Ebeveyn parası 14 aydan 12 aya iniyor

Almanya’da çocuk sahibi olan ailelere verilen ebeveyn parası için yeni dönem hazırlanıyor. Federal Aile Bakanı Karin Prien’in sunduğu yasa taslağı, hem ödeme süresini hem de anne ve baba arasındaki paylaşım kurallarını değiştirmeyi öngörüyor.

Politico’nun aktardığı, Alman Haber Ajansı dpa’nın da bakanlık kaynaklarına dayandırarak doğruladığı bilgilere göre taslak henüz bakanlıklar arası görüşme aşamasında. Ancak plan kabul edilirse, çocuk sahibi olan çiftlere ödenen ebeveyn parası 14 aydan 12 aya indirilecek.

Yeni modele göre çiftlerin ebeveyn parasını 12 ay boyunca tam alabilmesi için hem annenin hem de babanın en az üçer ay işine ara vermesi gerekecek. Kalan 6 ay ise anne ve baba arasında esnek biçimde paylaşılabilecek.

Ebeveyn parası nedir?

Ebeveyn parası, Almanya’da 2007’de yürürlüğe girdi. Amaç, çocuk sahibi olmayı teşvik etmek ve aile hayatıyla iş hayatını daha kolay bağdaştırmaktı.

Bugünkü sistemde başvuru yapan ailelere ayda en az 300 avro, en fazla 1.800 avro ödeme yapılıyor. Ödeme genel olarak net gelirin yüzde 65’i üzerinden hesaplanıyor.

1 Nisan 2025’ten bu yana gelir sınırı 175 bin avro olarak uygulanıyor. Yıllık vergilendirilebilir geliri bu sınırı aşan çiftler ve tek ebeveynler ebeveyn parası alamıyor.

Mevcut modelde ebeveyn parası 14 aya kadar ödeniyor. Bunun için anne ve babanın her birinin en az ikişer ay çocuk bakımını üstlenmesi gerekiyor. Ebeveyn Parası Plus modeliyle ödeme süresi uzatılabiliyor, ancak aylık ödeme tutarı düşüyor.

14 ay yerine 12 ay

Prien’in taslağına göre ebeveyn parası artık en fazla 12 ay ödenecek. Ancak bu 12 ayın tamamından yararlanmak için anne ve babanın her birinin en az üçer ay izin kullanması gerekecek.

Politico’nun taslaktan aktardığına göre gelecekte her ebeveyne 3 ay ayrılacak. Böylece özellikle babaların çocuk bakımında daha fazla sorumluluk alması hedefleniyor. Kalan 6 ay ise anne ve baba arasında esnek şekilde paylaştırılabilecek.

Mevcut sistemde toplam 14 aya kadar ödeme alınabiliyor. Bunun için anne ve babanın her birinin en az ikişer ay bakım süreci üstlenmesi yeterli oluyor. Yeni taslak bu süreyi 3 aya çıkarıyor, toplam ödeme süresini ise 12 aya indiriyor.

Tek ebeveynli aileler için ayrı bir düzenleme öngörülüyor. Bu aileler 12 aya kadar tam ebeveyn parası almaya devam edebilecek.

Babalar için daha güçlü şart

Taslağın en dikkat çeken başlıklarından biri, babaların bakım sürecine daha fazla dahil edilmesi. Aile Bakanlığı, yeni düzenlemeyle çocuk bakımının yalnızca annelerin omuzlarında kalmamasını hedefliyor.

Bu nedenle tam ödeme için babalara ayrılan zorunlu süre 2 aydan 3 aya çıkarılacak. Bakanlık, bu adımla babaların yalnızca yardımcı değil, bakım sürecinin doğrudan sorumlusu olmasını istiyor.

CDU/CSU ve SPD’nin 2025 koalisyon anlaşmasında da bu hedef yer almıştı. Anlaşmada ebeveyn parasının yeniden düzenleneceği, daha eşit ebeveynlik için yeni teşvikler getirileceği yazılmıştı. Özellikle babaların çocuk bakımında daha fazla ve tek başına sorumluluk alması amaçlanmıştı.

Tutarlar biraz artacak

Süre kısalırken ödeme miktarlarında artış planlanıyor. Taslağa göre ebeveyn parasının asgari tutarı 300 avrodan 330 avroya çıkarılacak.

Azami ödeme de 1.800 avrodan 1.900 avroya yükselecek. Temel hesaplama prensibi ise korunacak. Ebeveyn parası genel olarak net gelirin yüzde 65’i üzerinden ödenmeye devam edecek.

Koalisyon anlaşmasında gelir sınırının, asgari ve azami ödeme tutarlarının belirgin şekilde artırılması hedefi de yer alıyordu. Ancak Prien daha önce ebeveyn parasındaki gelir sınırına dokunmak istemediğini söylemişti. Buna karşılık ödeme tutarlarının artırılabileceğini, ödeme süresinin ise kısalabileceğini belirtmişti.

Federal hükûmetin bu yıl ebeveyn parası için yaklaşık 7,5 milyar avro ayırdığı belirtiliyor.

