Bakımda personel krizi: İhtiyaç var ama Türk çalışan sınır dışı edilecek

Almanya’da yaşlı bakım sektöründeki personel açığı giderek büyüyor. Buna rağmen sektörde çalışan bazı yabancıların oturum sorunları nedeniyle sınır dışı edilmesi gündeme geliyor.

Tagesschau’nun haberine göre bunlardan biri, Ansbach kentindeki bir huzurevinde çalışan Türkiye vatandaşı Sertaç Akçay. Akçay, bakım uzmanı yardımcılığı eğitimi almak istiyor. Ancak iltica başvurusu reddedildiği için buna izin verilmiyor.

Huzurevi kalmasını istiyor

Akçay hâlen Korian’a bağlı Haus an der Ludwigshöhe adlı huzurevinde vasıfsız bakım yardımcısı olarak çalışıyor. Yaşlıların kişisel bakımıyla ilgileniyor, yemek yemelerine yardımcı oluyor ve günlük ihtiyaçlarını karşılıyor. Huzurevi yönetimi de Akçay’ın çalışmaya devam etmesini istiyor.

Bakım hizmetleri yöneticisi Nadine Eberhardt-Bendl, Akçay için “Bakım uzmanlarının sağ kolu, ona burada ihtiyacımız var” dedi.

İşveren bu nedenle mevcut iş sözleşmesini şimdilik uzattı.

Her dört çalışandan biri yabancı

Almanya Federal İş Ajansı’nın verilerine göre yaşlı bakım merkezlerinde çalışan her dört kişiden biri yabancı ülke vatandaşı. Buna rağmen sektörün personel ihtiyacı giderek artıyor.

Özel Sosyal Hizmet Sağlayıcıları Federal Birliği’nin Bavyera Başkan Yardımcısı Bettina Plettl, özellikle bakım uzmanı yardımcılarına çok büyük ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

Plettl’e göre birkaç yıl içinde Bavyera’daki bakım çalışanlarının sayısı bugüne kıyasla yaklaşık dörtte bir azalabilir.

Yurt dışından gelen çalışanların bu açığın en azından bir bölümünü kapatabileceği belirtiliyor.

Meslek resmen “açık meslek” sayılmıyor

Ancak Federal İş Ajansı, bakım uzmanı yardımcılığını şu anda resmen personel açığı bulunan mesleklerden biri olarak sınıflandırmıyor. Plettl buna itiraz ediyor.

Bakım uzmanı yardımcılığının fiilen çoktan personel açığı bulunan bir meslek hâline geldiğini söyleyen Plettl, bunun resmen kabul edilmesi hâlinde yabancı çalışanların oturum işlemlerinin de kolaylaşabileceğini belirtti.

2027’de sistem değişiyor

Almanya’da bakım uzmanı yardımcılığı eğitimi bugün eyaletlere göre farklı şekilde düzenleniyor. Bu sistem 2027’den itibaren ülke çapında standart hale getirilecek.

Federal Sağlık Bakanlığı’na göre yeni düzenlemeyle yabancıların bu meslekte eğitim alması ve çalışması da kolaylaştırılacak. Ancak bu değişiklik Akçay’ın mevcut oturum sorununu doğrudan çözmüyor.

Vize için Türkiye’ye dönmesi gerekiyor

Orta Frankonya Bölge Yönetimi’ne göre Akçay’ın yasal çalışma oturumu alabilmesi için göçmen işçi vizesi sürecini tamamlaması mümkün. Ancak bunun için önce Türkiye’ye dönmesi ve Almanya’nın Türkiye’deki temsilciliğinden vize başvurusu yapması gerekiyor.

Akçay ise işlemlerin ne kadar süreceğinin belirsiz olduğunu söylüyor. Sürecin bir veya iki yıl sürmesi halinde mevcut işini ve Ansbach’taki evini kaybetme ihtimali bulunuyor.

Akçay, “Bir kez vatanımı kaybettim. Şimdi yeniden kaybediyormuşum gibi hissediyorum” sözleriyle yaşadığı durumu anlattı.

Huzurevi de belirsizlikten şikâyetçi

İşveren açısından da durum sorun yaratıyor. Eberhardt-Bendl, Akçay’ın ne zaman sınır dışı edilebileceğini bilmedikleri için vardiya planlaması yapmakta zorlandıklarını söyledi.

Akçay’ın bir anda işten ayrılması halinde yerine kısa sürede başka bir çalışan bulmalarının mümkün olmadığını belirtti.

Akçay ise sınır dışı kararına karşı hukuki mücadele yürütüyor. Bir yandan da Almanya’dan ayrılmadan çalışma vizesi alabilmenin yolunu arıyor.

Vaka, Almanya’nın bir yandan yabancı bakım çalışanlarına giderek daha fazla ihtiyaç duyarken diğer yandan göç ve oturum kuralları nedeniyle mevcut çalışanları kaybetme riski yaşadığını bir kez daha gündeme taşıdı.