"Onlarca yıldır bu kadar uzun ve yıpratıcı ekonomik kriz yaşanmamıştı"

Almanya’da ekonomi çevreleri, ülkenin uzun süredir devam eden ağır bir krizden çıkamadığı görüşünde. Alman Basın Ajansı’nın (dpa) aktardığı, Bild’in de yer verdiği değerlendirmeye göre Alman Ekonomi Enstitüsü’nün yaptığı son şirket anketi, kötümserliğin hâlâ güçlü olduğunu ortaya koydu.

Enstitüden Michael Grömling, Alman ekonomisinin yıllardır bir şoktan diğerine savrulduğunu söyledi. Grömling’e göre önce koronavirüs salgını, ardından Ukrayna savaşı ve yüksek enerji fiyatları, şimdi de İran savaşı ekonomide toparlanma umutlarını zayıflattı.

Şirketlerde güven zayıfladı

Yaklaşık 1000 şirketle yapılan konjonktür araştırması, sanayi, hizmet ve inşaat sektörlerinde tabloyun zayıf olduğunu gösterdi. Ankete katılan şirketlerin yüzde 43’ü, işlerinin geçen yıla göre daha kötü olduğunu bildirdi. Yalnızca yüzde 14’ü daha iyi durumda olduğunu söyledi.

Yılın geri kalanına ilişkin beklentiler de olumlu değil. Ankette, işlerinin daha da kötüleşeceğini düşünen şirketlerin sayısının, iyileşme bekleyenlerden belirgin biçimde fazla olduğu görüldü. Araştırmanın mart ayında, İran savaşı başladıktan sonra yapıldığı belirtildi.

Yatırım ve istihdamda frene basılıyor

Ankette dikkat çeken bir başka sonuç da yatırımlarda geri çekilme eğilimi oldu. Şirketlerin yüzde 40’ı yatırımlarını azaltmayı planladığını açıkladı.

İstihdam tarafında da benzer bir tablo var. Sanayide ankete katılan şirketlerin yüzde 37’si çalışan sayısını azaltmayı planlıyor. Personel artırmayı düşünenlerin oranı ise yüzde 14’te kaldı. Hizmet sektöründe de azaltma eğilimi önde olsa da fark daha sınırlı görünüyor. Bu alanda şirketlerin yüzde 28’i küçülme, yüzde 22’si büyüme planı yaptığını bildirdi.

“Böylesi art arda şoklar çok nadir”

Grömling, son yıllarda peş peşe gelen büyük ekonomik sarsıntıların olağan dışı olduğunu söyledi. Ona göre Almanya en son 2000-2005 döneminde bu kadar uzun soluklu bir kriz yaşamıştı.

O dönemde önce dotcom balonunun patlaması, ardından petrol fiyatlarındaki hızlı artış ve 11 Eylül saldırıları ekonomiyi baskılamıştı. Daha sonra artan işsizlik ve zayıf büyüme, SPD öncülüğündeki hükûmetin yapısal reformlarıyla aşılmaya çalışılmıştı.

Yeni reform çağrısı

Grömling, bugün de benzer bir reform ihtiyacı bulunduğunu savundu. İş gücü piyasasının daha esnek hâle getirilmesi gerektiğini söyleyen ekonomist, böylece daha fazla insanın işe girebileceğini belirtti.

Bunun yanında bürokrasi maliyetlerinin azaltılması gerektiğini de vurguladı. Şirketlerin çok sayıda çalışanı yalnızca karmaşık kurallara uymak için istihdam etmek zorunda kaldığını, ayrıca pahalı hukuk danışmanlığına ihtiyaç duyduğunu söyledi. Ona göre bu yük, üretkenliği düşürüyor, kârı azaltıyor ve maliyeti müşteriye yansıtıyor.

Bu nedenle araştırmacılar, Almanya’daki ekonomik sorunun yalnızca dış şoklardan değil, içeride uzun süredir biriken yapısal sorunlardan da beslendiği görüşünde.