Yüz bin sanayi işi riskte

Almanya’da sanayi istihdamı için alarm zilleri çalıyor. Stuttgart merkezli danışmanlık şirketi Horváth’ın Handelsblatt ile birlikte 1.000 şirket arasında yaptığı araştırmaya göre, birçok firma gelecek planlarını artık Almanya dışında kuruyor.

Araştırmaya göre şirketlerin yüzde 60’ı, 2030’a kadar Almanya’da yeni işten çıkarmalar bekliyor. Hesaplamalara göre yalnızca bu yıl 100 bine kadar sanayi işi kaybolabilir. Riskin en yüksek olduğu alanlar otomotiv, makine mühendisliği ve inşaat sektörü.

Şirketler büyümeyi yurt dışında arıyor

Horváth ortağı Ralf Sauter’e göre şirketlerin Almanya’dan uzaklaşmasının temel nedeni yalnızca bürokrasi ya da nitelikli iş gücü eksikliği değil. Sauter, Almanya’nın onlarca yıl başarıyla yürüttüğü ihracat ülkesi modelinin artık sona yaklaştığını söylüyor.

Üretim, araştırma ve geliştirme faaliyetleri giderek daha fazla ülkeye yayılıyor. Federal Hükûmet ekonomiyi güçlendirmek için yeni önlemleri tartışmaya hazırlanırken, şirketlerin üzerindeki baskı da artıyor. Yüksek enerji fiyatları, iş gücü maliyetleri, vergiler ve zayıf talep Almanya’yı zorlayan başlıklar arasında yer alıyor.

Yeni işler Hindistan ve ABD’ye kayıyor

Araştırmaya göre şirketlerin yalnızca yüzde 16’sı Almanya’da personel artırmayı planlıyor. Yeni istihdam ise daha çok Hindistan, Çin, Kuzey Amerika, Orta Doğu, Afrika ve Asya’nın diğer bölgelerinde yaratılıyor.

Hindistan bu tabloda özellikle öne çıkıyor. Neredeyse her sanayi şirketi bu ülkedeki varlığını artırmayı planlıyor. ABD de gümrük politikalarına rağmen önemli bir yatırım merkezi olmaya devam ediyor.

Sanayide 2019’dan beri 341 bin iş kaybı

Ernst & Young’ın hesaplamalarına göre Mart 2026 sonunda Almanya sanayisinde çalışan sayısı bir yıl öncesine göre yüzde 2,3 azaldı. Bu, yaklaşık 127 bin 300 işin kaybolması anlamına geliyor.

2019’dan bu yana ise Almanya’da 341 bin 500 sanayi işi ortadan kalktı. Bu da sektördeki her 17 işten birinin kaybedildiğini gösteriyor.

En büyük sorun personel maliyeti

Araştırmaya göre yatırımları sınırlayan en önemli nedenlerden biri yüksek personel maliyeti. Bürokrasi sıkça eleştirilse de şirketlerin yalnızca beşte biri bunu belirleyici engel olarak görüyor.

BASF CEO’su Markus Kamieth de Almanya’daki personel maliyetlerinin şirketleri, artan enerji fiyatlarından bile daha fazla zorladığını söylüyor.

Eurostat ve işverenlere yakın Alman Ekonomi Enstitüsü IW verilerine göre Almanya’da iş gücü maliyetleri AB ortalamasının yüzde 22 üzerinde. Bu maliyetler, Asya ve Doğu Avrupa’daki bazı ülkelere kıyasla iki kattan fazla seviyede.

Ciro artıyor, istihdam artmıyor

Horváth’ın araştırması Grow without Growing, yani ‘Büyümeden Büyümek’ başlığını taşıyor. Şirketler ortalama yüzde 4 ciro artışı bekliyor. Ancak bu artışın Almanya’da yeni işlere dönüşmesi beklenmiyor.

Firmalar bunun yerine otomasyona ve yapay zekâya daha fazla yöneliyor. Yatırım bütçesinin yaklaşık yüzde 40’ı hâlâ Almanya’ya ayrılıyor. Ancak Horváth araştırma lideri Sauter’e göre bu yatırımların büyük bölümü mevcut tesisleri korumaya ve otomasyona gidiyor. Yeni iş yaratacak gerçek büyüme ise yurt dışı pazarlarda gerçekleşiyor.

Büyük şirketler yönünü dışarı çevirdi

Bu eğilim birçok büyük şirkette şimdiden görülüyor. Evonik, özellikle Almanya’da olmak üzere 3 bin 200 kişilik ek işten çıkarma planlıyor. Boehringer Ingelheim ABD’ye milyarlarca avro yatırım yaparken Almanya’da 900 milyon avroya kadar çıkabilecek yatırımlardan vazgeçiyor.

Siemens Energy, ABD üretimini büyütmek için 1 milyar dolar ayırıyor ve ülkede 1.500’e kadar yeni iş yaratmayı planlıyor. Mercedes-Benz de ABD’de 7 milyar dolarlık ek yatırım yaparak Alabama’daki üretimini genişletiyor.

Şirketler arasında yeni ilke giderek daha belirgin hâle geliyor: Üretim, müşterinin ve büyüyen pazarın olduğu yerde yapılacak. Fan üreticisi EBM Papst’ın CEO’su Klaus Geißdörfer bu yaklaşımı, “Müşterilerimizin olduğu ve pazarların büyüdüğü yerde üretiyoruz” sözleriyle özetliyor.