Ne kadar çalışacağız? Haftada 40 saat çalışma tartışması...

Almanya’da haftalık çalışma süresi yeniden tartışılıyor. Otomotiv sektöründeki kriz, yüksek üretim maliyetleri ve uluslararası rekabet baskısı nedeniyle iş dünyasından giderek daha fazla “Daha uzun çalışılmalı” çağrısı geliyor.

Tartışmanın merkezinde 35 saatlik haftadan 40 saatlik haftaya dönüş var. Özellikle metal ve elektrik sektöründe yıllardır uygulanan 35 saatlik hafta, bazı işverenlere göre artık Almanya’nın rekabet gücünü zayıflatıyor.

“40 saatin altını kaldıramayız”

Baden-Württemberg eyaletindeki Balingen kentinde tartı ve ağırlık üreten Kern & Sohn şirketinin yöneticisi Albert Sauter, Almanya’nın artık 40 saatin altında çalışmayı karşılayamayacağını savunuyor.

Aile şirketini sekizinci kuşak olarak yöneten Sauter’in işletmesinde 35 saatlik hafta hiç uygulanmadı. Şirket metal toplu iş sözleşmesine bağlı değil ve çalışanlar haftada 40 saat çalışıyor.

Sauter’e göre haftalık çalışma süresinin 5 saat azalması daha fazla personel ihtiyacı doğurur. Bu da daha fazla organizasyon, daha fazla ofis alanı ve daha fazla yazılım lisansı gibi ek maliyetler anlamına gelir.

Hindistan örneğini veriyor

Sauter, Almanya’nın yalnızca kendi içinde değil, küresel rakipleriyle birlikte düşünmesi gerektiğini söylüyor. Şirketinin üretiminin bir bölümü Hindistan’daki yerel firmalarda yapıldığı için bu ülkeyi yakından tanıdığını belirtiyor.

Sauter’e göre Hindistan’da 45 saatlik hafta uygulanıyor. Bu nedenle Alman sanayisinin de daha fazla dayanıklılık göstermesi gerektiğini savunuyor.

Kendi çocukluğunda cumartesi sabahları da okula gittiğini hatırlatan Sauter, “Bu olabiliyorsa Alman sanayisi için de olur” görüşünde.

Çalışan tarafı farklı düşünüyor

Kern & Sohn’da çalışma koşulları doğrudan işyeri temsilciliğiyle müzakere ediliyor. İşyeri temsilcisi Stefan Rothmund, şirketteki çalışma ortamını ve patronla ilişkiyi olumlu bulduğunu söylüyor.

Ancak çalışma süresi konusunda farklı bir noktaya dikkat çekiyor. Rothmund’a göre çevredeki bazı işverenlerde 35 saatlik hafta uygulanıyor. Bu nedenle yeni personel ararken “Bizde de 35 saat var” diyebilmek şirketi daha cazip hâle getirebilirdi.

Şirket yönetimi ise çalışan çekmek için başka yollar deniyor. Fitness salonu desteği, tarifelerin biraz üzerinde ücret ve özel durumlarda esnek çalışma bunlar arasında yer alıyor. Sauter, emekliliğe yaklaşan ya da yakınına bakmak zorunda kalan çalışanların bireysel olarak daha kısa çalışma talebini görüşebileceğini söylüyor.

Mercedes’te protestolar başladı

Haftalık çalışma süresi tartışmasının en sert yaşandığı yerlerden biri Mercedes-Benz. Şirket yönetimi, rekabet gücünü korumak için 40 saatlik haftaya dönmek istiyor.

Ancak Mercedes’te planlanan model çalışanlar açısından çok daha tartışmalı. Çünkü 5 saatlik ek çalışma için ücret telafisi öngörülmüyor. Yani çalışanlar aynı maaşla daha uzun süre çalışacak.

Geçen cuma birçok Mercedes tesisinde çalışanlar yönetime karşı protesto düzenledi. IG Metall sendikası bu planı kabul edilemez buluyor.

Sendikaya göre Mercedes’teki zor durumun nedeni yalnızca işçilik maliyetleri değil. Yönetim hataları da krizde önemli rol oynuyor. IG Metall, bedelin çalışanlara ödetilmemesi gerektiğini savunuyor.

IG Metall: Önce doğru yatırım

IG Metall’e göre çözüm, çalışma süresini artırmak değil, doğru yeniliklere akıllı yatırımlar yapmak. Sendika ayrıca kriz yaşayan otomotiv şirketlerinde gerçekten 40 saatlik iş yükü olup olmadığını da sorguluyor.

35 saatlik hafta, IG Metall’in 1980’lerde verdiği mücadelenin sonucu olarak kazanıldı. Metal ve elektrik sektöründe 1995’ten bu yana geçerli. Ancak Doğu Almanya’da birçok yerde tarifeli haftalık çalışma süresi hâlâ 38 saat.

Bazı yerlerde uzlaşma var

IG Metall Mercedes’te sert bir çizgi izlerken, başka bir şirkette uzlaşmaya gitti. Villingen-Schwenningen’deki otomotiv tedarikçisi Aumovio’da 1 Temmuz’dan itibaren haftalık çalışma süresi 35 saatten 38 saate çıkarıldı. Ücret telafisi yapılmadı.

Sendika bu adımı ‘büyük istisna’ olarak tanımlıyor. IG Metall’e göre bu uzlaşma, işten çıkarmaları önlemek için zorunlu görüldü. Ayrıca şirkette iş hacminin yakında yeniden artması bekleniyor.

VW ve Mercedes baskısı tartışmayı büyütüyor

Albert Sauter ise bu istisnanın Alman otomotivinde kural hâline gelmesi gerektiğini düşünüyor. Ona göre Volkswagen’de durum şimdiden dramatik. Mercedes’te de benzer bir tablo oluşabilir.

Sauter, artık “40 saat olsun mu olmasın mı?” sorusunun geride kaldığını savunuyor. Ona göre 40 saatlik hafta gerekli.

Ancak bunun bile işleri kurtarmaya yetmeyebileceğini söylüyor. Sauter, işlerin korunması için muhtemelen daha fazla adım atılması gerekeceğini belirtiyor. Hatta bazı resmî tatillerin kaldırılmasını bile öneriyor.

Bu önerilerin geniş kabul görmesi zor. Ancak tartışma, Almanya’da sanayinin içine girdiği baskıyı açıkça gösteriyor. Bir tarafta işverenlerin rekabet ve maliyet kaygısı var. Diğer tarafta sendikalar, çalışanların daha fazla çalışarak krizin bedelini ödemesine karşı çıkıyor.