Bürgergeld kalkıyor, Grundsicherung geliyor

Almanya’da sosyal yardım sisteminde köklü bir değişiklik öngören yasa tasarısı Federal Meclis’in gündemine girdi. SPD'li Federal Çalışma ve Sosyal İşler Bakanı Bärbel Bas, Bürgergeld’in kaldırılarak yerine Grundsicherung sisteminin getirilmesini öngören düzenlemeyi Bundestag’a sundu.

Bas, reformun merkezinde çalışmayı reddedenlere yönelik daha sert yaptırımlar bulunduğunu söyledi. “Katkı sunabilecek durumda olan herkes bunu yapmak zorunda” diyen Bas, randevulara uyulmasının ve yükümlülüklerin yerine getirilmesinin temel şart olduğunu vurguladı. Gerçekten yardıma ihtiyacı olanların ise destek almaya devam edeceğini ifade etti.

Yeni sistem neyi değiştiriyor?

Tasarıya göre Bürgergeld’in adı Grundsicherung olarak değiştiriliyor. Bununla birlikte yaptırımlar önemli ölçüde ağırlaştırılıyor.

Yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin aylık ödemeleri sert biçimde azaltılacak. İş başvurusu yapmayan ya da destek kurslarını yarıda bırakanların yardımı, bekârlar için 563 avro esas alınarak üç ay boyunca yüzde 30 kesilecek. Mevcut sistemde bu kesinti oranı yüzde 10 düzeyindeydi.

İş teklifini reddedene tam kesinti

Tasarıda en sert düzenlemelerden biri iş tekliflerinin reddedilmesine ilişkin. Makul bir işi reddedenlerin nakit yardımı tamamen kesilecek, yalnızca kira ödemesi karşılanacak. İş görüşmelerinde bilinçli biçimde işi reddetmeye yönelik davranışlar da bu kapsama dâhil ediliyor.

Jobcenter’dan gelen üç randevuya üst üste katılmayanlar için ise yaptırımlar daha da ağır. Bu durumda hem nakit yardım hem de kira desteği tamamen kesilecek.

Bas: Adalet mesajı veriyoruz

Bakan Bas, reformu savunurken “daha fazla sorumluluk ve bağlayıcılık” vurgusu yaptı. Yardımların kötüye kullanımına karşı net bir mesaj verdiklerini söyleyen Bas, “Mazeretsiz şekilde randevulara gitmeyen ya da işi reddedenler daha hızlı ve açık sonuçlarla karşılaşacak” dedi.

Siyasi tartışma büyüdü

Düzenleme Meclis’te sert tartışmalara yol açtı. CDU Genel Sekreteri Carsten Linnemann, reformu destekleyerek, çalışabilecek durumda olup randevuları sürekli kaçıran ya da makul işleri tekrar tekrar reddedenlerin artık yardım alamayacağını savundu.

Yeşiller milletvekili Timon Dzienus, düzenlemeyi adaletsiz buldu ve “Korku üzerinden siyaset yapılıyor” eleştirisini yöneltti. Sol Parti Grup Başkanı Heidi Reichinnek ise CDU/CSU’yu, sosyal yardım alanlara ilişkin gerçeği yansıtmayan söylemler yaymakla suçladı.

SPD içinden açık itiraz: Popülist bir saçmalık

Tartışmaları alevlendiren en dikkat çekici çıkış ise SPD sıralarından geldi. SPD Milletvekili Annika Klose, kürsüden yaptığı konuşmada reformun temel unsurlarını sert biçimde eleştirdi.

Klose, Bürgergeld’in doğru bir yasa olduğunu savunarak, yardımların kötüye kullanıldığına dair iddiaları 'kanıtsız' olarak niteledi. Tam yaptırımların 'popülist bir saçmalık' olduğunu söyleyen Klose, bazı düzenlemelerin anayasaya aykırı olabileceğini ifade etti. Tartışmalar sırasında Meclis Başkanı Julia Klöckner, sert ifadeler nedeniyle milletvekillerini defalarca uyarmak zorunda kaldı.

Muhalefet ve AfD’den farklı tepkiler

Muhalefet partileri de tasarıyı hedef aldı. Yeşiller düzenlemeyi 'sosyal açıdan sert' bulurken, Sol Parti işsizlerin damgalandığını savundu. AfD milletvekili Gerrit Huy ise yaptırımları desteklediğini açıkladı ancak öngörülen tasarruf miktarını yetersiz buldu.

AfD’ye göre tasarıyla hedeflenen 850 milyon avroluk tasarruf, işsizlikle bağlantılı toplam harcamalar içinde çok sınırlı bir paya sahip. Resmî verilere göre Almanya’da 2024 yılında işsizliğin devlete maliyeti 76,6 milyar avro oldu.

Takvim netleşiyor

Yasa tasarısının önümüzdeki haftalarda Federal Meclis’te görüşülmeye devam etmesi bekleniyor. Nihai kararın mart ayında alınması, Grundsicherung sisteminin ise 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Reformun, önümüzdeki dönemde Almanya siyasetinin en hararetli başlıklarından biri olmaya devam etmesi bekleniyor.