SPD’den yeni kira freni hamlesi

Almanya’da kira artışları yeniden siyasetin en tartışmalı başlıklarından biri hâline geldi. SPD, ev sahiplerine karşı kullanılan yasal araçların sertleştirilmesini istiyor.

Partinin yeni önerisine göre Berlin, Münih, Frankfurt, Köln ve Leipzig gibi konut piyasasının çok ısındığı kentlerde bölgesel kira üst sınırları getirilebilecek. Bu model, kira artışlarının geçici olarak durdurulmasını ya da belirli sınırlarla kısıtlanmasını öngörüyor.

Buna göre mevcut kira artışları sınırlanabilecek, yeni kiralamalarda üst sınır belirlenebilecek ya da modernizasyon giderlerinin kiraya yansıtılması azaltılabilecek.

Koalisyon sözleşmesinde yok

SPD’nin önerisi, mevcut CDU/CSU-SPD koalisyon sözleşmesinde yer almıyor. Buna rağmen konu, Berlin seçimleri öncesinde yeniden gündeme taşındı.

SPD’nin 20 Eylül’de yapılacak Berlin seçimi için başbakan adayı Steffen Krach, parti yönetimine bu konuda baskı yaptı.

SPD Genel Sekreteri Tim Klüssendorf, parti yönetiminde alınan kararın ardından konuyu gündeme taşıyacaklarını söyledi. Klüssendorf, eyaletlerin bu konuda kendilerinin karar verebilmesini istediklerini belirtti.

CDU’dan sert itiraz

Koalisyon ortağı CDU ise kira üst sınırına karşı çıkıyor. CDU/CSU Federal Meclis Grubu’nun konut politikaları uzmanı Jan-Marco Luczak, kira tavanının zaten ağır kriz içindeki konut inşaatı için ‘ölüm darbesi’ olacağını söyledi.

Luczak’a göre Almanya’da kira hukukunda zaten güçlü koruma mekanizmaları var.

Berlin Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı Manja Schreiner de benzer bir uyarıda bulundu. Schreiner, “Kirayı tavanla sınırlayan, yeni konut üretimini de sınırlar” dedi.

Kiracı örgütleri ne istiyor?

Berlin Kiracılar Derneği’nden Wibke Werner ise öneriyi destekliyor. Werner’e göre yeni kiralamalarda kira üst sınırları belirlenebilir ve mevcut sözleşmelerdeki artışlar daha sıkı sınırlanabilir.

Werner ayrıca dar konut piyasalarında mevcut artış sınırının düşürülmesini istiyor. Bugün bu sınır, 3 yıl içinde en fazla yüzde 15 artışa izin veriyor.

Kiracı derneği, enerji verimliliği için yapılan modernizasyon yatırımlarının kiraya yansıtılmasında da indirim talep ediyor. Mevcut sistemde ev sahipleri modernizasyon giderlerinin yıllık yüzde 8’ini kiraya ekleyebiliyor. Bu oranın yüzde 4’e düşürülmesi ve aylık artışın metrekare başına en fazla 1,50 avroyla sınırlandırılması isteniyor.

Berlin’in ilk denemesi mahkemeden dönmüştü

Berlin’de kırmızı-kırmızı-yeşil koalisyon, 2020’de kira tavanı yasasını yürürlüğe koymuştu. O düzenleme kiraların 5 yıl dondurulmasını ve modernizasyon artışlarının metrekare başına 1 avroyla sınırlanmasını öngörüyordu.

Alman Ekonomi Enstitüsü o dönem bu düzenlemenin kiraları metrekare başına 3,60 avroya kadar düşürebileceğini hesaplamıştı.

Ancak Federal Anayasa Mahkemesi, yaklaşık bir yıl sonra yasayı iptal etti. Mahkeme, Berlin eyaletinin böyle bir düzenleme yaparak yetki sınırını aştığına karar verdi.

Yeni yol federal düzenleme

SPD’nin yeni hamlesi bu nedenle federal düzeyde bir yasal zemin oluşturmayı hedefliyor. Bunun için federal kabine ve Federal Meclis’in onayı gerekiyor.

Berlin SPD adayı Steffen Krach, eyaletlere tercih hakkı tanındığı sürece bu modelde sorun görmediğini söyledi.

Krach, “Bavyera’da Sayın Söder ya da KRV’de Sayın Wüst bu tavanı kendi eyaletlerinde uygulamak zorunda değil. Bu rahatlama federal hükûmete tek sent maliyet getirmez” dedi.

Tartışma, Almanya’da kira krizine nasıl yanıt verileceği sorusunu yeniden büyütüyor. SPD kiracıları korumak için bölgesel kira tavanı isterken, CDU ve iş dünyası bunun yeni konut üretimini daha da zorlaştıracağını savunuyor.