Dobrindt partisinin ‘yarı zamanlı çalışma’ önerisine mesafe koydu

Almanya’da yarı zamanlı çalışma hakkına ilişkin tartışmalar sürerken, İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt partisinden gelen kısıtlama önerisine açıkça karşı çıktı. Dobrindt, ntv’de yayımlanan Pınar Atalay'ın sunduğu programda, “Haftada 40 saat çalışmaya zorlayan bir kural yok. Herkes ne kadar çalışabileceğine kendisi karar verir” dedi.

“Değişikliğe gerek yok”

Hristiyan Demokrat Birlik’in (CDU) ekonomi kanadıyla bağlantılı Orta Ölçekli İşletmeler ve Ekonomi Birliği (MIT), yarı zamanlı çalışmanın yalnızca çocuk bakımı, hasta ya da yaşlı bakımı gibi özel gerekçelerle mümkün olması gerektiğini savunmuştu. MIT, yaşam tarzı yarı zamanlı ifadesiyle bu gerekçeler dışındaki taleplerin yasal hak olmaktan çıkarılmasını istemişti.

Dobrindt ise bu yaklaşımı reddetti. Mevcut yasal düzenlemede bir sorun görmediğini belirten Bakan, bu önerinin bağlayıcı bir siyasi programa dönüşeceğine de inanmadığını söyledi.

Esnek çalışma vurgusu

Dobrindt, yarı zamanlı çalışmayı kısıtlamak yerine esnek çalışma modellerinin güçlendirilmesini savundu. Uygun mesleklerde çalışanların sürelerini daha serbest planlayabilmesi gerektiğini belirten Bakan, “Günde sabit sekiz saat anlayışından uzaklaşmalıyız” dedi.

Esnek modellerin, uzun vadede insanların gönüllü olarak daha fazla çalışmasına bile yol açabileceğini dile getiren Dobrindt, yaşam tarzı yarı zamanlı kavramının olumsuz bir çağrışım yarattığını da vurguladı. Daha fazla boş zaman istemenin meşru bir tercih olduğunu söyledi.

Merz’e destek, ama zorlamaya karşı

Dobrindt, Almanya ekonomisi açısından daha fazla çalışmanın faydalı olacağı görüşüyle Friedrich Merz’e katıldığını ifade etti. Ancak bunun zorlayıcı düzenlemelerle değil, bireysel tercihlerle gerçekleşmesi gerektiğini belirtti.

Anayasayı koruma gündemi de açıldı

Programda Berlin’deki elektrik altyapısına yönelik kundaklama saldırısı da gündeme geldi. Dobrindt, ‘sol aşırıcılığın’ yeterince ciddiye alınmadığını savundu ve bu alanda bilgi toplamanın artırılacağını söyledi.

Halktan gelecek ihbarlar için yüksek ödüllerin gündemde olduğunu belirten Bakan, rakam vermedi. Ayrıca İç İstihbarat Teşikaltı’nın yetkilerinin genişletileceğini, kurumun yalnızca bilgi toplayan değil, operasyonel kapasiteye sahip bir yapıya dönüştürülmek istendiğini açıkladı. Bu kapsamda daha fazla personel ve özellikle dijital alanda yeni soruşturma yöntemleri planlanıyor.

Yarı zamanlı çalışma tartışması neyi kapsıyor?

CDU’nun ekonomi kanadı, yarı zamanlı çalışmaya yasal hakkın sınırlandırılmasını öneriyor. Çocuk bakımı, hasta ya da yaşlı bakımı ve mesleki eğitim dışındaki gerekçelerle yarı zamanlı çalışmanın yasal hak olmaktan çıkarılması gündemde. Bu durumda bazı sosyal yardımların da yalnızca özel gerekçeler varsa ödenmesi öngörülüyor.

Mevcut yasaya göre ise Almanya’da, en az altı aydır çalışan ve 15’ten fazla personeli olan işyerlerinde yarı zamanlı çalışma yasal hak. Çalışma süresinin azaltılması en az üç ay önceden bildirilmek zorunda.

Rakamlar ne söylüyor?

Federal istatistiklere göre 2024’te çalışanların yüzde 29’u yarı zamanlı çalıştı. Kadınlarda bu oran yüzde 49’a çıkarken, erkeklerde yüzde 12’de kaldı. Almanya, Avrupa Birliği içinde en yüksek oranlara sahip ülkeler arasında yer alıyor.

İş Araştırma Enstitüsü verilerine göre ise 2025’in üçüncü çeyreğinde yarı zamanlı çalışma oranı yüzde 40,1 ile rekor kırdı. Buna rağmen toplam çalışma hacminin düşmediği, yarı zamanlı çalışanların haftada ortalama 18 saatin üzerinde çalıştığı belirtiliyor.

Neden yarı zamanlı artıyor?

Uzmanlara göre artışın temel nedenleri arasında sağlık, sosyal hizmetler ve eğitim gibi sektörlerdeki istihdam genişlemesi bulunuyor. İş gücüne katılan kadınların ve ileri yaştaki çalışanların sayısındaki artış da bu eğilimi güçlendiriyor.

Araştırmalar, yaşam tarzı gerekçesiyle yarı zamanlı çalışanların oranının düşük olduğunu ortaya koyuyor. Çoğu kişi için yarı zamanlı çalışma, ekonomik zorunluluklar ve aile sorumluluklarıyla bağlantılı.

Siyasi ve ekonomik tepkiler

Öneriye yalnızca muhalefet değil, SPD ve CDU içinden de itirazlar geldi. Ekonomistler, yarı zamanlı çalışmanın tek başına sorun olarak görülmesinin doğru olmadığını savunuyor. Çocuk bakım hizmetlerinin genişletilmesi, vergi yükünün azaltılması ve minijob sisteminin reforme edilmesi, daha fazla çalışmayı teşvik edecek başlıca adımlar arasında sayılıyor.

OECD ve Alman Ekonomi Araştırma Enstitüsü de mevcut vergi ve sosyal güvenlik sisteminin, yarı zamanlı çalışmayı dolaylı biçimde teşvik ettiğine dikkat çekiyor.