacağı tahmin ediliyor. WIFO gelecek yıl için yüzde 1,3, IHS ise yüzde 1 büyüme öngörüyor.

Bu iyileşmenin temel nedeni sanayi sektöründe beklenen canlanma.

WIFO Başkanı Gabriel Felbermayr, sanayi şirketlerine gelen siparişlerin arttığını ve sektördeki beklentilerin olumlu yönde değiştiğini belirtti.

Felbermayr, "Öncü göstergeler, sanayide siparişlerin iyi durumda olduğunu ve beklentilerin iyileştiğini gösteriyor" dedi.

Araştırma kuruluşlarına göre imalat sanayisi ve ihracatta yüzde 2 ila 2,3 arasında büyüme bekleniyor. Avusturya'nın özellikle Almanya ve Doğu Avrupa'daki sanayi faaliyetlerinin canlanmasından yararlanacağı belirtiliyor.

İnşaat sektöründe yüzde 25'lik kayıp

Sanayide toparlanma yaşanırken inşaat sektöründeki sorunlar devam ediyor.

WIFO'nun verilerine göre Avusturya inşaat sektörünün yarattığı brüt katma değer, 2018 yılından bu yana toplam yüzde 25 azaldı.

Felbermayr, bu tabloyu "Yıkıcı bir sonuç" olarak değerlendirdi.

Uzman, ekonominin kalıcı olarak canlanabilmesi için inşaat sektörüne öncelik verilmesi gerektiğini belirtti. Özellikle eski binaların yenilenmesine yönelik kapsamlı bir programın sektöre destek sağlayabileceğini söyledi.

Çalışanların alım gücü düşmeye devam edecek

Ekonomik büyüme beklentilerine rağmen Avusturya'da çalışanların alım gücünün gerilemesi bekleniyor.

WIFO'nun tahminine göre çalışanların vergi sonrası reel ücretleri 2026 yılında yüzde 1,5 azalacak. 2027 yılında da yüzde 0,2'lik düşüş yaşanacak.

Bu, çalışanların maaşları nominal olarak artsa bile fiyat artışları nedeniyle satın alma güçlerinin azalabileceği anlamına geliyor.

Hanehalkı tüketiminde de güçlü bir toparlanma beklenmiyor.

WIFO, özel tüketimin 2026 ve 2027 yıllarında yalnızca yüzde 0,5 artacağını öngörüyor. IHS'nin tahminleri ise sırasıyla yüzde 0,4 ve yüzde 0,7 düzeyinde.

IHS Başkanı Holger Bonin, geçmiş yıllarda yaşanan reel ücret kayıplarının tüketimi olumsuz etkilemeye devam ettiğini belirtti.

Bonin, sonbahardaki toplu sözleşme görüşmelerinde çalışanların satın alma gücünün korunması gerektiğini ancak şirketlerin rekabet gücünün de dikkate alınmasının önemli olduğunu söyledi.

Doğalgaz fiyatları bir yılda üç katına çıktı

Ekonomideki en büyük sorunlardan biri yüksek enerji fiyatları.

WIFO Başkanı Felbermayr, petrol ve doğalgaz ithalatının giderek pahalanmasını Avusturya ekonomisinin karşı karşıya olduğu en ağır yük olarak nitelendirdi.

Felbermayr, "Avusturya daha fazla üretiyor ancak yüksek ithalat fiyatları nedeniyle daha az şey satın alabiliyor" dedi.

Uzmanın açıklamasına göre doğalgaz fiyatları son 12 ayda üç katına çıktı.

Elektrik fiyatlarının da kontrol altına alınması gerektiğini belirten Felbermayr, yüksek enerji maliyetlerinin hem şirketleri hem de tüketicileri olumsuz etkilediğini söyledi.

Ekonomiye yönelik diğer riskler arasında yapay zekâ sektöründe olası bir finansal balonun patlaması, enerji krizinin derinleşmesi ve ABD'nin ekonomik politikaları bulunuyor.

Felbermayr, Fransa'daki kamu borcu krizinin de henüz sona ermediğini belirterek finans piyasalarında gerginliğin sürdüğüne dikkat çekti.

Enflasyon yüzde 3'ün üzerinde kalacak

Avusturya'da enflasyonun bu yıl daha önce beklenenden yüksek gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

WIFO, 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 3,3'e, IHS ise yüzde 3,1'e yükseltti.

2027 yılında enflasyonun bir miktar gerilemesi bekleniyor. WIFO yüzde 2,6, IHS ise yüzde 2,8 oranında fiyat artışı öngörüyor.

Ancak bu oranlar Avrupa Merkez Bankasının yüzde 2'lik enflasyon hedefinin üzerinde kalıyor.

IHS Başkanı Bonin, enflasyonun hâlâ "Çok yüksek bir seviyede" olduğunu söyledi.

IHS Enflasyon Uzmanı Sebastian Koch'a göre eylül ayında yüzde 3,6 olarak ölçülen enflasyonun yaklaşık üçte biri enerji fiyatlarından kaynaklandı. Hizmet sektöründeki fiyat artışlarının etkisi de sürüyor.

