Steinmeier’in İran çıkışı Berlin’i karıştırdı

Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier’in, İsrail ile ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını sert sözlerle eleştirmesi Berlin’de geniş yankı uyandırdı. Steinmeier, savaşın önlenebilir olduğunu ve kendi değerlendirmesine göre uluslararası hukuka aykırı sayılması gerektiğini söyledi. Bu çıkış, hem İran’dan destek gördü hem de Alman siyasetinde özellikle Birlik partilerinden tepki topladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Steinmeier’in sözlerini överek Alman Cumhurbaşkanı’na teşekkür etti. Arakçi, İran halkına yönelik ihlâllerin kınanmasının önemli olduğunu savundu. İranlı bakan ayrıca Batı’yı, Gazze savaşı ve İran’a yönelik Amerikan-İsrail saldırıları karşısında çifte standart uygulamakla suçladı.

Birlik partilerinden sert tepki

Steinmeier’in sözleri en çok CDU ve CSU cephesinde rahatsızlık yarattı. Birlik partilerinin Meclis Grup Başkanı Jens Spahn, uluslararası hukuk değerlendirmesinin hükûmetin görevi olduğunu savundu. Spahn, devletin üst düzey temsilcilerinin bu değerlendirmeyi beklemesi gerektiğini söyledi. CSU’lu Alexander Hoffmann da uluslararası hukukun önemli olduğunu, ancak bunun ‘terör rejimlerini koruyan bir kalkana’ dönüşmemesi gerektiğini dile getirdi.

Başbakan Friedrich Merz’in ise İran savaşı konusunda kaçak dövüştüğü görülüyor. Merz, savaşa açık destek vermedi ancak ABD ve İsrail saldırılarını diğer bazı Avrupalı aktörler gibi doğrudan ‘hukuk ihlâli’ diye nitelemedi. Bu da Steinmeier ile hükûmet arasındaki ton farkını daha görünür hâle getirdi.

AfD destek verdi, İran memnun kaldı

Steinmeier’in çıkışına destek verenlerden biri de AfD oldu. Parti eş başkanı Tino Chrupalla, İran’a yönelik saldırının da Ukrayna savaşı gibi hukuka aykırı olduğunu söyledi. Chrupalla, artan enerji fiyatlarını gerekçe göstererek Rusya ile enerji görüşmelerinin yeniden başlaması çağrısını da yineledi. Böylece Steinmeier’in açıklaması, Alman siyasetinde alışılmadık bir tablo yarattı. İran yönetimi ile AfD aynı noktada buluşurken, hükûmetin büyük ortağı Birlik partileri Cumhurbaşkanı’na mesafe koydu.

Steinmeier: Avrupa ABD’ye bağımlılığı azaltmalı

Tartışma yalnızca İran savaşıyla sınırlı kalmadı. Steinmeier konuşmasında Almanya ve Avrupa’ya daha geniş bir uyarı da yaptı. Cumhurbaşkanı, Avrupa’nın güvenlik ve teknoloji alanlarında ABD’ye bağımlılığını azaltması gerektiğini söyledi. Ona göre bugün transatlantik ilişkilerde yaşanan kırılma, Rusya’nın 24 Şubat 2022’de Ukrayna’ya saldırması kadar tarihî bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Steinmeier, Donald Trump’ın ikinci döneminin başlamasıyla birlikte ABD ile ilişkilerde de artık eski döneme dönüş olmayacağını savundu.

Steinmeier, mevcut Amerikan yönetiminin Avrupa’nın zayıflamasını istediğini ve ortak değer zeminini aşındırdığını söyledi. Bu nedenle Avrupa’nın daha kapalı değil, tam tersine daha güçlü ve daha birleşik hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Cumhurbaşkanına göre artık bu yalnızca geçmişten gelen bir görev değil, doğrudan çağın jeopolitik zorunluluğu.