Tütün vergisi zammına kaçakçılık uyarısı

Almanya’da koalisyon ortakları, tütün vergisini önümüzdeki yıllarda belirgin biçimde artırmak istiyor. Amaçlardan biri, sağlık sistemindeki milyarlarca avroluk açığı kapatmak. Ayrıca 2027 için planlanan ilk artışın öne çekilerek enerji desteklerinin finansmanında kullanılması da gündemde.

Plana göre önde gelen markalarda 20 sigaralık bir paketin fiyatı beş yıl içinde yaklaşık 9 avrodan 12 avroya yaklaşacak. Ancak bu artışın gerçekten daha fazla vergi getirip getirmeyeceği şimdiden sert tartışma konusu oldu.

Vergi artışı değil, gelir kaybı uyarısı

Avrupa Vergi Mükellefleri Birliği, bu hesabın ters tepebileceğini savunuyor. BILD’e konuşan Birlik Başkanı Michael Jäger, tütün vergisinin sürekli artırılmasının otomatik olarak aynı oranda gelir artışı yaratmayacağını söyledi.

Jäger, bunun için Fransa örneğine işaret etti. Ona göre Fransa’da yüksek fiyatlar nedeniyle her iki sigaradan biri vergi sistemi dışında tüketiliyor. Bu nedenle Almanya’nın da aynı yola girmesi hâlinde beklenen gelir artışını göremeyebileceği uyarısı yapıldı.

Fransa örneği masada

Fransa’da sigara fiyatı arttıkça yasa dışı sigara pazarı da büyüdü. Bugün bir paket sigaranın 12,50 ila 14 avro arasında satıldığı ülkede kaçak ürünlerin yaygınlaştığı belirtiliyor.

Bu nedenle Fransa’nın Avrupa’da kaçak sigaranın en güçlü olduğu pazar hâline geldiği savunuluyor. Jäger, Almanya’da şimdiye kadar bu ölçekte bir yasa dışı sigara sorunu yaşanmadığını, ancak fiyat artışı aşırıya kaçarsa aynı sonucun burada da görülebileceğini öne sürüyor.

“Kaçakçılara teşvik olur”

Vergi Mükellefleri Birliği’ne göre aşırı yüksek tütün vergisi, devlet için yeni gelir kapısı olmaktan çok sahtecilik ve kaçakçılık için teşvik yaratabilir. Jäger, yüksek verginin bir tür “konjonktür programı”na dönüşebileceğini ve hükûmetin bu kararı daha sonra ağır biçimde pişmanlıkla hatırlayabileceğini söyledi.

Bunun yalnızca mâli değil, sağlık açısından da risk doğurabileceği vurgulanıyor. Çünkü kaçak ve sahte sigaraların içeriği daha denetimsiz olduğu için kullanıcı açısından ek tehlike yaratabileceği ifade edildi.

Paranın nereye gideceği de tartışma konusu

Henüz gelir oluşmadan, bu gelirin nerede kullanılacağı üzerine de tartışma başladı. Aile hekimlerini temsil eden birliklerin başındaki Nicola Buhlinger-Göpfarth, ek gelirlerin sağlık sistemine dönmeden başka alanlar için planlanmasını yanlış buldu.

Buhlinger-Göpfarth’a göre bu para doğrudan sigarayı bırakma programlarına ve sigaraya bağlı hastalıkların tedavisine aktarılmalı. Aksi hâlde vergi artışının sağlık gerekçesiyle savunulmasının inandırıcılığını kaybedebileceği belirtiliyor.

Hükûmetin önündeki soru büyüyor

Tütün vergisindeki planlanan artış, Almanya’da yalnızca maliye politikası değil, aynı zamanda halk sağlığı ve kaçak ekonomi başlığına da dönüşmüş durumda. Hükûmet bir yandan yeni gelir arıyor, diğer yandan aşırı fiyat artışının sistemi ters yönden vurabileceği uyarılarıyla karşı karşıya kalıyor.