Taliban’la Almanya arasında gizli bir mutabakat mı var?

Almanya’da Afganistan’a sınır dışılar yeniden tartışma konusu oldu. Federal hükûmet, Taliban’la herhangi bir anlaşma yapılmadığını savunuyor. Alexander Dobrindt’in sözcüsü Sonja Kock, geçen ekim ayında “Hiçbir taviz verilmedi ve Taliban’la bir anlaşma yok” demişti.

Hükûmete göre Afgan suçlular, Taliban’ın onayıyla ülkelerine geri gönderilebiliyor. Buna karşılık Taliban’a herhangi bir ödün verilmediği savunuluyor.

Bakanlık içinden çelişkili anlatım

Ancak Federal İçişleri Bakanlığı’nda uzun yıllar iltica ve sınır dışı politikalarından sorumlu olmuş üst düzey bir bürokrat, bu açıklamalarla çelişen değerlendirmelerde bulundu. İsmini vermek istemeyen eski yetkili, Taliban’ın sınır dışılara başından beri açık olduğunu ancak bunun bir bedel karşılığında mümkün olduğunu söyledi.

Eski bürokrata göre bu bedel, Taliban yönetiminin sınırlı da olsa fiilî biçimde tanınmasıydı. Yetkili, “Taliban, sınır dışılara ancak karşılığında belli bir tanınma olursa razıydı” dedi.

Taliban diplomatlarının Almanya’ya gelişi

Bu çerçevede dikkat çeken bir adım geçen yıl temmuz ayında atıldı. O dönemde iktidarda olan trafik ışığı koalisyonu, tutum değiştirerek Kabil’den iki konsolosluk görevlisinin Almanya’ya gelmesine izin verdi. Böylece ilk kez Taliban’a bağlı diplomatlar Almanya’da görev yapmaya başladı.

Federal hükûmet bu adımın yalnızca sınır dışıları kolaylaştırmak amacıyla atıldığını savundu. Ancak eski üst düzey bürokrata göre bu açık bir karşılıktı:

Taliban’ın güvendiği iki ismin Almanya’daki başkonsolosluklarda görev alması, istenen bedeldi.

“Taliban daha fazlasını isteyecek”

Afganistan’ın eski Bonn Başkonsolosu Hamid Kabiri de benzer bir değerlendirme yapıyor. Kabiri’ye göre sınır dışılar, Taliban’a verilen sınırlı bir tanınma karşılığında gerçekleşiyor.

Kabiri, “Bu iki Taliban yetkilisinin Almanya’ya geldiğini duyduğumda bunun bir anlaşma olduğunu anladım. Taliban, Almanya’yı Avrupa’daki en önemli ülke olarak görüyor. Şimdi memnunlar ama daha fazlasını talep edecekler” ifadelerini kullandı.

Baskı artıyor, sınır dışılar sınırlı kaldı

ARD’nin haberine göre Taliban baskıyı artırıyor. Önceki Afgan hükûmeti döneminde Almanya’da görev yapan diplomatların büyük bölümü ülkeden ayrıldı. 16 diplomattan yalnızca üçü kaldı, onların da ayrılması bekleniyor.

Taliban ise bunun karşılığında dört ila altı kendi diplomatını Almanya’ya göndermek istiyor. Diplomat olmazsa konsoloslukların çalışamayacağı, bunun da sınır dışıların durması anlamına geleceği belirtiliyor. Nitekim geçen sonbahardan bu yana Kabil’e yalnızca dört suçlu gönderilebildi.

İçişleri Bakanı Dobrindt, bu sayının artmasını isterken federal hükûmet resmî tutumunu koruyor; Taliban’la herhangi bir taviz ya da anlaşma yok. Ancak ortaya çıkan bilgiler, sınır dışıların fiilen örtülü bir mutabakat üzerinden yürütüldüğü tartışmasını güçlendiriyor.