Restoranlarda KDV yüzde 7’ye inecek ama fiyatlar düşmeyecek

Almanya’da gastronomi sektöründe restoranlarda yenilen yemeklere uygulanan Katma Değer Vergisi (KDV), 1 Ocak 2026’dan itibaren yüzde 19’dan yüzde 7’ye düşürülecek. Ancak işletmeciler ve araştırmalar, bu indirimin müşterinin hesabına sınırlı yansıyacağı görüşünde.

İşletmeciler: Müşteri daha az harcıyor

Krefeld’de bir bira evi işleten Antonio Arabatzis, iki yıl önce 13,95 avroya sattığı Jägerschnitzel’i bugün 15,95 avroya sunduğunu anlattı. Arabatzis’e göre müşterilerin davranışı belirgin biçimde değişti. Dışarıda daha az harcayan müşteriler, daha ucuz yemek seçiyor, daha az içki söylüyor ve daha erken ayrılıyor.

Arabatzis, yılbaşı dönemiyle birlikte bu eğilimin daha görünür hâle geldiğini söyledi. Arabatzis şöyle konuştu:

Yılbaşı yemeği dönemi geldi; bütçelerin bu yıl daha küçük olduğunu açıkça görüyoruz. Şirketler örneğin sadece yemeği ödüyor, içecekleri değil.

İndirim, fiyat düşürmekten çok masrafı karşılayacak

Arabatzis’in işletmesinde ciro düşerken gıda ve enerji maliyetleri son yıllarda belirgin biçimde arttı. Özellikle enerji giderlerinin, koruma altındaki bir binada çalışması ve kendi bira üretimini yapması nedeniyle daha ağır bir yük oluşturduğu belirtildi. Bu nedenle KDV indirimi, menü fiyatlarını düşürmekten çok işletmelerin artan masraflarını karşılaması için bir nefes alanı olarak görülüyor.

Arabatzis, vergi indiriminin maliyet baskısını hafifleteceğini ancak fiyatları aşağı çekmenin kendisi ve görüştüğü birçok işletmeci için gerçekçi olmadığını dile getirdi.

Araştırma: İndirim müşteriye daha az yansıyor

Münih Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nin çalışmasına göre vergi artışları fiyatlara daha sık yansıtılıyor, vergi indirimleri ise aynı ölçüde müşteriye aktarılmıyor. Krefeld’de restoran işleten Anne Furth da bu sonucun kendisi için sürpriz olmadığını söyledi.

Furth, pandemi sonrası dönemde personeli elde tutmak ve müşteriyi kaçırmadan fiyatları yönetebilmek için sürekli çözüm üretmek zorunda kaldıklarını anlattı. Enflasyonun etkisiyle sektörün yıllardır sınırda çalıştığını belirten Furth, “Bu vergi indirimi, yeniden güçlenmemiz için önemli. Menü fiyatları bir gecede düşmeyecek” dedi.

Asgarî ücret artışı maliyeti büyütecek

Furth, fiyatları son yıllarda mümkün olduğunca az artırmaya çalıştığını, çoğu kalemde 10, 20 ya da 30 sentlik artışlarla yetindiğini söyledi. Buna rağmen vergi indiriminin geciktiğini savundu. Furth şöyle konuştu:

Yatırım yapabilmemiz ve daha yüksek ücretler ödeyebilmemiz için bu kolaylık çoktan gelmeliydi. Sektörü yeniden cazip kılmamız gerekiyor.

Tartışmayı büyüten başlıklardan biri de 2026’dan itibaren asgarî ücretin 12,82 avrodan 13,90 avroya yükselecek olması. Sektör temsilcileri, yeni ücret düzeyinin maliyetleri artıracağını ve bunun önce gelirle karşılanması gerekeceğini vurguluyor.

Dehoga: Vergi eşitliği sağlanıyor

Almanya Otel ve Restoranlar Birliği Dehoga, indirimin adil olduğunu savunuyor. Dehoga Genel Müdürü Ingrid Hartges, KDV indiriminin rekabet dezavantajlarını azaltacağını belirterek, “KDV indirimi mevcut rekabet dezavantajlarını ortadan kaldırıyor ve nihayet vergi eşitliği sağlıyor. İşletmelerimiz, teslimat hizmetleri ve gıda perakendesi gibi yıllardır yüzde 7 KDV uygulanan diğer yiyecek sağlayıcılarıyla sert bir rekabet içinde” dedi.

Foodwatch: Zincirlere vergi hediyesi

Tüketici örgütü foodwatch ise indirime eleştirel yaklaşıyor. Örgüt, düzenlemenin yalnızca küçük işletmelere değil, büyük fast-food zincirlerine de yarayacağını savunarak, “Tüketiciler yüksek gıda fiyatları altında ezilirken fast-food devlerine vergi hediyesi veriliyor” görüşünü paylaştı.

Pandemide düşmüştü, 2024’te geri dönmüştü

Restoran ve kafelerde yemekte KDV, pandemi döneminde daha önce de yüzde 19’dan yüzde 7’ye çekilmişti. Ukrayna savaşı ve enflasyon gerekçesiyle bu uygulama 2023 sonuna kadar uzatıldı. 2024 Ocak’ta oran yeniden yüzde 19’a döndü.

Sektörde moralin hâlâ toparlanmadığı belirtiliyor. Dehoga’nın anketine göre işletmecilerin yaklaşık yüzde 40’ı zarar bölgesine düşmekten endişe ediyor. Bu nedenle KDV indiriminin, steak ya da pizza gibi ürünlerde fiyat düşüşünden çok, fiyatların en azından sabit kalması beklentisini güçlendirdiği ifade ediliyor.