Akaryakıtta vergi indirimi geçti, bin avroluk prim sırada

Almanya’da İran savaşı sonrası yükselen enerji fiyatlarına karşı hazırlanan iki önemli düzenleme meclisten geçti. Bundestag, benzin ve motorinde geçici vergi indirimi yapılmasını kabul etti. Böylece 1 Mayıs’tan haziran sonuna kadar akaryakıtta litre başına yaklaşık 17 sentlik vergi indirimi uygulanacak. Düzenleme daha sonra Bundesrat’tan da geçti.

Aynı oturumda, çalışanlara bin avroya kadar vergisiz destek primi verilmesinin de önü açıldı. Ancak bu düzenleme için Bundesrat’ın ayrıca onay vermesi gerekiyor. Oylamanın 8 Mayıs’ta yapılması planlanıyor.

Akaryakıtta iki aylık indirim

Bundestag’daki oylamada akaryakıt indirimi için 453 milletvekili ‘evet’, 134 milletvekili ‘hayır’ oyu verdi. Bir kişi çekimser kaldı. Kararın ardından yasa, özel oturumla toplanan Bundesrat’tan da geçti. Eyaletler meclisi uzlaştırma komisyonuna gitmedi.

Düzenlemeye göre mayıs başından haziran sonuna kadar benzin ve motorindeki enerji vergisi yaklaşık 17 sent düşürülecek. Bu adımın devlete maliyetinin yaklaşık 1,6 milyar avro olacağı belirtiliyor.

Savaş sonrası fiyatlar sert yükseldi

Akaryakıt fiyatları, şubat sonunda başlayan İran savaşı sonrası sert biçimde yükseldi. Aradaki kısmi gerilemeye rağmen fiyatlar hâlâ savaş öncesine göre belirgin biçimde yukarıda.

ADAC verilerine göre perşembe günü ülke genelinde günlük ortalama Super E10 fiyatı litre başına 2,074 avroya, motorin fiyatı ise 2,150 avroya ulaştı. Bu da savaş öncesine göre benzinde yaklaşık 30 sent, motorinde ise yaklaşık 40 sentlik artış anlamına geliyor.

Fiyatların yükselmesinde, petrol ticareti açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı’ndaki blokajın etkili olduğu belirtiliyor. Brent petrol fiyatındaki sert artışın pompaya doğrudan yansıdığı ifade ediliyor.

Merz: Özellikle çok araç kullananlar için

Siyah-kırmızı koalisyonun liderleri geçici vergi indiriminde nisan ortasında uzlaşmıştı. Başbakan Friedrich Merz, bu adımın özellikle işi nedeniyle sık araç kullananlar ve şirketler için hızlı bir rahatlama sağlayacağını söyledi.

Ancak hesaplamalara göre ortalama bir sürücünün iki aylık kazancı, toplamda düşük iki haneli avro düzeyinde kalacak. Yani indirim dikkat çekici olsa da bütçelerde büyük bir rahatlama yaratması beklenmiyor.

Bin avroluk prim için ilk onay çıktı

Bundestag, akaryakıt indiriminin yanı sıra çalışanlara verilebilecek bin avroya kadar vergisiz destek primi için de ilk büyük adımı attı. Düzenlemeye CDU/CSU ile SPD destek verdi. AfD ve Sol Parti karşı oy kullandı. Yeşiller ise çekimser kaldı.

Tasarıya göre şirketler bu primi çalışanlarına 30 Haziran 2027’ye kadar ödeyebilecek. Şirketler açısından bu ödeme gider olarak yazılabilecek. Çalışanlar için ise vergiden muaf olacak.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Bu ödeme zorunlu değil. Yani her şirket çalışanına bu primi vermekle yükümlü olmayacak. Bu yüzden ekonomik durumun sıkışık olduğu bir dönemde kaç şirketin bu uygulamaya katılacağı şimdiden belirsiz.

Koalisyon partileri, bu düzenleme nedeniyle devletin en az 2,8 milyar avro vergi gelirinden vazgeçeceğini hesaplıyor. Bunun yaklaşık 1,1 milyar avroluk bölümünün federal bütçeye yansıyacağı belirtiliyor.

Mecliste sert tartışma yaşandı

Oylama öncesinde Bundestag’da sert bir tartışma yaşandı. CDU milletvekili Matthias Hiller, akaryakıt indiriminin ‘hızlı’ ve ‘hedefe yönelik’ bir adım olduğunu savundu. SPD’li Frauke Heiligenstadt da hükûmet önerilerinin doğrudan etkili olacağını söyledi.

Muhalefet ise karara sert tepki gösterdi. Yeşiller’den Andreas Audretsch, hükûmeti “tam bir akıl dışılıkla” suçladı. Audretsch, bu adımın fosil yakıt tüketimini teşvik ettiğini ve Almanya’yı yeniden petrol ve gaz bağımlılığına ittiğini savundu.

AfD’li Jörn König ise indirimin yön olarak doğru olduğunu kabul etti ancak iki aylık rahatlamanın enerji politikası sayılamayacağını söyledi. Sol Parti’den Doris Achelwilm de indirimin asıl yararını halkın değil, şirketlerin görebileceğini öne sürdü.

Kartel dairesi indirimin yansımasını bekliyor

Federal Kartel Dairesi Başkanı Andreas Mundt da rbb’ye yaptığı açıklamada, vergi indiriminin tüketiciye tamamen yansıtılmasını beklediğini söyledi. Mundt, şirketlerin bunu bir sorumluluk olarak görmesi gerektiğini belirtti.

Ancak Mundt’un açıklamasına göre kartel dairesi, indirimin pompaya birebir yansıtılmasını doğrudan zorunlu kılamıyor. Çünkü vergi düşüşünün aynı miktarda pompaya yansıtılması hukuken mecburi değil. Yine de uygulama daha sonra incelenebilecek.

Mundt, kartel dairesinin yeterince sert davranmadığı yönündeki eleştirileri de reddetti. Rekabet hukukunda yüksek fiyatların tek başına yasak olmadığını, yasak olanın anlaşma, kötüye kullanım ve benzeri ihlaller olduğunu vurguladı.

Gözler şimdi 8 Mayıs’ta

Akaryakıttaki geçici vergi indirimi kesinleşti. Ancak bin avroluk vergisiz destek primi için son söz henüz söylenmedi. O düzenlemenin yürürlüğe girmesi için 8 Mayıs’taki Bundesrat oylaması bekleniyor.