Sağlık paketine sendikadan tepki

Almanya’da hükûmetin yasal sağlık sigortalarındaki milyarlarca avroluk açığı kapatmak için hazırladığı reform paketi yeni bir tartışma başlattı. Sağlık Bakanı Nina Warken’in açıkladığı taslak, ilaç katkı paylarından hastalık ödeneğine, prim hesaplama sınırından harcama kısıtlarına kadar birçok alanda kesinti ve ek yük öngörüyor. Ancak paket daha şimdiden hem sendikaların hem de bazı koalisyon ortaklarının tepkisini çekti.

Ver.di protesto hazırlığında

Hizmet sendikası ver.di, pakete karşı önümüzdeki haftalarda protesto çağrısı yapacağını açıkladı. Sendika Başkanı Frank Werneke, Redaktionsnetzwerk Deutschland’a yaptığı değerlendirmede, sunulan sağlık paketinin açık biçimde olumsuz bir ağırlık taşıdığını söyledi.

Werneke’ye göre tasarruf yükü esas olarak hastanelerle sigortalıların sırtına bindiriliyor. Buna karşılık muayenehane hekimleri ile ilaç sanayisinin büyük ölçüde korunmuş durumda kaldığını savundu. Paket bu hâliyle yasalaşırsa, zaten mali açıdan ayakta kalmakta zorlanan birçok hastane için bunun ölümcül sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Hedef 20 milyar avro tasarruf

Reformla birlikte yalnızca gelecek yıl içinde yaklaşık 20 milyar avro tasarruf sağlanması hedefleniyor. Bunun için ilaç katkı paylarının yükseltilmesi, hastalık ödeneğinde kesintiye gidilmesi ve prim hesaplama üst sınırının artırılması planlanıyor.

Taslağa göre bu sınır, 2027’de normal artışa ek olarak bir defaya mahsus 300 avro daha yükselecek. Bu da yüksek gelirli çalışanların maaşlarının daha büyük bir bölümünden sağlık sigortası primi ödemesi anlamına gelecek. Ek artışın işçi ve işverenler tarafından ortak karşılanan primler üzerinden kasalara yılda 1,2’şer milyar avro ek gelir sağlaması bekleniyor.

CSU da tümüyle ikna olmadı

Reform paketine yalnızca muhalefetten değil, koalisyon içinden de çekinceler geldi. CSU’lu Bundestag Grup Yönetimi Üyesi Reinhard Brandl, çalışanlar ile işverenler üzerindeki yükün daha fazla artırılmamasının partileri açısından temel başlıklardan biri olduğunu söyledi. Bu nedenle planlanan prim sınırı artışına çok yakından bakacaklarını belirtti.

CSU lideri Markus Söder ise başka bir noktaya dikkat çekti. Augsburger Allgemeine’ye konuşan Söder, yurttaşlık parası alanların sağlık giderlerinin çalışanların ödediği primlerle karşılanmasını eleştirdi. Ona göre bu yük yalnızca sigortalılara değil, genel vergi sistemi üzerinden tüm vergi mükelleflerine yayılmalı.

Klingbeil ile görüş ayrılığı

Sağlık Bakanı Warken de aslında yurttaşlık parası alanların sağlık maliyetlerinin federal bütçeden karşılanmasına sıcak bakıyor. Ancak Maliye Bakanı Lars Klingbeil’in bu adımı şu ana kadar kabul etmediği belirtiliyor. Bu da reformun finansmanında koalisyon içindeki bir başka kırılma noktası olarak öne çıkıyor.

Warken: Paket tek taraflı değil

Nina Warken ise eleştirileri reddediyor. Rheinische Post’a konuşan Bakan, prim hesaplama sınırındaki artışın yüksek gelir grupları için ek yük anlamına geldiğini kabul etti. Ancak bu yükün en azından 2030’a kadar sabit kalacağını söyledi.

Warken’e göre asıl sorun, reform yapılmaması hâlinde sağlık sigortası sistemindeki açığın prim artışlarını kaçınılmaz kılması. Bu durumda yüksek gelirli grupların 2030’da karşılaşacağı maliyetin çok daha yüksek olacağını savundu.

Bakan, paketin yalnızca sigortalıları hedef aldığı eleştirisini de kabul etmedi. Taslağın bütün alanları kapsadığını, asıl tasarrufun harcamaların sınırlandırılmasıyla sağlanacağını söyledi. Buna göre önlemler, 2030’a kadar beklenen 40 milyar avroluk açığın yaklaşık yüzde 75’ini kapatabilecek.

Tüketici örgütleri uyardı

Reformun hızlandırılmak istenmesi de ayrı bir tartışma yarattı. Başbakan Friedrich Merz, paketin daha nisan ayında Bakanlar Kurulu’ndan geçmesini ve yaz tatiline kadar Meclis’te kabul edilmesini istiyor.

Tüketici örgütleri ise bu hızın risk yarattığını savunuyor. Tüketici Merkezleri Birliği Başkanı Ramona Pop, Neue Osnabrücker Zeitung’a yaptığı açıklamada, böylesine büyük bir projede aceleci davranmanın tehlikeli olacağını söyledi. Pop, geniş kapsamlı uzman görüşü ve kamuoyu tartışması için daha fazla zaman gerektiğini vurguladı.

Dobrindt hızlı geçmesini istiyor

İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt ise tam tersine reformun hızla hayata geçirilmesini savunuyor. CSU’lu bakan, Warken’in sağlık sistemini istikrara kavuşturmak için doğru araçları ortaya koyduğunu söyledi. Geçmişteki sağlık reformlarının fazla uzadığını ve çoğu kez tartışmalar arasında etkisini kaybettiğini belirterek bu kez yüksek tempoyla ilerlenmesi gerektiğini dile getirdi.

Böylece Almanya’da sağlık reformu, daha yasalaşmadan hem sosyal devletin sınırları hem de tasarruf yükünün kimin üzerine yıkılacağı sorusu etrafında büyük bir siyasi mücadeleye dönüştü.