Sosyal yardımdan işe geçiş zorlaştı

Almanya’da vatandaşlık parası alan kişilerin minijobdan düzenli işe geçmesi giderek zorlaşıyor. Federal hükûmetin bir soru önergesine verdiği yanıta göre, sosyal sigortalı işe yerleştirilen minijob çalışanlarının sayısı son yıllarda belirgin biçimde azaldı.

2017’de minijobdan sosyal sigorta kapsamındaki düzenli işe geçen kişi sayısı 102 bin 84’tü. 2025’te ise eylül ayı sonuna kadar bu sayı 50 bin 831’de kaldı. Yıl geneline uyarlandığında rakamın yaklaşık 67 bin 775 olması bekleniyor.

Tam zamanlı işe geçiş de düştü

Benzer düşüş tam zamanlı işlerde de görülüyor. 2017’de 33 bin 953 kişi tam zamanlı işe yerleştirilirken, 2025’in ilk dokuz ayında bu sayı 16 bin 315 oldu. Yıl sonu tahmini yaklaşık 21 bin 753 seviyesinde.

Geçiş oranları da geriledi. 2017’de vatandaşlık parası desteği alan minijob çalışanlarının yüzde 27,1’i düzenli işe geçebiliyordu. 2025’te bu oran yüzde 18,6’ya indi. Tam zamanlı işe geçiş oranı ise yüzde 9’dan yüzde 6’ya düştü.

“Minijob kalıcı hâle gelmemeli”

Bild’e konuşan CSU’lu sosyal politika uzmanı Hülya Düber, verilerin sistemdeki teşviklerin doğru işlemediğini gösterdiğini söyledi.

Düber, “Temel güvenceden düzenli işe geçenlerin sayısı azalıyorsa, bu sistemdeki teşviklerin hâlâ doğru olmadığını gösterir. Çalışmak çoğu zaman yeterince karşılık bulmuyor” dedi.

Düber, minijobların uzun süreli bir sosyal yardım bağımlılığına dönüşmemesi gerektiğini belirtti. CSU’lu siyasetçi, “Minijob çalışanlarının kalıcı olarak sistemin içinde takılı kalması kabul edilemez. Yanlış teşvikleri kararlılıkla ele alacağız. Buna, minijob gelirinin tamamen hesaba katılmasının incelenmesi de dâhil” diye konuştu.

AfD’den iş ajansına eleştiri

Verileri soru önergesiyle gündeme taşıyan AfD milletvekili Jan Feser ise Federal İş Ajansını eleştirdi. Feser’e göre kurum, işsizliği etkili biçimde sona erdirmek yerine büyük ölçüde yönetmekle yetiniyor.

Feser, minijobların çoğu durumda düzenli istihdama geçiş köprüsü olmaktan çıktığını savundu. AfD’li vekil, bu işlerin ‘suistimale açık kalıcı bir duruma’ dönüştüğünü söyledi.

Federal İş Ajansı ise eleştirileri reddetti. Kurum, iş piyasasındaki şartların uzun süredir olmadığı kadar zorlaştığını belirtti. Verilere göre işsizlerin yalnızca yüzde 5,6’sı bir sonraki ay işsizlikten çıkabiliyor. Bu oran tarihî düşük seviye olarak değerlendiriliyor.

Maliyet artıyor, çıkış azalıyor

Son veriler, sosyal yardım sisteminden çıkışta belirgin bir iyileşme olmadığını gösteriyor. Mart sonunda yayımlanan güncel iş piyasası raporuna göre kasım ayında düzenli işe geçiş sayısı 59 bin olarak kaydedildi.

Bu da yüzde 1,5’lik tarihî derecede düşük bir geçiş oranına denk geliyor.

Daha dikkat çekici bir başka veri ise işe başlayanların kalıcılığıyla ilgili. Sosyal yardım alanlardan işe girenlerin önemli bir bölümü kısa süre içinde yeniden sistemin içine dönüyor. Verilere göre işe başlayanların yalnızca yüzde 56’sı üç ay sonra hâlâ vatandaşlık parası almadan hayatını sürdürebiliyor.