2025’te 1,61 milyon kişi aldı

Federal İstatistik Dairesi’nin verilerine göre 2025’te Almanya’da 1,61 milyon kişi ebeveyn parası aldı. Bu kişilerin 1,19 milyonu kadın, 417 bini erkekti.

Ebeveyn parası alanların sayısı son yıllarda düşüyor. Bunun başlıca nedeni doğum oranlarındaki gerileme. 2025’te destekten yararlananların sayısı, 2021’e göre yüzde 13,9 daha düşük oldu.

Babaların payı ise hâlâ sınırlı. Son verilere göre erkeklerin tüm ebeveyn parası alanlar içindeki oranı yüzde 25,9 seviyesinde kaldı.

Devletin bu destek için yaptığı harcama da son yıllarda geriledi. Bremen İşgücü Piyasası Araştırmaları ve Gençlik Mesleki Yardım Enstitüsü’nün verilerine göre ebeveyn parası harcaması 2022’de 7,6 milyar avronun üzerindeydi. 2025’te bu tutar 7,1 milyar avronun biraz altına indi.

Tasarruf baskısı belirleyici oldu

Değişikliğin arkasında bütçe baskısı bulunuyor. Aile Bakanı Karin Prien’in gelecek yıl kendi bütçesinde 500 milyon avro tasarruf yapması gerekiyor.

Bu baskının nedeni, 2027 federal bütçesindeki milyarlarca avroluk finansman açığı. Ebeveyn parası ise Aile Bakanlığı bütçesindeki en büyük harcama kalemlerinden biri.

Prien daha önce, gelir sınırına dokunmak istemediğini söylemişti. Ancak asgari ve azami ödeme tutarlarının artırılabileceğini, buna karşılık ödeme süresinin kısalabileceğini ifade etmişti. Bakan ayrıca babaların çocuk bakımına daha fazla dahil edilmesi gerektiğini de ima etmişti.

Yeni taslak, bu iki hedefi aynı anda hayata geçirmeyi amaçlıyor. Aileler daha yüksek aylık ödeme alacak. Ancak destekten yararlanma süresi kısalacak.

Annelik korumasında da değişiklik var

Taslak yalnızca ebeveyn parasını kapsamıyor. Annelik Koruma Yasası’nda da değişiklik planlanıyor.

Politico’nun aktardığı taslağa göre doğum sonrası çalışma saatlerine ilişkin bazı yasaklar 12 ayla sınırlandırılacak. Bugün yürürlükte olan bazı kurallar, anne çocuğunu emzirdiği sürece uygulanıyor.

Bunlar arasında gece çalışması ile pazar ve tatil günlerinde çalışma yasağı da bulunuyor. Yeni düzenleme kabul edilirse bu korumaların bir bölümü doğumdan sonraki 12 ayla sınırlı olacak.

Kadın örgütlerinden eleştiri

Alman Kadın Konseyi, Aile Bakanlığı bütçesindeki kesintilere eleştirel yaklaşıyor. Konseye göre bakanlığın bütçesi gelecek yıl yüzde 8 küçülecek. 2029’a kadar ise kesinti oranı beşte bire yaklaşabilecek.

Kadın örgütleri, tasarrufun en sevilen aile politikası desteklerinden biri üzerinden yapılmasını sorunlu buluyor. Eleştirilerin merkezinde, ailelere verilen desteğin toplam süresinin azaltılması var.

Ebeveynler daha eşit bir model istiyor

Bertelsmann Vakfı için 2025’te yapılan ve 2 bin 500 kişinin katıldığı bir anket, ailelerin daha eşitlikçi bir modeli tercih ettiğini gösterdi.

Ankete göre kadınların yüzde 45’i, erkeklerin ise yüzde 42’si ebeveyn parasında eşitlikçi bir modeli destekledi. Bu modelde anne ve baba, mevcut 14 aylık sistem üzerinden yedişer ay ebeveyn izni kullanacaktı.

Böyle bir modelin Aile Bakanlığı’nda bir dönem tartışıldığı, ancak daha sonra rafa kaldırıldığı belirtiliyor.

Aileler daha kısa süre destek alacak

Prien’in taslağı yasalaşırsa Almanya’da ebeveyn parası baştan düzenlenecek. Aileler 14 ay yerine 12 ay destek alacak. Asgari ve azami ödeme tutarları biraz artacak. Tam destek için anne ve babanın en az üçer ay izin kullanması gerekecek.

Hükûmet bu adımı daha eşit ebeveynlik ve bütçe disipliniyle açıklıyor. Ancak kadın örgütleri ve aile politikası uzmanları, düzenlemenin ailelere verilen toplam desteği azaltacağı görüşünde.

Yeni model bu nedenle yalnızca teknik bir ödeme değişikliği değil. Almanya’da çocuk bakımının nasıl paylaşılacağı, ailelerin nasıl destekleneceği ve tasarrufun kimden yapılacağı tartışmasını da yeniden başlatıyor.