Almanların çoğu sosyal devletin artık finanse edilemediğini düşünüyor

Forsa tarafından Stern ve RTL adına yapılan ankete göre, katılımcıların yüzde 64’ü sosyal devletin bugünkü yapısıyla artık finanse edilemediğini düşünüyor. Yüzde 34’lük kesim bu görüşe katılmıyor. Yüzde 2 ise fikir belirtmedi.

Bu tablo, Friedrich Merz’in 2025 yazında dile getirdiği “Bugün bildiğimiz sosyal devlet, ülkenin ekonomik gücüyle artık finanse edilemez” sözleriyle örtüşüyor.

Sosyal devlet reformu yeniden gündemde

Sosyal devletin geleceği aylardır siyaset gündeminin üst sıralarında yer alıyor. Hristiyan Demokratlar ile Sosyal Demokratlar cephesinden farklı reform önerileri geliyor. Son tartışma ise SPD’nin, yasal sağlık ve bakım sigortalarının finansmanına kira ve sermaye gelirlerinin de dâhil edilmesi yönündeki çağrısıyla alevlendi.

Yasal sağlık sigortaları ve Hristiyan Demokratlar bu öneriye mesafeli yaklaşırken, sosyal kuruluşlardan destek geldi.

Sosyal kuruluşlardan destek

VdK Başkanı Verena Bentele, “Hisse senedi ticareti ya da kiralamadan yüksek kazanç elde edenlerin, bu gelirlerle sosyal sigorta sistemine hiç katkı yapmaması kabul edilemez” dedi. Küçük birikim sahiplerinin ise yüksek muafiyetlerle korunabileceğini vurguladı.

Benzer bir değerlendirme Almanya Sosyal Derneği (SoVD) Başkanı Michaela Engelmeier’den geldi. Engelmeier, sadece ücret gelirlerinin değil, kira ve sermaye gelirlerinin de sisteme dâhil edilmesini savundu. Ayrıca sağlık sigortasında prim üst sınırının, emeklilik sigortasındaki daha yüksek seviyeye çıkarılmasını önerdi. Buna göre sistem daha güçlü ve adil hâle gelebilir.

Sağlık Bakanı’ndan farklı öneri

Nina Warken ise farklı bir yaklaşım benimsiyor. Warken, sağlık sigortasının sigortayla ilgisi olmayan bazı giderlerinin doğrudan federal bütçeden karşılanmasını istiyor. Buna, Bürgergeld alanların sağlık sigortası primleri de dâhil. Sağlık Bakanı, bu konuda Carsten Linnemann’in önerilerini desteklediğini söyledi.

SPD: Finansman net değil

SPD’den ise eleştiri geldi. Meclis Grup Başkanvekili Dagmar Schmidt, Hristiyan Demokratların finansmanı nasıl sağlayacaklarına dair net bir plan sunmadığını söyledi. Schmidt’e göre, bu tür önerilerin ciddiye alınabilmesi için bütçede paranın nereden bulunacağının da açıkça belirtilmesi gerekiyor.

Anket sonuçları ve süren tartışmalar, Almanya’da sosyal devletin geleceğinin önümüzdeki dönemde de siyasetin en hararetli başlıklarından biri olmaya devam edeceğini gösteriyor.