SPD’den Wadephul’a İsrail yaptırımı tepkisi

Almanya’da İsrail’in yerleşim politikası üzerinden koalisyon içinde yeni bir gerilim çıktı. CDU’lu Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Batı Şeria’daki yasa dışı İsrail yerleşimleri nedeniyle AB yaptırımlarına karşı çıkınca SPD’li dış politika isimlerinin hedefi oldu.

Spiegel’e konuşan SPD Meclis Grubu Dış Politika Sözcüsü Adis Ahmetović, Almanya’nın bu kadar açık uluslararası hukuk ihlalleri karşısında veto çizgisinde duramayacağını söyledi.

Ahmetović, Wadephul’dan Brüksel’de Orta Doğu konusunda başrol oynamasının beklenmediğini belirtti. Ancak Netanyahu ve hükûmetinin açık ihlalleri karşısında Almanya’nın tavrının yaptırımları engellemek olmaması gerektiğini vurguladı.

“Hukuk ihlalini eleştirmek İsrail karşıtlığı değil”

SPD’li dış politika uzmanı Ralf Stegner de Wadephul’a çizgisini değiştirme çağrısı yaptı. Stegner, Dışişleri Bakanı’nın bu konuda hem Almanya’nın hem de koalisyonun çıkarı için hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Stegner’e göre Wadephul’un tutumu bütün koalisyonun ortak pozisyonunu yansıtmıyor. SPD’li siyasetçi, uluslararası hukuk ihlalini eleştirmenin İsrail karşıtlığı ya da antisemitizm olmadığını vurguladı.

Wadephul yaptırım yerine görüşmeden yana

AB dışişleri bakanları dün Brüksel’de İsrail’e karşı yeni yaptırım seçeneklerini görüştü. Gündemde, İsrail’in Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimlerini genişletmesi nedeniyle AB çapında ithalat kısıtlamaları ya da yasakları bulunuyordu.

Almanya ve bazı ülkeler, sunulan seçenekleri şu aşamada desteklemediklerini açıkladı. Wadephul, İsrail hükûmetiyle yerleşim politikası konusunda yürütülecek görüşmelere ağırlık verilmesi gerektiğini söyledi.

CDU’lu bakan, İsrail’deki seçim atmosferine rağmen bu görüşmelerin etkili olabileceğini savundu. Wadephul, Almanya’nın asıl yoğunlaşması gereken adımın bu olduğunu belirtti.

Buna karşılık birçok AB ülkesi, İsrail yerleşimlerinin son dönemde daha da genişlemesi nedeniyle daha kararlı bir tutum alınmasını istiyor.

AB’de en fazla destek ticaret önlemine

AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, toplantıdan sonra yaptığı açıklamada üye ülkeler arasında en fazla desteği İsrail yerleşimlerinden gelen ürünlere yönelik ticaret önlemlerinin gördüğünü söyledi.

Kallas, üye ülkelerin büyükelçilerine bu konuda çalışmaları ilerletme görevi verildiğini açıkladı. Konunun dışişleri bakanlarının olağanüstü toplantısında yeniden ele alınması da bekleniyor.

Ancak Kallas, kaç ülkenin ticaret kısıtlamalarından yana, kaç ülkenin karşı olduğunu açıklamadı.

Karar için oy tartışması

AB içinde yaptırımların nasıl kabul edileceği konusunda da görüş ayrılığı var. Wadephul, bu tür önlemler için oy birliği gerektiğini savunuyor. Bu durumda Almanya’nın karşı çıkması kararı engelleyebilir.

Bazı üye ülkeler ise ticaret kısıtlamalarının nitelikli çoğunlukla alınabileceğini belirtiyor. Bu formülde 27 AB ülkesinden en az 15’inin onayı gerekiyor. Ayrıca bu ülkelerin AB nüfusunun en az yüzde 65’ini temsil etmesi şart.

Mayısta yerleşimcilere yaptırım gelmişti

AB, mayıs ayında İsrailli yerleşimcilere doğrudan yaptırım kararı almıştı. Bu yaptırımlar 7 kişi ve kuruluşu kapsıyordu.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, o dönem yaptırımları ‘keyfî’ olarak nitelendirmişti. Sa’ar, İsrail’in Yahudilerin ‘anayurtlarının kalbinde’ yerleşme hakkını savunmaya devam edeceğini söylemişti.

Almanya’daki tartışma, İsrail politikası konusunda CDU/CSU-SPD koalisyonunda ortak bir çizgi bulunmadığını bir kez daha gösterdi.