Stuttgart 21'de 15 yıl sonra gelen açıklama: Yanlış hesapladık

Almanya’nın en tartışmalı altyapı projelerinden Stuttgart 21 hakkında yıllar sonra dikkat çeken bir açıklama geldi. Yeni yer altı garının kapasitesinin yeterli olduğunu göstermek için 2011’de yapılan 'stres testini' denetleyen şirketin eski yöneticisi, hesaplamaların güvenilirliğini sorguladı.

SWR’ın haberine göre İsviçreli ulaşım danışmanlık şirketi SMA’nın dönemin başkanı Werner Stohler, testin esas olarak Deutsche Bahn tarafından yapıldığını söyledi. SMA’nın ise sürece yalnızca eşlik ettiğini belirtti.

Stohler, kapasite hesaplarını 'bilimsel açıdan değersiz' bulduğunu ve sonuçlara o dönemde de inanmadığını açıkladı.

Saatte 49 tren geçeceği hesaplanmıştı

2011’de yapılan stres testi, Stuttgart 21 tartışmasının en önemli dönüm noktalarından biri olmuştu. Test sonucunda yeni yer altı garının saatte 49 treni kaldırabileceği açıklanmıştı.

Bu sonuç, yeni garın mevcut sistemden daha yüksek kapasiteye sahip olacağının kanıtı olarak sunulmuştu. Stuttgart 21’e yönelik kitlesel protestoların ve kapasite tartışmalarının ardından hazırlanan çalışma, projenin devamı için önemli bir siyasi dayanak haline gelmişti.

Testin bağımsız bir kuruluş tarafından yapıldığı izlenimi de kamuoyundaki güven açısından büyük önem taşıyordu.

Ancak Stohler şimdi bu değerlendirmeye açıkça mesafe koyuyor.

“Bu hesaplamalara kendim de inanmıyordum”

Stohler, yönetmen Klaus Gietinger’e verdiği röportajda, "Bu kapasite hesabına ben de inanmıyordum" dedi. Eski SMA yöneticisine göre hesaplamalar, gerçek tren tarifelerinin işleyişini yeterince yansıtmayan teorik bir kapasite değerlendirmesine dayanıyordu.

Stohler ayrıca stres testini yalnızca Deutsche Bahn’ın gerçekleştirebilecek teknik imkâna sahip olduğunu söyledi. Kendi şirketinin çalışmadaki rolünün kamuoyunda düşünüldüğünden daha sınırlı olduğunu belirtti.

Bu açıklama özellikle önemli. Çünkü Stohler, 2011’de çalışmanın altında imzası bulunan isimlerden biriydi.

Uzmandan 'skandal' tepkisi

Demir yolu uzmanı Hans Leister, yeni açıklamaları 'skandal' olarak nitelendirdi.

Leister’a göre stres testi, Stuttgart 21 projesinde sonraki 15 yılda alınan kararların temelini oluşturdu. Projeye yönelik kapasite eleştirilerinin büyük bölümü bu test sonuçları gerekçe gösterilerek reddedildi.

Stohler’in bugün çalışmanın ne bağımsız ne de doğru biçimde yapıldığını söylemesi, testin güvenilirliği konusunda yeni soru işaretleri yarattı.

“Yeni gar yeterince büyük değil”

Stohler’in açıklamalarının en kritik kısmı ise Stuttgart’taki yeni yer altı garının büyüklüğüyle ilgili.

Eski SMA Başkanı, yeni garın planlandığı haliyle yeterli kapasiteye sahip olmadığı görüşünde.

Stuttgart 21 kapsamında mevcut 16 peronlu terminal garın yerine sekiz hatlı yer altı geçiş garı inşa ediliyor. Projenin eleştirmenleri yıllardır yeni sistemin özellikle yoğun saatlerde yeterli kapasite sağlayamayacağını savunuyor.

2011 stres testi ise tam tersini kanıtlamayı amaçlıyordu.

Alternatif önerilmişti

Stohler, o dönemde eski CDU’lu siyasetçi ve arabulucu Heiner Geißler ile birlikte farklı bir çözüm önerdiklerini de hatırlattı.

Bu plana göre uzun mesafeli trenler için dört hatlı daha küçük bir yer altı garı yapılacak, bölgesel trenlerin bir bölümü ise mevcut terminal garı kullanmaya devam edecekti.

Stohler bugün de bu seçeneğin demir yolu işletmeciliği açısından daha doğru olduğunu savunuyor.

Eski SMA Başkanı, o dönemde alternatiflerin artık değerlendirilmek istenmediğini ileri sürerek Stuttgart 21’in "her ne pahasına olursa olsun" hayata geçirilmek istendiğini söyledi.

Deutsche Bahn eleştirileri reddediyor

Deutsche Bahn ise Stohler’in yeni açıklamaları hakkında ayrıntılı değerlendirme yapmadı.

Şirket, SWR’ye yaptığı açıklamada 2011’deki stres testinin Stuttgart 21’in bütün proje ortakları tarafından kabul edildiğini hatırlattı.

Deutsche Bahn ayrıca sekiz hatlı yeni geçiş garının, mevcut terminal garın giriş ve çıkışlarındaki kesişmeler nedeniyle ortaya çıkan sorunları ortadan kaldıracağını savundu.

Şirkete göre yeni sistem mevcut gara kıyasla çok daha fazla tren trafiğini karşılayabilecek.

Neden 15 yıl sonra konuştu?

Stohler’in açıklamaları, yönetmen Klaus Gietinger’in hazırladığı 'Stuttgart 21’in Yedi Ölümcül Günahı' adlı kısa film için yapılan röportaj sırasında kaydedildi.

Film Stuttgart 21 karşıtı bir etkinlikte gösterilecek.

Demir yolu uzmanı Hans Leister, Stohler’in neden yıllar sonra konuştuğuna ilişkin olarak, eski yöneticinin artık emekli olduğu için daha özgür davranabildiğini söyledi.

Leister ayrıca SMA’nın 2011 yılında Deutsche Bahn’dan önemli miktarda iş aldığını hatırlattı. Ulaşım uzmanı Felix Berschin de şirket içinde o dönem ticari çıkarlarla mesleki doğruluk arasında ciddi tartışmalar yaşandığı izlenimi bulunduğunu belirtti.