Merz: Suriyelilerin yüzde 80’ini geri göndereceğiz

Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in, Almanya’da yaşayan Suriyelilerin büyük bölümünün önümüzdeki üç yıl içinde ülkelerine dönmesi gerektiği yönündeki açıklaması Berlin’deki Ahmet El Şara (eskiden Colani olarak biliniyordu) ziyaretiyle birlikte en çok tartışılan başlık oldu. Merz, Suriye’nin geçiş dönemi lideriyle yaptığı görüşmenin ardından, Almanya’daki 900 binden fazla Suriyelinin yüzde 80’inin önümüzdeki üç yıl içinde ülkelerine dönebileceğini hedef olarak ortaya koydu.

Merz, bu isteğin El Şara tarafından da dile getirildiğini söyledi. Şansölye, Suriye’de iç savaşın sona erdiğini ve geri dönüş için genel bir perspektif oluştuğunu savundu.

El Şara Berlin’de resmî törenle karşılandı

Ahmet El Şara, Berlin’de Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, Başbakan Friedrich Merz ve Dışişleri Bakanı Johann Wadephul ile bir araya geldi. Bild’in haberine göre ziyaret, tam bir resmî kabul programıyla gerçekleşti.

Gazetenin dikkat çektiği ayrıntılardan biri de El Şara’nın Alman erkek siyasetçilerle el sıkışması oldu. Çünkü El Şara, Ocak 2025’te Şam’da dönemin Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock’un uzattığı eli sıkmamıştı. Bild, Mart 2025’teki başka bir görüşmede de benzer bir tablo yaşandığını yazdı.

Bu nedenle Berlin’de verilen görüntüler, yalnızca diplomatik değil, sembolik açıdan da dikkat çekti.

SPD’den açık itiraz geldi

Merz’in yüzde 80 çıkışı, koalisyon ortağı SPD’de de rahatsızlık yarattı. SPD Genel Başkan Yardımcısı Anke Rehlinger, Funke Mediengruppe gazetelerine yaptığı açıklamada, başbakanın belirli süre içinde belirli rakamlar telaffuz etmesini akıllıca bir fikir olarak görmediğini söyledi.

Rehlinger’e göre bu tür hedefler, yerine getirilemeyebilecek beklentiler yaratıyor. Ayrıca Almanya’daki birçok Suriyelinin topluma uyum sağladığını, eksik iş gücü bulunan alanlarda çalıştığını, yaşlı bakımında görev aldığını ya da otobüs şoförlüğü yaptığını hatırlattı. Bazılarının artık Alman vatandaşı olduğunu da vurguladı.

“İyi entegre olanlar kalmalı” dedi ama tartışma bitmedi

Merz, açıklamasında iyi entegre olmuş ve hekimlik ya da bakım hizmetleri gibi alanlarda çalışan Suriyelilerin Almanya’da kalabilmesi gerektiğini de söyledi. Ancak buna rağmen, çok sayıda Suriyelinin ülkelerinin yeniden inşasında görev almasının beklendiğini ifade etti.

Bu yaklaşım, Almanya’da hem göç politikası hem de iş gücü ihtiyacı açısından yeni bir tartışma başlattı.

Uzmanlar hedefi gerçekçi bulmuyor

Konstanzlı göç araştırmacısı Daniel Thym, Handelsblatt’a yaptığı değerlendirmede Merz’in açıkladığı hedefin tamamen gerçek dışı olduğunu söyledi. Thym’e göre bu kadar yüksek geri dönüş rakamlarına gönüllü dönüş yoluyla ulaşmak mümkün görünmüyor.

Araştırmacı, şimdiye kadar yalnızca birkaç bin Suriyelinin kendi isteğiyle ülkesine döndüğünü hatırlattı. Bu tablonun neden bir anda köklü biçimde değişmesi gerektiğinin de belirsiz olduğunu söyledi. Ona göre aynı sorun, zorla geri gönderme tartışması için de geçerli.

Yeşillerden ‘utanç verici’ tepkisi

Yeşiller milletvekili Luise Amtsberg de çıkışa sert sözlerle karşı çıktı. Rheinische Post’un haberine göre Amtsberg, Merz’in tutumunu “Utanç verici” diye niteledi.

Amtsberg’e göre bu açıklamalar, Almanya’da yaşayan yüz binlerce Alman-Suriyeliyi de tedirgin ediyor. Çünkü bu sözler, önümüzdeki yıllarda Almanya’yı terk etmek zorunda kalabilecekleri yönünde bir izlenim yaratıyor.

El Şara’nın geçmişi de tartışmanın parçası oldu

Berlin’deki temaslar yalnızca Suriyelilerin geri dönüşü üzerinden değil, El Şara’nın geçmişi üzerinden de eleştirildi. BILD’in haberine göre Almanya Kürt Toplumu Başkanı Ali Ertan Toprak, Berlin’in El Şara’ya bu düzeyde resmî karşılama yapmasına sert tepki gösterdi.

Toprak, Suriye’de azınlıklara yönelik baskılar sürerken böyle bir kabulün ağır bir siyasî ve ahlaki sorun yarattığını savundu.

Ziyaretin merkezinde yeniden inşa ve dönüş var

Berlin yönetimi, Suriye’nin yeniden inşasına destek verilmesini, aynı zamanda Suriyelilerin geleceğiyle birlikte tartışıyor. Ancak Merz’in yüzde 80’lik hedefi, bu çerçeveyi bir anda daha sert ve daha somut bir siyasî tartışmaya çevirdi.

Böylece Ahmet El Şara’nın Berlin ziyareti, yalnızca diplomatik bir temas olmaktan çıktı. Almanya’daki Suriyelilerin geleceği, geri dönüşün sınırları ve entegrasyonun anlamı üzerine yeni bir siyasî kavganın da başlangıcına dönüştü.