Minijob sistemi kalkacak mı?

Almanya’da sosyal ve emeklilik reformları öncesinde Minijob tartışması büyüyor. Emeklilik Güvencesi Komisyonu, milyonlarca kişiyi kapsayan Minijob sisteminin vergi ve sosyal sigorta açısından sahip olduğu özel statünün kaldırılmasını önerdi.

Ancak ticaret, gastronomi, tarım, ormancılık ve temizlik gibi sektörleri temsil eden patron örgütleri bu öneriye sert karşı çıkıyor.

Alman Perakende Birliği, Alman Otel ve Restoranlar Birliği, Tarım ve Ormancılık İşverenleri Birliği ile bazı sektör temsilcileri, Çalışma Bakanı Bärbel Bas ve Sağlık Bakanı Nina Warken’e ortak bir mektup gönderdi. Örgütler, federal hükûmete Minijob sistemini fiilen kaldırmama ve daha pahalı hâle getirmeme çağrısı yaptı.

Minijob neden tartışılıyor?

Minijoblar Almanya’da uzun süredir düşük gelirli yan iş modeli olarak kullanılıyor. Aylık gelir sınırı 603 avronun altında kaldığında çalışanlar genellikle vergi ödemiyor. Sosyal sigorta primleri de ya hiç ödenmiyor ya da çok düşük kalıyor.

Bu nedenle sistem eleştiriliyor. Eleştirenlere göre Minijoblar bazı alanlarda düzenli işlerin yerini alıyor ve sosyal güvenlik sisteminin dayanışma yapısını zayıflatıyor.

Minijob sistemi başlangıçta ev hizmetleri, öğrenciler ya da emekliler için bürokrasisi az bir çalışma modeli olarak düşünülmüştü. Ancak bugün çok sayıda insan bu küçük yan işlere bağımlı hâle geldi. Aynı zamanda perakende, gastronomi ve temizlik gibi sektörler de personel planlamasında Minijob çalışanlarına geniş ölçüde dayanıyor.

Patronlar 'gelir kaybı' uyarısı yapıyor

Sektör örgütlerine göre Minijob sisteminin kaldırılması ya da maliyetinin artırılması hem çalışanları hem de şirketleri vuracak.

Örgütler, milyonlarca kişinin bu modeli bilinçli olarak seçtiğini belirtiyor. Çünkü Minijoblar eğitim, aile sorumluluğu, bakım yükümlülüğü ya da ana işin yanında ek gelir için esnek bir imkân sunuyor.

Vergi ve sosyal sigorta avantajları kalkarsa birçok çalışanın eline geçen para azalacak. Aynı geliri korumak isteyenlerin ise daha fazla saat çalışması gerekecek.

Ticaret ve gastronomide personel açığı korkusu

Patron örgütleri, Minijobların şirketler için de vazgeçilmez olduğunu savunuyor. Bugün patronlar zaten Minijoblar için belirli toplu ödemeler yapıyor. Buna rağmen bu model, özellikle personel açığını kapatmak için önemli görülüyor.

Perakende ve gastronomi sektörlerinde Minijob çalışanları, çalışma saatlerinin sürdürülmesi ve hizmetlerin devam etmesi için kritik rol oynuyor. Örgütlere göre sistemin zayıflatılması, mağazalarda, restoranlarda ve hizmet sektöründe yeni personel sıkıntılarına yol açabilir.

Patron temsilcileri, bu adımın Almanya’nın ekonomik merkezi olarak konumuna geri dönüşü zor zararlar verebileceği uyarısında bulunuyor.

Sağlık ve bakım reformları da endişe yaratıyor

Sektör örgütleri yalnızca Minijob düzenlemesine değil, patronların genel yükünün artmasına da karşı çıkıyor. Özellikle sağlık ve bakım sigortasında planlanan reformların şirketler için ek maliyet yaratmasından endişe ediliyor.

Emeklilik Güvencesi Komisyonu’nun önerisine göre Minijoblar emeklilik sigortasına daha güçlü biçimde dahil edilmeli. Ayrıca bu işler için geçerli vergi ve sosyal sigorta ayrıcalıkları kaldırılmalı.

Komisyon, istisnanın yalnızca okul öğrencileri için sürmesini öneriyor. Minijoblarda uygulanan sabit verginin de yüzde 2’den yüzde 5’e çıkarılması gündemde.

Bu öneriler hayata geçerse Almanya’da düşük gelirli yan iş modeli büyük ölçüde değişebilir. Tartışma, sosyal güvenlik sistemini güçlendirme hedefiyle esnek çalışma ve personel ihtiyacı arasındaki gerilimi yeniden görünür hâle getirdi.