Avusturya'da devlet desteğinde büyük açık: Masraftan fazla yardım alınabiliyor

Avusturya'da eski ısıtma sistemlerinin çevre dostu alternatiflerle değiştirilmesi için verilen devlet desteklerinde ciddi eksiklikler tespit edildi. Avusturya Sayıştayının (Rechnungshof) raporuna göre bazı durumlarda vatandaşların, yaptıkları yatırımın toplam maliyetinden daha fazla teşvik alması mümkün hâle geldi.

ORF'nin haberine göre Sayıştay, 2020-2024 yılları arasında federal hükûmetin, Viyana ve Steiermark eyaletlerinin ve Steiermark'taki bazı belediyelerin sağladığı teşvikleri inceledi.

Raporda, farklı kamu kurumlarının verdiği yardımların aynı anda alınabilmesi nedeniyle 2024'ten itibaren bazı durumlarda toplam teşvik oranının yatırım maliyetinin yüzde 100'ünü aşabildiği belirtildi.

Devlet kurumları arasında koordinasyon yok

Sayıştay, mevcut teşvik sisteminin karmaşık, verimsiz ve vatandaşlar açısından zahmetli olduğunu açıkladı.

Federal hükûmet, eyaletler ve belediyeler kendi destek programlarını ayrı ayrı yürütüyor. Her kurumun farklı başvuru noktaları, formları, değerlendirme süreçleri ve denetim mekanizmaları bulunuyor.

Bu durum hem bürokrasiyi artırıyor hem de aynı yatırım için gereğinden fazla kamu kaynağı kullanılmasına yol açabiliyor.

Sayıştay, bu sorunun çözümü için bütün destek başvurularının tek merkezden yapılabileceği bir sistem kurulmasını önerdi. Böylece aynı masraf için birden fazla kurumdan aşırı miktarda teşvik alınmasının önlenebileceği belirtildi.

Teşvikler bir anda durdurulabiliyor

Raporda eleştirilen bir diğer sorun ise destek programlarının öngörülemez olması.

Bazı programlarda başlangıçta yüksek miktarda teşvik verilirken ayrılan bütçenin tükenmesi üzerine başvurular aniden durduruldu. Sayıştay, bunun vatandaşların uzun vadeli yatırım planlamasını zorlaştırdığını belirtti.

Özellikle apartmanlarda ısıtma sistemlerinin değiştirilmesi ve binaların enerji verimliliğinin artırılması için gerekli yasal düzenlemelerin hızla hazırlanması istendi.

162 bin ısıtma sistemine 1,7 milyar avro destek

Sayıştay, bütün eksikliklere rağmen teşviklerin olumlu sonuçlar da doğurduğunu kabul etti.

İncelenen beş yıllık dönemde petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtlarla çalışan ısıtma sistemlerinin değiştirilme hızı önemli ölçüde arttı.

Federal hükûmet, bu dönemde 162 binden fazla ısıtma sistemi değişimi için yaklaşık 1,7 milyar avro destek sağladı.

Ancak Sayıştaya göre bu kaynakların daha verimli kullanılması ve teşviklerin gerçekten desteğe ihtiyaç duyan hanelere yönlendirilmesi gerekiyor.

Raporda, yatırım maliyetinin yüzde 100'ünden fazla destek alınmasının mümkün olduğu belirtiliyor. Bunun kaç kişiye gerçekleşmiş bir ödeme olarak yansıdığı ise açıklanmıyor.