Bütçe de borç da büyüyor

Almanya’da federal hükûmet, 2027 bütçesinin ana hatlarını ve 2030’a kadar uzanan mali planı kabinede görüşmeye hazırlanıyor. Maliye Bakanı Lars Klingbeil, bütçeyi ‘devasa bir meydan okuma’ olarak nitelendirdi.

dpa’nın aktardığı kabine taslağına göre Almanya’yı yeniden büyüme rotasına sokmak için federal harcamalarda net öncelikler belirlenmesi ve bütçede yapısal dengeleme gerekiyor.

Harcamalar 543 milyar avroyu aşacak

Maliye Bakanlığı çevrelerinden verilen bilgiye göre 2027’de ana bütçede 543,3 milyar avroluk harcama planlanıyor. Bu yıl için öngörülen harcama ise 524,5 milyar avro seviyesinde.

En büyük artışlardan biri savunma bütçesinde olacak. Bundeswehr için ayrılan kaynağın 2027’de 105,8 milyar avroya çıkması planlanıyor. Bu yıl savunma bütçesi 82,7 milyar avro olarak belirlenmişti.

Savunma harcamalarının 2030’a kadar güçlü biçimde artırılması ve Alman ordusunun belirgin şekilde güçlendirilmesi hedefleniyor.

NATO oranı yükselecek

2027’de Almanya’nın NATO harcama oranının yüzde 3,1’e çıkması bekleniyor. Bu oran, savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranını gösteriyor.

Bu yıl oran yüzde 2,8 düzeyinde. 2030’da ise yüzde 3,7’ye ulaşması planlanıyor.

Yeni borçlanma artacak

Bütçe planı, yeni borçlanmada da artış öngörüyor. 2027 ana bütçesinde 110,8 milyar avroluk yeni borçlanma planlanıyor. 2026 bütçe planında bu rakam 98 milyar avroydu.

2028 için öngörülen yeni borçlanma ise neredeyse 135 milyar avroya çıkıyor.

Buna ana bütçe dışındaki özel fonlar da eklenecek. Bundeswehr özel fonundan 2027’de 27,5 milyar avro kullanılması planlanıyor. Altyapı ve iklim nötrlüğü özel fonundan ise 58,2 milyar avro harcanacak.

Plastik ve şekerli içecek vergisi geliyor

Maliye Bakanlığı çevrelerine göre bütçede yeni gelir kalemleri de yer alıyor. Hükûmet, plastik vergisi ve şekerli içecekler için yeni bir vergi getirmeyi planlıyor.

Sağlık Bakanlığının sağlık harcamalarında tasarruf paketine ilişkin yasa taslağında, şekerli içecek vergisinin 2028’den itibaren ayrı bir yasa süreciyle getirilmesi öngörülüyor.

Bu vergiden yıllık yaklaşık 450 milyon avro gelir bekleniyor. Gelirin, yasal sağlık sigortasını rahatlatacak şekilde kullanılması planlanıyor.

Ayrıca alkol ve tütün vergilerinin de artırılması gündemde. Bu adımlar, yasal sağlık sigortalarının mali yükünü azaltmaya yönelik komisyon önerileriyle bağlantılı.

Bakanlıklardan 4 milyar avroluk tasarruf

Maliye Bakanlığına göre 2027 bütçesindeki yaklaşık 34 milyar avroluk açık, milyarlarca avroluk yedek kaynak kullanılmadan kapatıldı.

Bunun bir nedeni bakanlıklarda yapılacak tasarruflar. Klingbeil, tüm bakanlıklara yüzde 1 tasarruf hedefi koymuştu. Kabine taslağına göre bu adım federal bütçede yılda yaklaşık 4 milyar avro tasarruf sağlayacak.

Ancak birçok dengeleme önlemi henüz yasal sürece girmiş değil. Bu nedenle bütçe planındaki bazı kalemlerin ne kadar gerçekçi olduğu tartışılıyor.

Sosyal sistemlerde kesinti tartışması

Bütçe taslağında yasal sağlık sigortası, bakım sigortası ve emeklilik sigortasının ‘geliştirilmesinden’ söz ediliyor. Bu başlıklar altında federal katkıların azaltılması planlanıyor.

Ancak emeklilik reformunun nasıl şekilleneceği hâlâ belirsiz. Bu konu CDU/CSU ile SPD arasında yeni gerilimlere yol açabilir.

Hükûmetin, bütçeyi temmuz başında resmî taslak olarak kabul etmeden önce dengeleme önlemlerini tamamlaması gerekiyor. Aksi hâlde muhalefetin ‘kâğıt üzerinde kaynak yazıldı’ eleştirisi güçlenebilir.

Sübvansiyonlarda kesinti belirsiz

Hangi mali yardımların azaltılacağı da henüz net değil. Klingbeil’in danışmanı Jens Südekum, X platformunda Maliye Bakanlığının sübvansiyonlar ve vergi ayrıcalıkları için yaklaşık 4 milyar avroluk bir kesinti listesi sunduğunu yazdı.

Südekum’a göre Birlik partileri bu listede hâlâ çekinceli davranıyor.

2028 sonrası açıklar büyük

Planlanan tasarruflara rağmen 2028 ve sonrası için bütçede ciddi açıklar devam ediyor.

Maliye Bakanlığına göre 2028 için ek önlem ihtiyacı 30 milyar avronun altına indirildi. Ancak 2029’da bütçe açığı 51 milyar avro, 2030’da ise yaklaşık 60 milyar avro olarak görünüyor.

Bu tablo, Almanya’da bütçe tartışmasının yalnızca 2027 ile sınırlı kalmayacağını gösteriyor. Savunma harcamaları, sosyal sistemlerin finansmanı, yeni vergiler ve borçlanma başlıkları önümüzdeki yılların en sert siyasi pazarlık alanları olacak.