Almanya’da her beş kişiden biri otoriter fikirlere açık

Almanya’da otoriter eğilimler yeniden gündemde. Deutschland-Monitor 2025 araştırmasına göre ülkede her beş kişiden biri otoriter fikirlere en azından kısmen açık. Bu oran Doğu Almanya’da daha da yükseliyor.

Araştırma, federal hükûmetin Doğu Almanya’dan sorumlu temsilcisi Elisabeth Kaiser tarafından Berlin’de açıklandı. Verilere göre ülke genelinde yüzde 21’lik bir kesim otoriter düşüncelere yatkın. Doğu eyaletlerinde bu oran yüzde 26’ya çıkıyor.

Demokrasiye sözlü destek var

Katılımcıların yüzde 99’u demokrasiyi bir yönetim biçimi olarak desteklediğini söylüyor. Ancak araştırmacılar, sözlü desteğin hukuk devleti ve çoğulcu sistemin temel ilkelerine bağlılık anlamına gelmediğini vurguluyor.

Yüzde 4’lük bir kesim bazı koşullarda diktatörlük daha iyi olabilir görüşünü açıkça destekliyor. Yüzde 7 ise bu fikre kısmen katılıyor. Doğu Almanya’da bu oran daha yüksek.

Katılımcıların yüzde 11’i siyasi kararların parlamentoya bakılmadan güçlü bir lider tarafından alınması gerektiğini düşünüyor. Yüzde 31’i ise tek partili bir yönetimi destekliyor. Bu oran geçen yıl yüzde 26’ydı.

Sağ görüşte daha yaygın

Araştırmaya göre otoriter fikirlere açıklık, siyasi eğilimle yakından bağlantılı. Kendini ‘çok sağda’ tanımlayanların yüzde 61’i bu düşüncelere en azından kısmen açık.

AfD seçmenlerinde de benzer bir tablo görülüyor. Buna karşılık Yeşiller, Sol Parti ya da SPD’ye yakın olanlarda oran ortalamanın altında.

Doğu’daki yapısal sorunlar etkili

Ekonomik olarak zayıf Doğu bölgelerinde otoriter eğilimler daha güçlü. Bu bölgelerde katılımcıların yüzde 33’ü diktatörlüğe yakın görüşlere açık.

Uzmanlara göre bunun önemli nedenlerinden biri geride kalmışlık hissi. Bölgesel eşitsizlikler ve ekonomik kaygılar bu eğilimi besliyor.

Demokrasiden memnuniyet düşük

Almanya genelinde halkın yüzde 40’ı demokrasinin işleyişinden memnun değil. Doğu’da bu oran yüzde 49, Batı’da ise yüzde 38.

Göç konusunda katılımcıların yüzde 51’i ülkenin göç nedeniyle daha kötüye gittiği görüşüne katılmıyor. Yüzde 28 bu görüşte, yüzde 22 ise kararsız. Yüzde 59, Almanya’nın entegrasyon için daha fazla çaba göstermesi gerektiğini düşünüyor.

Katılımcıların yüzde 57’si Alman ordusunun gelecekte bir Avrupa ordusunun parçası olması gerektiğini savunuyor. Yüzde 44 ise Avrupa’daki savaş nedeniyle kendisini kişisel olarak tehdit altında hissediyor.

Araştırma, Jena Üniversitesi, Halle-Wittenberg Üniversitesi ve Mannheim’daki Leibniz Sosyal Bilimler Enstitüsü tarafından hazırlandı. 2025 yılı içinde iki ayrı ankette toplam 8 binden fazla kişiyle görüşüldü.