Hükûmetin önlemleri enflasyonu sınırladı

Araştırma kuruluşları, hükûmetin hayat pahalılığına karşı aldığı önlemlerin belirli ölçüde etkili olduğunu değerlendiriyor.

KDV indirimi, kira artışlarına getirilen sınırlamalar ve akaryakıt fiyatlarına yönelik önlemler sayesinde enflasyonun bu yıl 0,3 ila 0,4 puan daha düşük gerçekleştiği hesaplanıyor.

Ancak bu önlemlerin 2027 yılındaki etkisinin yalnızca 0,15 puan olması bekleniyor.

Dolayısıyla uzmanlara göre mevcut uygulamalar, yüksek enflasyon sorununu kalıcı olarak çözmeye yetmeyecek.

İşsizlikte düşüş ancak 2027'de bekleniyor

Avusturya'da iş gücü piyasasının da ekonomik büyümeye yavaş tepki vermesi bekleniyor.

WIFO ve IHS, 2026 yılında işsizlik oranının yüzde 7,6 olacağını tahmin ediyor.

2027 yılında ise işsizliğin WIFO'ya göre yüzde 7,3'e, IHS'ye göre yüzde 7,4'e gerilemesi bekleniyor.

Bu tahminler, ekonomideki sınırlı toparlanmanın istihdama ancak gelecek yıl yansıyabileceğini gösteriyor.

Bütçe açığı kapanmıyor: 9 milyar avroluk sorun

Avusturya ekonomisinin önündeki en büyük sorunlardan biri de giderek artan kamu borçları.

WIFO, 2026 yılında bütçe açığının millî gelirin yüzde 4'üne ulaşacağını öngörüyor. IHS'nin tahmini ise yüzde 3,9.

2027 yılında bütçe açığının yüzde 3,7 ila 3,8 arasında değişmesi bekleniyor.

Bu oranlar, Avrupa Birliğinin yüzde 3'lük bütçe açığı sınırının üzerinde bulunuyor.

Maliye Bakanı Markus Marterbauer (SPÖ), bütçe açığını 2028 yılında yüzde 3'e düşürmeyi hedefliyor.

Ancak WIFO'ya göre mevcut önlemler yeterli olmayacak. Ekonomistler, 2031 yılına kadar kamu maliyesinde 9 milyar avroluk ek tasarruf ihtiyacı bulunduğunu hesaplıyor.

WIFO Ekonomisti Josef Baumgartner, yeni önlemler alınmaması durumunda bütçe açığının 2031 yılına kadar yüzde 4'ün üzerinde kalabileceğini belirtti.

Kamu borcu millî gelirin yüzde 89'una çıkabilir

Artan faiz oranları, Avusturya'nın kamu borçlarını daha maliyetli hâle getiriyor.

WIFO Başkanı Felbermayr, devlet tahvillerinin faizlerinin yaz aylarında beklenenden daha fazla yükseldiğini söyledi. Uzman, artan faiz ödemelerinin bütçeyi düzeltme çabalarını zorlaştırdığı uyarısında bulundu.

Maliye Bakanı Marterbauer de faiz giderlerindeki yükseliş nedeniyle 2027 yılı bütçe açığı tahminini yüzde 3,5'ten yüzde 3,6'ya çıkardıklarını açıkladı.

IHS'ye göre kamu borcunun millî gelire oranı 2026 yılında yüzde 82,5, 2027 yılında ise yüzde 83,7 olacak. WIFO'nun 2027 tahmini yüzde 83,5 düzeyinde.

WIFO'nun orta vadeli hesaplamalarına göre yeni önlemler alınmazsa kamu borcu 2031 yılında millî gelirin yüzde 89'una kadar yükselebilir.

Sanayiciler uyardı: Bu henüz güçlü bir büyüme değil

Avusturya Sanayiciler Birliği (IV), açıklanan tahminleri ekonomide temkinli bir istikrar işareti olarak değerlendirdi.

Ancak Birliğin Genel Sekreteri Christoph Neumayr, ekonomik sorunların sona erdiğini söylemek için henüz erken olduğunu belirtti.

Neumayr, "Toparlanma henüz güçlü bir büyüme değil. Kırılgan ve zayıf" dedi.

Sanayiciler Birliğine göre hükûmetin yanlış ekonomik öncelikler belirlemesi durumunda mevcut büyüme tahminleri de gerçekleşmeyebilir.

Muhalefetteki Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ) ise sanayideki iyileşmenin hükûmetin politikalarından değil, yurt dışından gelen talepten kaynaklandığını savundu.

FPÖ Ekonomi Sözcüsü Barbara Kolm, bütçenin yeni vergiler veya ek mali yükler yerine kamu harcamalarının azaltılması yoluyla dengelenmesi gerektiğini söyledi.

Avusturya ekonomisine ilişkin yeni tahminler, sanayideki toparlanmaya rağmen yüksek enerji fiyatlarının, düşen reel ücretlerin ve büyüyen kamu borçlarının önümüzdeki yıllarda da önemli sorunlar olmaya devam edeceğini gösteriyor.