Almanya Avrupa’da birinci! Dünyada askerî harcamalar rekor kırdı

Dünyada askerî harcamalar 2025 yılında yeni bir rekora ulaştı. Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü Sipri’ye göre küresel savunma harcamaları, savaşlar, jeopolitik gerilimler ve güvenlik kaygıları nedeniyle üst üste 11. yılda da arttı.

Enflasyondan arındırılmış verilere göre harcamalar bir önceki yıla kıyasla yüzde 2,9 yükseldi. Son 10 yıldaki artış ise yüzde 41’e ulaştı.

Küresel harcama 2,89 trilyon dolara çıktı

Sipri’nin verilerine göre 2025’te dünyadaki tüm ülkelerin askerî harcamaları toplam 2,89 trilyon dolara çıktı. Bu rakam yaklaşık 2,47 trilyon avroya denk geliyor.

Ancak artış hızı 2024’e göre daha düşük kaldı. Sipri araştırmacıları bunu, ABD’nin askerî harcamalarındaki düşüşle açıkladı. Düşüşün ana nedeni, Ukrayna’ya yapılan yardımların azalması oldu.

Buna rağmen ABD, kendi nükleer ve konvansiyonel askerî kapasitesine daha fazla yatırım yaptı. Harcamalardaki gerilemeye rağmen ABD, yaklaşık 814 milyar avroluk bütçeyle dünyanın en fazla askerî harcama yapan ülkesi olmayı sürdürdü.

Sipri uzmanı Diego Lopes da Silva, ABD’nin askerî harcamalarının yeniden artabileceğini belirtti. Da Silva, “ABD askerî harcamalarını artırma planlarını zaten açıkladı” dedi.

Avrupa’da hızlı artış

Küresel artışın en önemli nedenlerinden biri Avrupa’daki silahlanma oldu. Sipri’ye göre Avrupa ülkelerinin askerî harcamaları 2025’te yüzde 14 arttı.

Araştırmacılar, Avrupa’daki bu yükselişte güvenlik kaygılarının belirleyici olduğunu vurguluyor. Özellikle ABD’nin gelecekte ne kadar güvenilir bir NATO ortağı olacağına ilişkin belirsizlik, birçok ülkenin savunma bütçesini büyütmesinde etkili oldu.

Da Silva, “Uluslararası güvenliğin kötüleştiğini gördüğünüzde bu bir belirsizlik ortamı yaratır. Devletler de kendilerini daha güvende hissetmek için orduya daha fazla para ayırır” değerlendirmesini yaptı.

Almanya Avrupa’da ilk sırada

Almanya, 2025’te askerî harcama sıralamasında dünya genelinde dördüncü sıraya çıktı. Almanya’nın önünde yalnızca ABD, Çin ve Rusya yer aldı.

Böylece Almanya, Avrupa’da en fazla askerî harcama yapan ülke oldu. Sipri’ye göre Almanya’nın harcamaları bir önceki yıla kıyasla yüzde 24 artarak 114 milyar dolara ulaştı. Bu rakam yaklaşık 97 milyar avroya denk geliyor.

Almanya’nın savunma harcamaları, 1990’dan bu yana ilk kez NATO’nun yüzde 2 hedefini aştı. Sipri verilerine göre Avrupa’daki 22 NATO üyesi de bu eşiğin üzerine çıktı.

Ukrayna bütçesinin büyük bölümünü orduya ayırdı

Rusya ve Ukrayna, savaşın dördüncü yılında da askerî harcamalarını artırdı. Ukrayna’da askerî harcamalar, gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 40’ına ulaştı. Bu oran 2024’e göre daha da yükseldi.

Sipri’ye göre Ukrayna, kamu harcamalarının yüzde 60’tan fazlasını orduya ayırdı. Diego Lopes da Silva, bu düzeyin son derece yüksek olduğunu belirterek, temel kamu hizmetleri zarar görmeden daha fazla artışın zor göründüğünü söyledi.

Asya’da da savunma bütçeleri büyüdü

Askerî harcamalar Asya’da da yükseldi. Çin, Japonya, Tayvan, Hindistan ve Pakistan gibi ülkeler 2025’te savunma bütçelerini artırdı.

Sipri’ye göre bu artışta bölgedeki çatışmalar, rekabet ve güvenlik gerilimleri etkili oldu. Orta Doğu’da ise askerî harcamalar daha sınırlı yükseldi.

İsrail’de harcamalar düştü. Sipri araştırmacıları bu düşüşü, Ocak 2025’te Hamas’la varılan ateşkes anlaşmasının ardından Gazze Şeridi’ndeki savaşın yoğunluğunun azalmasına bağladı.

İran’da resmî rakamlar geriledi

İran’da askerî harcamalar, ekonomik zorluklar nedeniyle enflasyondan arındırıldığında geriledi. Ancak yüksek enflasyon hesaba katılmadığında harcamalarda artış görüldü.

Sipri uzmanı Zubaida Karim, İran’a ilişkin resmî rakamların gerçeği büyük olasılıkla eksik yansıttığını söyledi. Karim, “İran, füze ve insansız hava aracı üretimi dâhil olmak üzere ordusunu finanse etmek için bütçede gösterilmeyen petrol gelirlerini de kullanıyor” dedi.

Artışın 2026’da da sürmesi bekleniyor

Sipri uzmanı Diego Lopes da Silva’ya göre küresel askerî harcamalardaki artış eğilimi 2026’da da devam edebilir.

Da Silva, dünyada çok sayıda çatışma bulunduğunu belirtti. Bu nedenle güvenlik ortamının bir yıl içinde köklü biçimde iyileşmesini ve harcama eğiliminin tersine dönmesini beklemenin zor olduğunu söyledi.