Sosyal reformda yük kavgası: SPD ile patronlar karşı karşıya

Almanya’da koalisyon hükûmeti, Paskalya tatilinin ardından sosyal sistemlerdeki reform baskısıyla karşı karşıya kaldı. Sağlık, bakım ve emeklilik başlıklarında değişiklik beklenirken, tartışmanın merkezine bu dönüşümün kimin sırtına yükleneceği yerleşti.

dpa’nın aktardığına göre Almanya Sanayi Federasyonu’nun üst yöneticisi Tanja Gönner, yaz gelmeden kapsamlı bir reform paketi hazırlanması gerektiğini söyledi. SPD ise CDU/CSU’dan somut öneri beklediğini, ancak bunların toplumun geniş kesimleri aleyhine olmaması gerektiğini vurguladı.

SPD’den ‘çoğunluk daha fazla taşımasın’ mesajı

SPD Genel Sekreteri Tim Klüssendorf, son kriz dönemlerinde asıl yükü geniş halk kesimlerinin taşıdığını söyledi. Ona göre insanlar yalnızca yükselen fiyatlarla değil, sağlık sigortasındaki ek katkılarla da daha fazla ödeme yaptı.

Klüssendorf, buna karşılık bazı kesimlerin krizlerden kazançlı çıktığını ve servetlerini büyütmeye devam ettiğini savundu. Bu nedenle mevcut dengesizliğin düzeltilmesi gerektiğini söyledi.

SPD’li siyasetçi, Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil’in reform gündemini ortaya koyduğunu, şimdi sıranın Birlik partilerinde olduğunu belirtti. CSU lideri Markus Söder’in şimdiye kadar her öneriye karşı çıktığını söyleyen Klüssendorf, bu tutumun bırakılması çağrısı yaptı.

Gıdada vergi indirimi önerisi

SPD cephesinde, tartışılan KDV artışı yerine gıda ürünlerinde verginin düşürülmesi seçeneği öne çıkıyor. Klüssendorf, temel gıdalarda vergi oranının hatta sıfıra kadar çekilebileceğini söyledi. Ona göre bu tür bir adım, çok sayıda haneye doğrudan ve hızlı destek sağlayabilir.

Patronlar ‘esnek çalışma’ ve geç emeklilik istiyor

BDI ise daha sert ve daha yapısal reformlar talep ediyor. Gönner, Almanya’daki ekonomik konumun savaş sonrası dönemin en ağır baskılarından biri altında olduğunu söyledi. İran krizi nedeniyle durumun daha da ağırlaştığını ifade etti.

Önde gelen ekonomi araştırma enstitülerinin 2026 için büyüme beklentisini yalnızca yüzde 0,6 olarak hesapladığına dikkat çeken Gönner, iş gücü maliyetlerinin düşürülmesini ve verimliliğin artırılmasını istedi.

Patronlar, sosyal sigorta sistemlerinde köklü değişiklikler yapılmasını, ek iş gücü maliyetlerinin sınırlandırılmasını ve yanlış teşviklerin ortadan kaldırılmasını savunuyor. Talepler arasında iş gücü piyasasının daha esnek hâle getirilmesi, emeklilik yaşının yaşam beklentisine bağlanması ve kurumlar vergisinin düşürülmesi de yer alıyor.

Sağlık, bakım ve emeklilik aynı pakette

Hükûmet, özellikle sağlık sisteminde maliyetlerin kontrolden çıkmaması için temel reformlar yapılacağını daha önce duyurmuştu. Uzman komisyonu da milyarlarca avroluk tasarruf sağlayabilecek öneriler hazırladı.

Benzer biçimde bakım sigortası ve emeklilik sistemi de değişiklik başlıkları arasında yer alıyor. Ayrıca gelir vergisi reformu yoluyla vergi indirimi planları da konuşuluyor. Ancak bu adımların nasıl finanse edileceği henüz netleşmiş değil.

Eyaletler de masada olmak istiyor

RND’ye konuşan Saksonya-Anhalt Eyalet Başbakanı Sven Schulze de reform tartışmalarında eyaletlerin söz sahibi olması gerektiğini söyledi. Schulze, özellikle doğu eyaletlerinin ihtiyaçlarının ayrıca dikkate alınmasını istedi.

CDU’lu siyasetçi, eyaletlerin Federal Konsey’de görüşülecek başlıklarda söz hakkı bulunduğunu hatırlattı. Sürecin yalnızca en küçük ortak paydada buluşan zayıf bir paketle sonuçlanmaması gerektiğini belirtti.

Koalisyonun desteği eriyor

Tartışmanın yaşandığı dönemde koalisyonun kamuoyu desteği de geriliyor. ARD’nin Deutschlandtrend araştırmasına göre Almanya’da CDU, CSU ve SPD’den oluşan hükûmetten memnun olanların oranı yüzde 15’e düştü.

Infratest dimap tarafından yapılan temsili ankete göre bu oran, mevcut koalisyon için şimdiye kadarki en düşük seviye oldu.

Önümüzdeki haftalarda asıl tartışma daha da sertleşebilir. Çünkü Berlin’de artık soru yalnızca reform yapılıp yapılmayacağı değil, bu reformların bedelini kimin ödeyeceği.