Her doktor ziyaretinde ücret mi ödenecek?

Almanya’da sağlık sisteminin finansmanı giderek zorlaşıyor. Sigorta primlerinin 2027’ye kadar daha fazla artmaması için 2026’dan itibaren kapsamlı tasarruf önlemleri tartışılıyor. Bu başlıklar arasında, her doktor ziyareti için hastalardan küçük bir ücret alınması önerisi yeniden masaya geldi.

Muayene katılım payı önerisi

Kassenärzte Birliği Başkanı Andreas Gassen, her doktor temasında hastalardan üç ya da dört avroluk bir muayene katılım payı alınmasını önerdi. Amaç, hem gereksiz başvuruları azaltmak hem de sağlık sigortalarının mali yükünü hafifletmek.

Gassen’e göre, bugün sistemde çok sayıda ‘zorunlu olmayan’ doktor ziyareti yapılıyor. Küçük bir katkı payının, bu davranışı frenleyebileceği savunuluyor.

Dört avro, dört milyar avro

Sağlık ekonomisti Christian Hagist’e göre önerilen muayene katılım payı ciddi bir tasarruf potansiyeli taşıyor. Hagist, her doktor ziyareti için dört avroluk bir bedelin, yılda yaklaşık dört milyar avro ek gelir sağlayacağını hesaplıyor.

Bu hesap, muayenehaneler ve acil servislerdeki yıllık yaklaşık 1,07 milyar doktor temasına dayanıyor. Sigortalıların yaklaşık yüzde 7,5’i ise katkı payından muaf tutuluyor.

Bu büyüklükte bir tasarruf, prim oranlarında yaklaşık 0,2 puanlık bir rahatlama anlamına geliyor. Aylık 4 bin avro brüt geliri olan bir çalışan için bu, yılda yaklaşık 48 avro daha az prim ödemesi demek.

Açık çok daha büyük

Ancak uzmanlar, tek başına muayene katılım payının yeterli olmayacağı görüşünde. Yasal sağlık sigortalarında 2027 yılı için yaklaşık 12 milyar avroluk bir finansman açığı öngörülüyor.

Yıl başında ortalama prim oranı yeniden yükselerek yüzde 17,96’ya çıktı. Bu tablo, ek önlemler olmadan sistemin sürdürülebilirliğinin zor olduğunu gösteriyor.

Kamuoyu mesafeli

Muayene katılım payı önerisi toplumda tartışmalı. Destekleyenler, gereksiz doktor ziyaretlerinin azalacağını ve sigorta kasalarının rahatlayacağını savunuyor. Karşı çıkanlar ise özellikle kronik hastalar ve düşük gelirli kişilerin, gerekli sağlık hizmetlerinden kaçınabileceği uyarısında bulunuyor.

INSA’nın Bild için yaptığı ankete göre Almanların çoğunluğu bu ücrete karşı. Ücret üç-dört avro gibi düşük bir tutar olsa ve primlerin sabit kalmasını sağlasa bile, çoğunluk destek vermiyor. En güçlü karşıtlık Yeşiller Partisi seçmenleri arasında görülüyor. CDU/CSU ve SPD tabanında ise görüşler daha dengeli.

Aile hekimi modeli öne çıkıyor

Almanya, kişi başına yıllık ortalama 9,8 doktor ziyaretiyle OECD ülkeleri arasında ilk sıralarda yer alıyor. Buna karşın bu yoğunluğun ölçülebilir bir sağlık avantajı sağlamadığı belirtiliyor.

Bu nedenle hükûmet, ‘önce aile hekimi’ modelini daha ciddi biçimde gündemine aldı. Bu sistemde hastalar önce aile hekimine başvuracak, uzman doktora ise sevkle gidecek. Amaç, gereksiz muayeneleri azaltmak ve maliyetleri kontrol altına almak.

Bu modele kamuoyundan destek daha yüksek. Aynı INSA anketine göre, Almanların yüzde 52’si zorunlu aile hekimi sistemini destekliyor.