Saksonya: Öğretmenler memur olmamalı

Almanya’da ilk kez bir eyalet, öğretmenlerin memur statüsünün tamamen kaldırılmasını açıkça tartışmaya açtı. Saksonya Eyaleti Kültür Bakanı Conrad Clemens (CDU), tüm eyaletleri kapsayacak ortak bir girişim başlatmak istediklerini duyurdu. Gerekçe olarak artan maliyetler, zorlaşan bütçe dengeleri ve hızla düşen öğrenci sayıları gösterildi.

Kısa vadede çözüm, uzun vadede yük

Saksonya, 2019’da öğretmenleri yeniden memur yapmaya başlamıştı. O dönemde yüksek öğrenci sayıları, ciddi öğretmen açığı ve eyaletler arası rekabet bu adımı zorunlu kılmıştı. Memur statüsü sunmayan eyaletler, öğretmen adaylarını komşu eyaletlere kaptırıyordu.

Ancak bu modelin uzun vadede sürdürülemez olduğu savunuluyor. Memur öğretmenler özellikle emeklilikte devlete daha yüksek maliyet getiriyor. Sözleşmeli öğretmenler emeklilikte son maaşlarının genellikle yarısının altında gelir elde ederken, emekli memurlar maaşlarının yüzde 71’ine kadarını ömür boyu alabiliyor. Bu ödemeler tamamen vergi gelirleriyle karşılanıyor.

34 bin öğretmen, hızla artan harcamalar

Saksonya’da yaklaşık 34 bin öğretmen görev yapıyor. Bunların 14 bin 200’ü memur statüsünde ve bu sayı artmaya devam ediyor. Öğretmenler, eyaletteki en büyük kamu personeli grubunu oluşturuyor. Buna paralel olarak personel ve idari giderler de hızla yükseliyor.

Eyalet hükûmeti bu nedenle kapsamlı bir tasarruf ve reform paketi hazırladı. Korku Listesi olarak anılan belgede 64 madde yer alıyor. Listede, öğretmenlerin memur statüsünün tüm Almanya’da eş zamanlı olarak kaldırılmasına yönelik açık bir hedef de bulunuyor.

Demografi alarm veriyor

Planları etkileyen bir diğer unsur nüfus yapısı. Uzmanlara göre 2030’lu ve 2040’lı yıllarda öğrenci sayısı sert biçimde düşecek. Doğum oranlarındaki gerileme kreşlerde şimdiden hissediliyor. Mevcut tahminler, 2040’ta öğrenci sayısının bugünkü seviyenin yaklaşık yüzde 60’ına ineceğini gösteriyor.

“Bu sistem çağın gerisinde”

Clemens, öğretmenlerin memur statüsünün ancak eyaletlerin birlikte hareket etmesiyle kaldırılabileceğini savundu. Amaçlarının eyaletler arasındaki yıkıcı rekabeti sona erdirmek olduğunu söyledi. Mevcut sistemin artık karşılanamaz bir mali yük oluşturduğunu ve zamanın gerisinde kaldığını iddia etti.

Saksonya, konuyu Kültür Bakanları Konferansı gündemine taşımaya hazırlanıyor. Eyalet yönetimi, bütçe baskısı yaşayan diğer eyaletlerin de bu çağrıya destek verebileceğini düşünüyor.