Araştırma: Avrupa ormanları iklim baskısı altında

Münih Teknik Üniversitesi’nin (TU München) yaptığı yeni bir araştırma, iklim değişikliğinin Avrupa ormanları üzerindeki baskısını hızla artıracağını ortaya koydu.

Araştırmaya göre mevcut eğilimler devam ederse 2100 yılına kadar orman yangınları ve zararlı böceklerin neden olduğu zararlar iki katından fazla artabilir. Güçlenen fırtınalar da bu tabloya eklenince Avrupa’daki ormanların yapısının köklü biçimde değişmesi bekleniyor.

Yangın, böcek ve fırtınalar artabilir

Araştırma, Avrupa’daki 13 bin orman alanından toplanan uydu verileri ve bilgisayar simülasyonlarıyla hazırlandı. Çalışmada farklı iklim senaryoları değerlendirildi.

En kötü senaryoda küresel sıcaklık artışı 3 derecenin üzerine çıkarsa 2100 yılında yangın ve böcek kaynaklı zararların iki katından fazla artacağı öngörülüyor. Fırtına kaynaklı zararların da yaklaşık yüzde 20 artabileceği belirtiliyor.

Bilim insanlarına göre bu riskler çoğu zaman birlikte ortaya çıkıyor. Örneğin aşırı sıcaklık ve kuraklık ağaçları zayıflatıyor. Bu da kabuk böceği gibi zararlıların daha kolay yayılmasına yol açıyor.

Geleceğin ormanları farklı olacak

Araştırmacılara göre sıcaklık artışı 3 derecenin üzerine çıkarsa Avrupa’daki ormanlar bugünkü hâliyle varlığını sürdüremeyebilir.

Özellikle ladin ve kayın gibi birçok yaygın ağaç türünün büyük ölçüde ortadan kalkabileceği belirtiliyor. Zaten bugün Almanya’daki ağaçların yaklaşık yüzde 80’inin çeşitli hastalık ve stres belirtileri gösterdiği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre gelecekte Avrupa’da yine geniş orman alanları olacak, ancak bu ormanlar daha seyrek ve daha küçük ağaçlardan oluşacak.

Yeni ağaç türleri yayılabilir

Gelecekte Avrupa ormanlarında farklı ağaç türlerinin yaygınlaşması bekleniyor. Kuzey Amerika kökenli Douglas göknarı ya da Akdeniz kökenli sedir gibi türler daha fazla görülebilir.

Bilim insanları riskleri azaltmak için tek tür yerine farklı ağaç türlerinin bulunduğu karışık ormanların oluşturulmasını öneriyor.

Ekosistem de değişecek

Ormanların değişmesi yalnızca ağaç türlerini değil, ekosistemi de etkileyecek.

Daha seyrek ormanlarda bazı mantar türlerinin azalabileceği, buna karşılık yırtıcı kuşlar ve yaban domuzları gibi hayvanların daha yaygın hâle gelebileceği belirtiliyor.

İnsanlar için büyük ekonomik risk

Araştırmaya göre ormanlardaki bu dönüşüm insanları da ciddi biçimde etkileyecek. Ormanlar hem ekolojik hem de ekonomik açıdan büyük önem taşıyor.

Örneğin Almanya’da içme suyunun yaklaşık yüzde 70’i yeraltı ve kaynak sularından sağlanıyor. Ormanların zarar görmesi bu su kaynaklarını da tehdit edebilir.

Ayrıca ormanların zarar görmesi ve yeniden yapılandırılması sürecinin orman sahiplerine ve ahşap sektörüne toplamda 250 milyar avroya kadar maliyet getirebileceği tahmin ediliyor.

Ormanlar karbon kaynağına dönüşebilir

Avrupa Birliği topraklarının yaklaşık yüzde 40’ı ormanlarla kaplı. Bu ormanlar büyük miktarda karbon depoladığı için iklim politikalarında kritik rol oynuyor.

Ancak uzmanlara göre bazı bölgelerde ormanlar artık depoladığından daha fazla karbondioksit salmaya başladı. İklim değişikliği bu durumu daha da ağırlaştırabilir.

İklim politikası belirleyici olacak

Araştırmacılara göre bu senaryo kaçınılmaz değil. Çalışma, küresel sıcaklık artışı 2 dereceyle sınırlandırılabilirse ormanların yüzyılın ortalarından itibaren toparlanabileceğini gösteriyor.

Araştırmanın başındaki bilim insanlarından Rupert Seidl bu nedenle iklim politikalarının önemine dikkat çekerek “İklimi korumak aynı zamanda ormanları korumak anlamına geliyor” değerlendirmesinde bulundu.